Turkipedia
Menü

Çomul

Çomul, (Arapça: جمل) Türklerden bir boy.[1]Atalay, Besim (2006). Divanü Lügati't - Türk. Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi. ISBN 975-16-0405-2, Cilt I, sayfa 28, 29, 32, 394 ve 459.

Kaşgarlı Mahmud, Divân-ı Lügati't-Türk'te;

"Bu boyların hepsi Rum ülkesi yanından doğuya doğru şöylece uzanır, gider: "Çiğil, Toxsı, Yağma, Oğrak, Çaruk, Çomul, Uygur, Tenğut, Xıtay". Kitay ülkesi "Çin"dir. Bundan sonra "Tawgaç" gelir; orası "Maçin"dir.[2]Atalay, Besim (2006). Divanü Lügati't - Türk. Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi. ISBN 975-16-0405-2, Cilt I, sayfa 28....., Çomul boyunun kendilerinden bulunduğu çöl halkı ayrı bir dile sahiptir, Türkçeyi iyi bilirler. Kay, Yabaku, Tatar, Basmıl boyları da böyledir. Her boyun ayrı bir ağzı vardır; bununla beraber Türkçeyi de iyi konuşurlar. Kırgız, Kıpçak, Oğuz, Toxsı (Tukhs),[3]http://www.kroraina.com/hudud/index.html Hudud al-'Alam, The Regions of the World Yağma, Çiğil, Oğrak, Çaruk boylarının öztürkçe olarak yalnız bir dilleri vardır. Yemeklerle Başgırtların dilleri bunlara yakındır. .... Dillerin en yeğnisi Oğuzların, en doğrusu da Toxsı ile Yağmaların dilidir."[4]Atalay, Besim (2006). Divanü Lügati't - Türk. Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi. ISBN 975-16-0405-2, Cilt I, sayfa 30 diye bahseder.

Çomullar bir tarihte Yabakulara karşı Karahanlı hükümdarının himayeseni girmişler, sonradan Basmılarla birlikte Hakana karşı koydukları şu dörtlükten;

Bıçgas bitik kılurlar And key berürler Handın basut tilerler Basmıl Çomul tirkeşür. öğreniyoruz.

Doğu Türkistan'da göçebe bir boy olan Çomullar, Kâşgarlı Mahmud'un haritasında büyük bir olasılıkla "Mesken-i Çomul" İrtiş "Ertiş" başlarında Balkaş Gölü'nün doğusunda Uygur Kağanlığı'nın kuzeyinde görülmektedir.

Kaynakça

  1. 1.Atalay, Besim (2006). Divanü Lügati't - Türk. Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi. ISBN 975-16-0405-2, Cilt I, sayfa 28, 29, 32, 394 ve 459.
  2. 2.Atalay, Besim (2006). Divanü Lügati't - Türk. Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi. ISBN 975-16-0405-2, Cilt I, sayfa 28.
  3. 3.http://www.kroraina.com/hudud/index.html Hudud al-'Alam, The Regions of the World kroraina.com
  4. 4.Atalay, Besim (2006). Divanü Lügati't - Türk. Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi. ISBN 975-16-0405-2, Cilt I, sayfa 30