Buçuktepe İsyanı

Buçuktepe İsyanı ya da Buçuktepe Vakası, II. Murat'ın (1421-1451) küçük yaştaki oğlu Mehmet'i tahta geçirmesine karşı çıkan Yeniçerilerin çıkardığı bir isyandır. Tarihçi Halil İnalcık'ın resmî Osmanlı belgelerine ve tüccar Ciriaco'nun aynı dönemde yazdığı mektuplarına dayanarak yaptığı tespite göre 1446 yılının Mayıs ayının başlarında veya Nisan ayının sonlarında meydana gelmiştir.^{[1]İnalcık, Halil, Fatih Sultan Mehemmed Han, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 1. Basım, Kasım 2019, İstanbul, s. 143.}

İsyan sırasında Yeniçeriler, dönemin hükümdarı II. Mehmed'in en büyük destekçisi olan Vezir Şehâbeddîn Paşa'yı öldürmek için evini basmışlardır. Şehabeddin Paşa, bu girişimden ancak evinden saraya kaçarak kurtulabilmiştir. İsyanın görünür sebepleri arasında malî sıkıntılar sebebiyle altı aydır yeniçerilerin maaşlarının ödenmemesi, yeni padişahın tecrübesizliği, aynı yıl içinde yapılan Eflak seferinde yaşanan başarısızlığın askerleri endişelendirmesi; arka plandaki sebepleri arasında II. Mehmed ve veziri Şehabeddin Paşa'nın muhalifi olan Vezir-i Azam Çandarlı Halil Paşa'nın kışkırtmaları sayılır.^{[2]İnalcık, Halil, Fatih Sultan Mehemmed Han, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 1. Basım, Kasım 2019, İstanbul, ss. 140-142.}

II. Murat'ın tahta tekrar oturup buçuk oranında yeniçerilerin ulufelerine zam yapmasıyla isyan son bulmuştur. Ayrıca bu isyan Osmanlı tarihinde çıkan ilk Yeniçeri isyanıdır.

O günden sonra Edirne'de isyanın gerçekleştiği tepenin ismi "Buçuktepe"; vakanın ismi ise "Buçuktepe İsyanı" olarak adlandırılmıştır.^{[3]Peremeci, Osman Nuri. Edirne Tarihi. Edirne ve Yöresi Eski Eserleri Sevenler Kurumu, s. 16.[4]Özcan, Abdülkadir. Buçuktepe Vakası. TDV İslam Ansiklopedisi.} Buçuktepe İsyanı'nın, II. Mehmed'i tahttan indirmek için Çandarlı Halil Paşa tarafından düzenlendiği yönünde görüşler de bulunmaktadır.^{[5]Osmanlı’da İlk Askeri Ayaklanma Buçuktepe Vak'ası. DergiPark, 2016, s. 62-65.} İsyan sonunda yeniçeri maaşlarına da yarım akçe zam yapılıyor.