Zeynep Sultan
Zeynep Sultan veya Zeynep Âsımâ Sultan (y. 1715, İstanbul - 25 Mart 1774, İstanbul), Osmanlı padişahı III. Ahmed'in kızı, III. Mustafa ile I. Abdülhamid'in kız kardeşi.
Doğum
Zeynep Sultan, 1715 yılında Topkapı Sarayı'nda doğdu. Babası Sultan III. Ahmed'dir.[1]Üsküdar Sempozyumu II, 12-13 Mart 2004: bildiriler, Cilt 1. Üsküdar Belediyesi, 2005, s. 198.
İlk evlilik
Zeynep Sultan, 1728'de (Küçük) Sinek Mustafa Paşa ile (Küçük) vezir'in yeğeni Nevşehirli Damat İbrahim Paşa ile evlendi. Düğün töreni Topkapı Sarayı'nda gerçekleşti. 8 Aralık'ta Zeynep'in çeyizini Kıbleli Sarayı olarak bilinen sarayına göndermiş ve ertesi gün düğün alayı gerçekleştirilmiştir.[2]Duindam, Tülay. Royal Courts in Dynastic States and Empires: A Global Perspective. BRILL, 11 Ağustos 2011.
İkinci evlilik
1764 yılında Mustafa Paşa'nın ölümünden sonra Zeynep Sultan, daha önce üvey kardeşi III. Mustafa döneminde Osmanlı donanmasının büyük amirali olan Melek Mehmed Paşa ile 1765 yılında evlenmiştir. Melek Mehmed Paşa, iki kez Kaptan-ı derya olarak görev yapmış ve 1792'de sadrazamlık yapmıştır.
Hayır kurumları
Zeynep Sultan, 1769'da Eminönü'nde "Ruh-i Sultaniye Camii" olarak bilinen bir cami bağışladı. Caminin yanında bir okul ve çeşme inşaası da vakfın bir parçası. Bugün Zeynep Sultan Camii.[3]Sumner-Boyd, Hilary. İstanbul'da Gezinmek: Klasik Şehir Rehberi. Tauris Parke Ciltsiz Kitaplar, 30 Kasım 2009.
Gülhane Parkı karşısında eğimli ve dar bir araziye yerleşen külliye binaları ihata duvarıyla çevrili, doğu ve batı yönünde iki girişi bulunan bir bahçe içerisinde yer alır. Sıbyan mektebinin olduğu batı tarafındaki kapı üzerine “Duâcızâde” imzalı, 1769 tarihli, celî sülüsle Yâsîn sûresinin 58. âyeti yazılmış, kitâbenin üstü mermer bir tepelikle taçlandırılmıştır. Külliye arsasının eğimi ve yükseklik farkı cami, sıbyan mektebi ve medresenin kat görünüşlerini etkilemiş, batı tarafında bodrum katı açıklıklarına yer verilememiştir.[4]ZEYNEB SULTAN KÜLLİYESİ İstanbul Eminönü. İslam Ansiklopedisi.
Ölüm
Zeynep Sultan 25 Mart 1774'te öldü ve Eminönü'nde bulunan kendi camisine gömüldü.
Kaynakça
- 1.Üsküdar Sempozyumu II, 12-13 Mart 2004: bildiriler, Cilt 1. Üsküdar Belediyesi, 2005, s. 198.
- 2.Duindam, Tülay. Royal Courts in Dynastic States and Empires: A Global Perspective. BRILL, 11 Ağustos 2011.
- 3.Sumner-Boyd, Hilary. İstanbul'da Gezinmek: Klasik Şehir Rehberi. Tauris Parke Ciltsiz Kitaplar, 30 Kasım 2009.
- 4.ZEYNEB SULTAN KÜLLİYESİ İstanbul Eminönü. İslam Ansiklopedisi. islamansiklopedisi.org.tr