Turkipedia
Menü
Giriş yapHesap oluştur 

38. Piyade Tümeni (Osmanlı İmparatorluğu)

İçindekiler4
  1. Kuruluşu
  2. Katıldığı Savaşlar ve Cepheler
  3. Irak Cephesi
  4. Kafkasya Cephesi
  5. Tümen Yapısı
  6. Mütareke Sonrası
  7. Alıntı
  8. Kaynakça

38. Piyade Tümeni, Osmanlı İmparatorluğu'nun I. Dünya Savaşı sırasında oluşturduğu piyade tümenlerinden biridir.[1]Erickson, Edward J. Ordered to Die: A History of the Ottoman Army in the First World War. Greenwood Press, 2001, s. 170-173. Öncelikle Irak Cephesi'nde görevlendirilmiş,[2]Gorgülü, İsmet. On Yıllık Harbin Kadrosu (1912–1922). Genelkurmay ATASE Yayınları, 1993, s. 112-115 savaşın ilerleyen dönemlerinde ise Kafkasya Cephesi'nde faaliyet göstermiştir.[3]Genelkurmay ATASE, Birinci Dünya Harbi Kafkas Cephesi 3. Cilt, s. 245-248. Tümen, savaşın sonuna doğru lağvedilmiş ve Osmanlı askerî teşkilatından çıkarılmıştır.[4]Kon, Kadir. “Kut’ül Amare Zaferinde Alman Faktörü.” Çanakkale Araştırmaları Türk Yıllığı, sayı 15 (2017): s. 101-103.

Kuruluşu

Piyade Tümeni, 1914 yılında I. Dünya Savaşı öncesinde Osmanlı Kara Kuvvetleri'nin yeniden yapılandırılması sırasında teşkil edilmiştir.[5]Erickson, Edward J. Ordered to Die: A History of the Ottoman Army in the First World War. Greenwood Press, 2001, s. 170 Tümen, ilk olarak 13. Kolordu'ya bağlı olarak Bağdat'ta konuşlandırılmış ve İngiliz tehdidine karşı Basra bölgesinde görevlendirilmiştir.[6]Kon, Kadir. “Kut’ül Amare Zaferinde Alman Faktörü.” Çanakkale Araştırmaları Türk Yıllığı, sayı 15 (2017), s. 92. Tümenin personel yapısı çoğunlukla yerel Arap er ve erbaşlardan oluşmaktaydı.[7]Sakin, Serdar. “Birinci Dünya Savaşı’nda Irak Cephesinde Osmanlı Devleti ile İngiltere Arasındaki Çarpışmalar (1915).” Gazi Akademik Bakış, Cilt 4, Sayı 7 (2010), s. 135.

Tümenin kuruluşunda tam kadro sağlanamamış, yaklaşık altı piyade taburuyla teşkil edilmiştir.[8]Genelkurmay ATASE, Birinci Dünya Harbi Irak Cephesi, Cilt 4, s. 147. İlk ciddi çatışmalarını Kasım 1914'te İngilizlerin Basra'ya çıkarma yapmasıyla yaşamış, 21 Kasım 1914'te Basra'nın düşmesi sonrasında Kurna bölgesine çekilmiştir.[9]Gorgülü, İsmet. On Yıllık Harbin Kadrosu (1912–1922). Genelkurmay ATASE Yayınları, 1993, s. 112. 9 Aralık 1914'te Kurna Muharebesi'nde tümen komutanı Mirliva (esir düştüğünde Miralay) Mehmet Suphi (Cavid) Bey esir düşmüş ve tümen ağır kayıplar vermiştir.[9]Gorgülü, İsmet. On Yıllık Harbin Kadrosu (1912–1922). Genelkurmay ATASE Yayınları, 1993, s. 112.

1915 yılında Süleyman Askerî Bey'in bölgeye atanmasıyla tümen yeniden toparlanmış ve Şuaybiye Muharebesi'ne katılmıştır.[10]Sakin, Serdar. “Birinci Dünya Savaşı’nda Irak Cephesinde Osmanlı Devleti ile İngiltere Arasındaki Çarpışmalar (1915).” Gazi Akademik Bakış, Cilt 4, Sayı 7 (2010), s. 140. Ancak bu muharebe de ağır bir yenilgiyle sonuçlanmış, Askerî Bey intihar etmiştir.[11]Kon, Kadir. “Kut’ül Amare Zaferinde Alman Faktörü.” Çanakkale Araştırmaları Türk Yıllığı, sayı 15 (2017), s. 97. Tümen, "Sakallı" Nureddin Bey komutasında yeniden teşkil edilmiş, Kut'ül-Amare savunmasında görev almıştır.[12]Erickson, Edward J. Ordered to Die: A History of the Ottoman Army in the First World War. Greenwood Press, 2001, s. 174. Ancak Kasım 1915'teki Selman-ı Pak Muharebesi ve Kut Kuşatması sırasında ciddi zayiatlar verilmiş ve 38. Tümen Ocak 1916'da lağvedilmiştir.[13]Genelkurmay ATASE, Irak Cephesi, Cilt 4, s. 190. Daha sonra Kafkasya Cephesi'nde yeniden teşkil edilen 38. Tümen, Erzurum ve Erzincan savunmasında görev almıştır.[14]Genelkurmay ATASE, Kafkas Cephesi, Cilt 3, s. 245. 1916'da Erzurum'un düşmesiyle Erzincan-Bayburt hattına çekilen tümen, 1918'de Brest-Litovsk Antlaşması sonrasında 9. Ordu'ya bağlanarak Kafkasya'da ileri harekâtlara katılmıştır.[15]Genelkurmay ATASE, Kafkas Cephesi, Cilt 3, s. 261.

Katıldığı Savaşlar ve Cepheler

Irak Cephesi

Kafkasya Cephesi

Tümen Yapısı

Kuruluşta 38. Piyade Tümeni şu alaylardan oluşmaktaydı:[9]Gorgülü, İsmet. On Yıllık Harbin Kadrosu (1912–1922). Genelkurmay ATASE Yayınları, 1993, s. 112.

  • 112. Piyade Alayı

  • 113. Piyade Alayı

  • 114. Piyade Alayı

  • 38. Dağ Topçu Taburu

  • İstihkâm Müfrezesi

  • Muhabere Bölüğü

Irak Cephesi’nde topçu unsurları oldukça sınırlıydı; çoğunlukla dağ toplarıyla desteklenen küçük bataryalardan oluşuyordu.[16]Genelkurmay ATASE, Birinci Dünya Harbi Irak Cephesi, Cilt 4, s. 173. Bu nedenle tümen seviyesinde bir topçu alayı değil, tabur düzeyinde bir topçu unsuru teşkil edilebilmiştir. Tümen, Kafkasya Cephesi’ne yeniden sevk edildiğinde, aynı alay numaraları (112, 113, 114) korunarak tekrar teşkil edilmiştir.[14]Genelkurmay ATASE, Kafkas Cephesi, Cilt 3, s. 245. Bu yeni yapılanmada, Doğu Anadolu’da Erzurum ve Erzincan savunması kapsamında görev almıştır.

Mütareke Sonrası

Mondros Mütarekesi'nin imzalanmasının ardından Osmanlı ordusu terhis edilmiştir. 38. Piyade Tümeni de lağvedilmiş ve personeli sivil hayata dönmüştür.[17]Genelkurmay ATASE, Birinci Dünya Harbi Kafkas Cephesi, Cilt 3, s. 261. Bazı subay ve erlerin Millî Mücadele'ye katıldığı bilinmektedir. (bkz. Mehmet Suphi (Cavid) Bey)[18]Bayur, Yusuf Hikmet. Türk İnkılâbı Tarihi Cilt III. TTK Yayınları, 1979, s. 222 Cumhuriyet döneminde 38 numaralı bir tümen teşkil edilmemiştir.[19]Gorgülü, İsmet. On Yıllık Harbin Kadrosu (1912–1922). Genelkurmay ATASE Yayınları, 1993, s. 267.

Alıntı

  • Bayur, Yusuf Hikmet. "Türk İnkılâbı Tarihi Cilt III." TTK Yayınları, 1979.

  • Erickson, Edward J. "Ordered to Die: A History of the Ottoman Army in the First World War." Greenwood Press, 2001.

  • Gorgülü, İsmet. "On Yıllık Harbin Kadrosu 1912–1922." Genelkurmay ATASE Yayınları, 1993.

  • Sakin, Serdar. “Birinci Dünya Savaşı’nda Irak Cephesinde Osmanlı Devleti ile İngiltere Arasındaki Çarpışmalar (1915).” Gazi Akademik Bakış, Cilt 4, Sayı 7 (2010): 133-150.

  • Kon, Kadir. “Kut’ül Amare Zaferinde Alman Faktörü.” Çanakkale Araştırmaları Türk Yıllığı, sayı 15 (2017).

  • Türkiye Cumhuriyeti Millî Savunma Bakanlığı Arşivi.

  • Genelkurmay Harp Tarihi Yayınları: "Birinci Dünya Harbi Kafkas Cephesi" ve "Irak Cephesi" ciltleri.

  • Genelkurmay ATASE, Kafkas Cephesi, Cilt 3.

  • Genelkurmay ATASE, Irak Cephesi, Cilt 4.

Kaynakça

  1. 1.Erickson, Edward J. Ordered to Die: A History of the Ottoman Army in the First World War. Greenwood Press, 2001, s. 170-173.
  2. 2.Gorgülü, İsmet. On Yıllık Harbin Kadrosu (1912–1922). Genelkurmay ATASE Yayınları, 1993, s. 112-115
  3. 3.Genelkurmay ATASE, Birinci Dünya Harbi Kafkas Cephesi 3. Cilt, s. 245-248.
  4. 4.Kon, Kadir. “Kut’ül Amare Zaferinde Alman Faktörü.” Çanakkale Araştırmaları Türk Yıllığı, sayı 15 (2017): s. 101-103.
  5. 5.Erickson, Edward J. Ordered to Die: A History of the Ottoman Army in the First World War. Greenwood Press, 2001, s. 170
  6. 6.Kon, Kadir. “Kut’ül Amare Zaferinde Alman Faktörü.” Çanakkale Araştırmaları Türk Yıllığı, sayı 15 (2017), s. 92.
  7. 7.Sakin, Serdar. “Birinci Dünya Savaşı’nda Irak Cephesinde Osmanlı Devleti ile İngiltere Arasındaki Çarpışmalar (1915).” Gazi Akademik Bakış, Cilt 4, Sayı 7 (2010), s. 135.
  8. 8.Genelkurmay ATASE, Birinci Dünya Harbi Irak Cephesi, Cilt 4, s. 147.
  9. 9.Gorgülü, İsmet. On Yıllık Harbin Kadrosu (1912–1922). Genelkurmay ATASE Yayınları, 1993, s. 112.
  10. 10.Sakin, Serdar. “Birinci Dünya Savaşı’nda Irak Cephesinde Osmanlı Devleti ile İngiltere Arasındaki Çarpışmalar (1915).” Gazi Akademik Bakış, Cilt 4, Sayı 7 (2010), s. 140.
  11. 11.Kon, Kadir. “Kut’ül Amare Zaferinde Alman Faktörü.” Çanakkale Araştırmaları Türk Yıllığı, sayı 15 (2017), s. 97.
  12. 12.Erickson, Edward J. Ordered to Die: A History of the Ottoman Army in the First World War. Greenwood Press, 2001, s. 174.
  13. 13.Genelkurmay ATASE, Irak Cephesi, Cilt 4, s. 190.
  14. 14.Genelkurmay ATASE, Kafkas Cephesi, Cilt 3, s. 245.
  15. 15.Genelkurmay ATASE, Kafkas Cephesi, Cilt 3, s. 261.
  16. 16.Genelkurmay ATASE, Birinci Dünya Harbi Irak Cephesi, Cilt 4, s. 173.
  17. 17.Genelkurmay ATASE, Birinci Dünya Harbi Kafkas Cephesi, Cilt 3, s. 261.
  18. 18.Bayur, Yusuf Hikmet. Türk İnkılâbı Tarihi Cilt III. TTK Yayınları, 1979, s. 222
  19. 19.Gorgülü, İsmet. On Yıllık Harbin Kadrosu (1912–1922). Genelkurmay ATASE Yayınları, 1993, s. 267.