Dâmad Mahmud Celâleddin Paşa (1836-1884)

Dâmad Mahmud Celâleddin Paşa (1836 – 8 Mayıs 1884, Taif), Osmanlı müşîri ve devlet adamıdır. Sultan Abdülmecid'in kızı Cemile Sultan'ın eşidir. Midhat Paşa ile birlikte Abdülaziz'i tahttan indiren 30 Mayıs 1876 Darbesi'ne katıldı.

Hayatı

1836 doğumludur. Babası Ahmed Fethi Paşa, annesi ise Ayşe Şemsînûr Hanım'dır. Üvey annesi Atiye Sultan tarafından öz evlâdı gibi büyütüldü. 1858'de Sultan Abdülmecid'in kızı Cemile Sultan'la evlendi. Bu evlilikten üç kız ve üç erkek çocukları oldu. Ağustos 1872-Temmuz 1874 ve Ekim 1875-Eylül 1876 târihleri arasında iki kez Ticâret nâzırlığı yaptı. Kayınpederi Abdülmecid'den sonra tahta çıkan Abdülaziz'in yönetimine karşıydı. 30 Mayıs 1876'da Midhat Paşa, şeyhülislâm Hasan Hayrullah Efendi ve Serasker Hüseyin Avni Paşa ile birlikte Abdülaziz'in tahttan indirilmesiyle sonuçlanan hükûmet darbesine katıldı. Darbeden sonra iki defâ Tophâne müşîri ve bir kez serasker oldu. Ocak-Temmuz 1879 târihlerinde Trablusgarb vâliliği yaptı.

Celâleddin Paşa, tahta geçen kayınbiraderi II. Abdülhamid tarafından tahtına tehdit olarak görülmeye başlandı. 27-29 Haziran 1881 günleri arasında II. Abdülhamid'in emriyle kurulan Yıldız mahkemesinde Midhat Paşa ve diğer sanıklarla birlikte Abdülaziz'i öldürmekle suçlanarak îdama mahkûm edildi. Îdam cezâsı II. Abdülhamid tarafından hapis cezâsına çevrildi. Cemile Sultan'la olan nikâhı sultan tarafından iptal edildi ve cezâsını çekmek üzere Hicaz'daki Taif kentine gönderildi. Orada üç yıl boyunca zor koşullar altında cezâsını çekmekteyken 8 Mayıs 1884 gecesi Midhat Paşa'yla birlikte muhâfızlar tarafından öldürüldüğü iddiâ edilmektedir.