Vartan Mahohyan

Vartan Mahohyan (Ermenice: Վարդան Մախոխեան; 31 Mayıs 1869 - 10 Şubat 1937) deniz resimleriyle tanınan Ermeni ressamdır. Hayatının çoğunu Osmanlı ve Fransa'da geçiren Mohohyan'ın resimleri dünya çapında sergilenmiştir.

Hayatı ve kariyeri

Vartan Mahohyan, 31 Mayıs 1869'da Osmanlı İmparatorluğu'nun Trabzon şehrinde Ermeni bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Babası Aristakes Mahohyan, iki kızı ve dört oğlunun eğitim görmesini isteyen bir tüccardı.^{[1]Վարդան Մախոխյան. Պատանեկուդյան եւ Ուսումնարուդյուն Տարիներ. Echmiadzin, 2000, s. 156-66.} Mahohyan 1875'te bir Ermeni okulunda öğrenimine başladı ve çizime ilgi duyduğunu keşfetti. Daha sonra Erzurum'daki prestijli Sanasaryan Koleji'nde öğrenim gören Mahohyan, 5 yıl sonra Trabzon'a döndü. Sanasaryan'da kaldığı dönemde resim yapmayı öğrendi. Ayrıca keman çalmayı da öğrenen Mahohyan, müzik teorisi üzerine çalıştı. Mahohyan'ın amcası onu sanatta kariyer yapmaya ikna etti.^{[2]Armenian painters in the Ottoman empire 1600–1923. Matüsalem Publications, 2004, s. 568.} 1891'de Mahohyan Berlin Sanat Akademisi'nde eğitimine başladı ve burada ve Hans Gude gibi ressamların öğrencisi oldu.^{[3]Wartan Mahokian 1869–1937. Musée Arménien de France.}^{[4]A Century of French-Armenian Painting (1879–1979).}^{[5]Zwischen Rhein und Arax: neunhundert Jahre deutsch-armenische Beziehungen. H. Holzberg, 1988, s. 198.}

Mahohyan 1894 yılında akademiden mezun oldu ve Kırım'a gitti. Kefe'de ünlü Rus Ermeni ressam İvan Ayvazovski ile bir araya geldi.^{[3]Wartan Mahokian 1869–1937. Musée Arménien de France.}^{[6]Vartan Mahokian. 1981, s. 167.} Mahohyan Rusya'da kaldığı süre boyunca çeşitli deniz resimleri yaptı.^{[7]Մախոխյան Վարդան Արիստակեսի. Ermenistan Millî Galerisi.} 1895'te doğduğu Trabzon'a döndü ve Hamidiye katliamlarına tanıklık etti. Önce Batum'a sonra Avrupa'ya kaçan Mahohyan, eserlerini bu dönemde sergilemeye başladı. İlk sergilerinden birini 1900'de Berlin'de açtı. Mahohyan, 1904'te Berlin Sanatçılar Derneği'ne kabul edildi. Daha sonra Mısır'a gitti ve İskenderiye ve Kahire'de 150'den fazla eserini sergiledi. Danimarka'da kısa bir süre yaşayan Mahohyan, daha sonra İtalya'nın Capri kentine yerleşip çalışmalarını orada sürdürdü.^{[8]Le Peintre de la mer Wartan Mahokian. l'Eclaireur de Nice, 1918.} 1907'de Almanya'ya dönen Mahohyan'ın eserleri Berlin, Düsseldorf ve Münih'teki sergilerde sergilendi.

1908 yılında Osmanlı İmparatorluğu'na döndü ve memleketi Trabzon'a yerleşti. Resim yapmaya Trabzon'da devam eden Mahohyan, I. Dünya Savaşı'nın patlak vermesiyle birlikte 1914'te Fransa'nın Nice şehrine taşındı ve hayatının geri kalanını burada geçirdi.^{[3]Wartan Mahokian 1869–1937. Musée Arménien de France.}^{[6]Vartan Mahokian. 1981, s. 167.} 1925'te Légion d'honneur nişanını alan Mahohyan, iki yıl sonra Fransız vatandaşı oldu.^{[9]Les Niçois dans l'histoire. Privat, 1988, s. 134.} 1921, 1922 ve 1927'de eserleri Paris Salonu'nda sergilendi. Mahohyan, 1931 yılında Nice'deki Palais de la Méditerranée'de 65 eserinin yer aldığı kişisel bir sergi düzenlendi. Ayrıca 1932'de çalışmalarını Monte Carlo'da sergiledi.^{[1]Վարդան Մախոխյան. Պատանեկուդյան եւ Ուսումնարուդյուն Տարիներ. Echmiadzin, 2000, s. 156-66.}

1915'teki Ermeni Kırımı'nda ölenlerin anasına Hıçkırarak Ağlayan Ermenistan adlı bir senfoni besteledi. İlk defa 1918'de Monte Carlo'da sergilenen eser, daha sonra Avrupa çapında oynandı.^{[1]Վարդան Մախոխյան. Պատանեկուդյան եւ Ուսումնարուդյուն Տարիներ. Echmiadzin, 2000, s. 156-66.}

Uzun süre hastalıklarla mücadele eden Mahohyan, 10 Şubat 1937'de Fransa'nın Nice şehrinde öldü.^{[1]Վարդան Մախոխյան. Պատանեկուդյան եւ Ուսումնարուդյուն Տարիներ. Echmiadzin, 2000, s. 156-66.}

Sergiler

Vartan Mahohyan, Kahire, İskenderiye (1904), Münih, Düsseldorf, Berlin (1907), Berlin (1907), Londra (1914), Nice (1918, 1932, 1936), Marsilya (1923), Paris (1925) ve Monako'da (1932) sergiler düzenledi.^{[1]Վարդան Մախոխյան. Պատանեկուդյան եւ Ուսումնարուդյուն Տարիներ. Echmiadzin, 2000, s. 156-66.}^{[6]Vartan Mahokian. 1981, s. 167.}

Ödüller

1925 yılında Légion d'honneur Chevalier (Şövalye) nişanını aldı.^{[9]Les Niçois dans l'histoire. Privat, 1988, s. 134.}

Monograflar

Ara H. Hakobyan, "Vartan Mahohyan Deniz resimleri", Erivan, 2004, monografi (Ermenice)
Ara H. Hakobyan, "Vartan Mahohyan", Erivan, 2006, albüm (Ermenice)

Ayrıca bakınız

İvan Ayvazovski