Yargıtay (Türkiye)
İçindekiler4
Yargıtay ya da Temyiz Mahkemesi, Türkiye'nin üç yüksek yargı organından birisidir. Adli yargı ilk derece mahkemelerince verilen ve kanunun başka bir adli yargı merciine bırakmadığı karar ve hükümlerin son inceleme merciidir.
Tarihçe
Osmanlı dönemi
II. Mahmud tarafından 1837 yılında Meclis-i Vâlâ-yı Ahkâm-ı Adliyye adında ve günümüz Danıştay'ı ile Yargıtayının temelleri olan bir yüksek mahkeme kurulmuş; daha sonra 1868 yılında Sultan Abdülaziz döneminde Meclis-i Vâlâ-yı Ahkâm-ı Adliyye ikiye ayrılarak Şura-i Devlet adıyla Danıştay ve Dîvân-ı Ahkâm-ı Adliyye adıyla Yargıtay kurulmuş; böylelikle, yargı ve yürütme birbirinden ayrılmıştır. Bu iki yargı organından Şûrâ-i Devlet'e hem kanun tasarılarını hazırlama, hem de idarî uyuşmazlıklara çözüm getirme şeklinde hem "kanun tasarı hazırlama", hem "yargı" görevi olarak iki görev verilmişken Divân-ı Ahkâm-ı Adliye'ye ise yalnızca "yargı" görevi verilmiştir.
Türkiye Cumhuriyeti dönemi
Türk Kurtuluş Savaşı'nın başlamasıyla kurulan Türkiye Büyük Millet Meclisi hükûmetince 1920 yılında Sivas'ta "Muvakkat Temyiz Heyeti" adıyla kuruldu. Cumhuriyet'in ilanı ile beraber 1924 yılında bu mahkemenin adı "Temyiz Mahkemesi" olarak değiştirilerek Eskişehir'e taşındı.
1924 yılında kabul edilen Teşkîlât-ı Esâsiye Kanunu'nun adı 10 Ocak 1945 tarihinde "Anayasa" olarak değiştirilirken, Eskişehir'de bulunan temyiz mahkemesinin adı da "Yargıtay" olarak değiştirildi.
Yapısı
2011 yılında Yargıtayın daire sayısı 32'den 38'e, üye sayısıysa 250'den 387'ye çıkarılmıştır. 2014 yılında daire ve üye sayıları tekrar arttırılarak daire sayısı 46 üye sayısıysa 516 yapılmıştır.[1]10 soruda Yargıtay satrancı. 2022 yılı itibarıyla Yargıtayın daire sayısı 24, üye sayısı ise 348'dir.
Birimleri
Ceza Daireleri Başkanlar Kurulu ve Hukuk Daireleri Başkanlar Kurulu
Yargıtay büro ve idari birimleri
Yargıtay başkanları
Aşağıda Yargıtay Birinci Başkanı olmuş kişilerin listesi bulunmaktadır.
Kaynakça
- 1.10 soruda Yargıtay satrancı. hurriyet.com.tr