Turkipedia
Menü

Yakutça

İçindekiler6
  1. Sahaca (Yakutça) bazı tümceler
  2. Dil Bilgisi
  3. İsimler
  4. Sahaca, Kırgızca ve Türkçe karşılaştırmaları
  5. Yazı sistemi
  6. Ayrıca bakınız
  7. Dış bağlantılar
  8. Yakutça içerikler

Yakutça veya Sahaca (Saqa tıla), Saha Türklerinin konuştuğu dildir. Türk dillerinin Sibirya grubuna bağlı dil 450.140 kişi tarafından konuşulur. Ayrıca Taymir Yarımadası'nın doğusunda yaşayan halkların ticaret dilidir (Ruslar hariç). Konuşucuların çoğunluğu Rusya'ya bağlı Yakutistan'da yaşar.

Sahaca (Yakutça) bazı tümceler

  • Olorbuttáğar ülelé

  • bit orduk = Çalışmak oturmaktan daha iyi(dir).

  • Min ubayım saha oskůlatıgar bâr = Benim abim Yakut okulundadır.

  • Bihiği at mınen barıahpıt = Biz at(a) binip gideceğiz.

  • Haydah oloroğut? = Nasılsınız? ("Nasıl yaşıyorsunuz?")

  • En olus türgennik sanarağın = Sen çok hızlı konuşuyorsun.

  • Min sahalıı kıratık öydüğübün = Ben Yakutça biraz anlarım.

  • Bihigi sarsıarda erde turabıt = Biz sabahleyin erken kalkarız.

  • Ol oğo tűn ıtír = O çocuk gece(leri) ağlar.

  • Miehe sıttık háta ůnna holůha náda = Bana yastık kılıfı ile galoş gerek.

  • Bu son siğeğe olus qılgas = Bu ceket(in) yen(leri) çok qısa.

  • En ubayın hanna üöreneriy? = Senin abin nerede okuyor?

Dil Bilgisi

İsimler

İsimlerin tekil ve çoğul halleri vardır. Bir sözcüğü çoğul yapmak için genelde /-lar/ son ekinden yararlanılır. Bu son ek sözcükteki ünlü ve ünsüz harflere göre -лар (-lar), -лэр (-ler), -лөр (-lör), -лор (-lor), -тар (-tar), -тэр (-ter), -төр (-tör), -тор (-tor), -дар (-dar), -дэр (-der), -дөр (-dör), -дор (-dor), -нар (-nar), -нэр (-ner), -нөр (-nör) veya -нор (-nor) hallerini alabilir. İsimlerde diğer Türk Dillerinde olduğu gibi cinsiyet ayrımı yoktur.

Sahaca, Kırgızca ve Türkçe karşılaştırmaları

Türkçede Eski Türkçe kökenli söz başlarındaki Y ile başlayan sözcükler Kırgızcada "C" sesi ile söylenirken Sahacada "S" olmuştur. Eski Türkçede "Y" olan bu imce zaman içinde Türk topluluklarında Y>C>S şeklinde değişime uğramıştır. Türkçe, Azerice, Türkmence, Özbekçe ve Uygurcada "Y" ile söylenirken Kazakistan'da "J", Kazakçada "C", Altayca, Hakasça ve Tıvacada "Ç", Sahacada ise bu imce "S" olmuştur.

Yazı sistemi

Yakutça Kiril alfabesiyle yazılır: Modern Yakut alfabesi, 1939 yılında Sovyetler Birliği tarafından Rusçada bulunanlarla birlikte Ҕҕ, Ҥҥ, Өө, Һһ, Үү harflerinin de eklenmesiyle oluşturuldu.

Сахалыы сурук-бичигэ Saqalıı suruk-biçige (Yakut alfabesi)

Ayrıca bakınız

Dış bağlantılar

Yakutça içerikler