Şehnâme-i Selim Han

Şehnâme-i Selim Han (شاهنامه سليم خان; "Selim Han'ın Şehnâmesi"; TSMK, A.3595), II. Selim ve III. Murad dönemlerinde, 16. yüzyılın ikinci yarısında hazırlanan Osmanlı minyatür sanatının karakteristik örneklerinden biridir. Saray şehnâmecisi Seyyid Lokmân tarafından kaleme alınan eserin minyatürleri, saray nakkaşhânesinde görev yapan çeşitli sanatçılar tarafından hazırlandı. Bunların başında, özellikle 1570-1590 yılları arasında etkin olan ve klasik dönem Osmanlı minyatür sanatının biçimlenmesinde önemli rol oynayan Nakkaş Osman geliyordu. Eser Farsça ve manzum olarak kaleme alındı.^{[1]Roxburgh, David J.. Turks: a journey of a thousand years, 600-1600. Royal Academy of Arts, 2005, s. 269.}

Seyyid Lokmân, yaşadığı dönemin tarihî olaylarını konu alan şehnâmeler kaleme aldı. Bu türdeki ilk önemli eseri, I. Süleyman'ın saltanatının son yıllarını konu alan ve 1579'da tamamlanan Zafernâme (DCBhttps://en.wikipedia.org/wiki/Chester_Beatty_Library, No. 413) oldu.^{[1]Roxburgh, David J.. Turks: a journey of a thousand years, 600-1600. Royal Academy of Arts, 2005, s. 269.}

Şehnâme-i Selim Han (TSMK, A.3595), Lokman'ın ikinci önemli eseridir. II. Selim dönemindeki olayları anlatan eser, doğrudan padişah için hazırlandı ve 6 Zilhicce 988'de (12 Ocak 1581) tamamlandı. Metni İlyas Kâtib tarafından istinsah edilen eserin minyatürleri Nakkaş Osman tarafından hazırlandı. Eser, 1566-1574 yılları arasındaki olayları konu alır.^{[1]Roxburgh, David J.. Turks: a journey of a thousand years, 600-1600. Royal Academy of Arts, 2005, s. 269.}

Şahnâme-i Selim Hanın ardından Seyyid Lokmân, III. Murad dönemini konu alan iki ciltlik Şehinşahnâmeyi hazırladı. Eserin birinci cildi (İÜK, F.1404) 1574-1581, ikinci cildi (TSMK, B.200) ise 1581-1588 yılları arasındaki olayları anlatır. İkinci cilt, Lokman'ın kaleme aldığı ve Nakkaş Osman'ın resimlediği son şehnâme oldu.^{[1]Roxburgh, David J.. Turks: a journey of a thousand years, 600-1600. Royal Academy of Arts, 2005, s. 269.[2]Miniature Painting. Turkish Cultural Foundations.[3]Carboni, Stefano. Venice and the Islamic World, 828-1797. Yale University Press.}