Balaban Paşa

Balaban Paşa veya Balaban Baderi (Ballaban Pasha veya Ballaban Badheri^{[1]Albanian Folktales and Legends: Selected and Translated from the Albanian. 20 Ocak 2015, s. 210.}) (ö. 1466 ya da 1467), Arnavut asıllı Osmanlı askeri ve devlet adamıdır. Katolik Hristiyan bir ailede dünyaya gelmiş olup Osmanlılara esir düştükten sonra devşirme olarak yetiştirilip^{[2]Islamic History Sourcebook: James M. Ludlow: The Tribute of Children, 1493.} II. Mehmed döneminde paşalığa yükselmiştir. Balaban Paşa bazen İstanbul'un surlarına ilk tırmanan kişi olarak kabul edilir.^{[3]James M. Ludlow: The Captain of the Janizaries} Osmanlı'nın Balkan seferleri sırasında önemli bir rol oynamıştır. 1464-1465 yılları arasında Ohri Sancağı'nın sancakbeyi olarak görev yapmıştır.

Balaban Paşa, 1466-1467 yıllarında gerçekleştirilen İkinci Akçahisar Kuşatması sırasında arkebüz ateşiyle boynundan vurularak ölmüştür.

Hayatı

Ballaban Badera, Arnavutluk'un Mat bölgesindeki Badera köyünde , Mark ve Helena'nın oğlu olarak Michael adıyla Katolik olarak dünyaya geldi. Devşirme sistemiyle askere alınan Ballaban, Sultan II. Mehmed döneminde Osmanlı Ordusunda Paşa rütbesine yükseldi.^{[4]Canco, D.. Epiri: vështrim historik dhe etnografik. Botimet Toena, 1999, s. 40.}

Ballaban ve Skanderbeg

Ballaban, Nisan 1465'te Vajkal Muharebesi'nde Skanderbeg kuvvetleriyle karşı karşıya geldi. Muharebe Arnavut kuvvetlerinin zaferiyle sonuçlandı; ancak geri çekilen Osmanlı kuvvetleri Skanderbeg'in bazı önemli komutanlarını esir aldı.^{[5]Bunguri, Adem. Archaeological data on some fortifications of Scanderbeg's period in Dibra region. Studia Albanica, 2022, s. 194-197.[6]Noli, Fan Stilian. George Castroiti Scanderbeg (1405–1468). International Universities Press, 1947, s. 138.} Esir alınanlar arasında Skanderbeg'in komutanlarından Moisi Golemi, Vladan Gjurica ve Skanderbeg'in yeğeni Muzakë Arianiti'nin yanı sıra Gjin Muzaka, Gjon Përlati, Nikollë Berisha, Gjergj Kuka ve Gjin Maneshi de bulunuyordu.^{[7]Elsie, Robert. Early Albania: A Reader of Historical Texts, 11th–17th Centuries. Harrassowitz, 2003, s. 51-52.[8]Franco, Demetrio. Comentario de le cose de' Turchi, et del S. Georgio Scanderbeg, principe d'Epyr. 1480, s. 338.} Esirler daha sonra İstanbul'a gönderildi.^{[7]Elsie, Robert. Early Albania: A Reader of Historical Texts, 11th–17th Centuries. Harrassowitz, 2003, s. 51-52.}