Yenişehirli Avni

Yenişehirli Avni (1826, Yenişehir – 1884, İstanbul), 19. yüzyıl divan şairi.

Türk şiirinin Batı'ya açıldığı bir dönemde divan şiiri tarzını devam ettirmiş bir şairdir. Tanzimat şairlerinden Namık Kemâl ve Ziya Paşa'nın hayranlığını kazanan bir şiir ustasıdır.

Yaşamı

1826 yılında Osmanlı Devleti’nin günümüzde Yunanistan sınırında kalan Yenişehir (Larisa) kentinde dünyaya geldi. Asıl adı Hüseyin’dir. Babası Bekir Paşa, Osmanlı devlet adamlarından Tırhala mutasarrıfı Abdurrahman Sami Paşa’nın kahyası idi.^{[1]Mehmet Çavuşoğlu, Bir Mevlevî Şâir: Yenişehirli Avnî Bey ve Mevlânâ için Na’tı, Semazen Akademik, 07.07.2009.} Özel öğrenim görerek yetişti. Arapça, Farsça, Rumca ve bir miktar Fransızca öğrendi.

Abdurrahman Sami Paşa’nın Vidin valisi olduğu dönemde onun yanında kâtiplik yaptı. Paşa, Avni'nin yetişmesi ile ilgilenmiş, Mesnevi’yi bizzat kendisi öğretmişti.^{[2]Turkcebilgi.com sitesi Yenişehirli Avni maddesi.}

1853-1855 yılları arasında İstanbul'a gitti ve çeşitli bölümlerde memur olarak çalıştı. Mevleviliği benimsemiş olan Yenişehirli Avni, 1855’de Beşiktaş Mevlevîhânesi Şeyhi Nazif Dede’nin kızı ile evlendi.^{[2]Turkcebilgi.com sitesi Yenişehirli Avni maddesi.} Eserlerinde tasavvufî konulara ağırlık verdi. Hayattayken şiirlerini bir araya getirip yayınlamamıştır.^{[3]Lokman Turan, “Yenişehirli Avni Bey’in Divan’ının Tahlili, Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Doktora Tezi, Erzurum 1998}

Bir ara divan kâtibi olarak Bağdat'a gitti. İstanbul'a tekrar döndüğünde eşini ve oğlu Hüsameddin’i peş peşe yitirmesi nedeniyle kendini içkiye verdi^{[3]Lokman Turan, “Yenişehirli Avni Bey’in Divan’ının Tahlili, Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Doktora Tezi, Erzurum 1998} ve ömrünün geri kalan kısmını maddî ve manevî sıkıntılar içinde geçirdi. Hayatta kalan tek çocuğu olan kızı Muhsine’den üç torunu oldu. Son yıllarında Üsküdar Bidayet Mahkemesi üyesi olarak görev yapan şair, Encümen-i Şuara Topluluğu içinde yer aldı.

1884 yılında İstanbul’da öldü. Eyüp Bahariye Dergâhı Mezarlığı’nda kayınpederi ve eşinin mezarı yanına defnedildi^{[4]Edebiyatfakültesi.com Sitesi Yenişehirli Avni Sayfası} Bu mevlevihane 1940’larda yanmış, mezarlar Eyüp Mezarlığı’nın bir köşesine taşınmıştır.^{[5]Yazarmezar.com sitesi Yenişehirli Avni maddesi.}

Eserleri

• Divan (1890 yılında damadı tarafından bastırıldı)

• Âteşkede (Şeyh Galip’in Hüsn ü Aşk'ına nazire olarak yazılmış tamamlanmamış bir mesnevidir)

• Mesnevî Tercümesi (Mesnevi'nin ilk üç cildinin mensur olarak çevirisi olan bu eser, tamamlanmamıştır.)

• Mir'at-ı Cünun (678 beyitten oluşan tamamlanmamış bir mesnevidir)

• Abname (Beşiktaş Mevlevîhânesi'ndeki susuzluğu II. Abdülhamid'e şikayet için yazılmış bir dilekçedir.)

• İntak (Rumcadan tercüme ettiği roman)

Dış kaynaklar

• Koç, Mustafa (1999) "Avni (Yenişehirli)" Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlilar Ansiklopedisi Cilt:1 sayfa:273, İstanbul: Yapi Kredi Kültür Sanat Yayıncılık, ISBN 975-08-0071-0

Dış bağlantılar

• Çavuşoğlu, Mehmet (2001) "Avni Bey (Yenişehirli)”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. c.4 say. 123-124 Online: http://www.islamansiklopedisi.info/dia/pdf/c04/c040121.pdf