Uyvar Kuşatması (1663)

Uyvar Kuşatması, Uyvar'ın (Érsekújvár, günümüzde Nové Zámky, Güney Slovakya) Osmanlılar tarafından 1663'te fethedilmesiyle sonuçlanan muharebedir.

Arka plan

17. yüzyılın ilk yarısında Osmanlı İmparatorluğu ile Habsburg Hanedanlığı arasında bir çıkmaz oluştu. Huzurlu yıllar sonrasında sınır çatışmaları başladı. Habsburg adayı , Transilvanya (günümüzde batı Romanya) tahtı için Osmanlı Erdel Voyvodası (veya Beyi) 'yi yenilgiye uğratmaya çalışıyordu.^{[1]Nicolae Jorga: Geschichte des Osmanischen Reiches IV, (trans. by Nilüfer Epçeli),İstanbul 2009, ISBN 975-6480-17-3 p.100-109} Apafi'nin Osmanlı desteğiyle tahtı kazanmasına karşın Avusturyalılar Kaloşvar kalelerini (günümüzde: Romanya'da Cluj-Napoca) ve Sengevi'i (günümüzde Romanya'da Sâcueni) ele geçirdi. Ayrıca Osmanlı'nın Kanije (günümüzde Macaristan'da Nagykanizsa) kalesine karşı Zerinvar Kalesi'ni (Hırvatistan'da Novi Zrin) inşa ettiler. Bu arada, Osmanlı ordusu zaten Venedik'e karşı Girit Savaşı (1645-1669) kapsamında Dalmaçya'ya yürüyordu. Osmanlı padişahı IV. Mehmet, Avusturyalılara öncelik verdi ve ordunun yönünü değiştirdi.

Barış konuşmaları

Osmanlı ordusunun komutanı büyük vezir Köprülü Fazıl Ahmet Paşa'ydı. Avusturyalıların cephesine doğru yürüyüşe başladı. Bu sırada, Avusturyalılar barış için çağrıda bulundu. Üç görüşme oldu, ilki Belgrad'da, ikincisi Ösek'te (Hırvatça: Osijek, Macarca: Eszék) ve üçüncüsü Budapeşte'de gerçekleşti. Osmanlı tarafı 200 bin Florinlik tazminat ve Avusturya ordusunun çekilmesini istedi. Avusturya tarafı geri çevirdi.^{[2]Prof. Yaşar Yüce-Prof. Ali Sevim: Türkiye tarihi Cilt III, AKDTYKTTK Yayınları, İstanbul, 1991 p 162-163}

Kuşatma

Fazıl Ahmet Paşa Uyvar'a yürümeye karar verdi. Uyvar Kalesi Kuzey Macaristan'da büyük ve önemli bir kaleydi. Kale iyi takviye edilmişti ve 16. yüzyılda Osmanlılar onu ele geçirmeyi birkaç kez denemiş ama başarılı olamamıştı. "Uyvar önündeki bir Türk gibi kararlı" deyimi Macaristan'a yayılmıştı. Ordu 7 Ağustos'ta Uyvar'a ulaşmadan önce Uyvar komutanı Ádám Forgách Osmanlı kampına baskın yapmaya çalıştı ama bu girişim, Avusturya tarafına facia getirdi.^{[1]Nicolae Jorga: Geschichte des Osmanischen Reiches IV, (trans. by Nilüfer Epçeli),İstanbul 2009, ISBN 975-6480-17-3 p.100-109} Kuşatma Ağustos ayında başladı ve kale 13 Eylül'de ele geçirildi. Sefere bizzat katılan Evliya Çelebi ise seyahatnamesinde kalenin ele geçirilme tarihini 24 Eylül 1663 olarak verir.^{[3]İnalcık, Halil, Devlet-i 'Aliyye: Osmanlı İmparatorluğu Üzerine Araştırmalar -III, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, Ocak 2018, s. 101.} Teslimiyet anlaşmasına göre, Uyvar sakinlerine Avusturya'ya serbest geçiş verildi ve Avusturya hükûmetine kaleyi cesurca savunduklarını tasdik eden bir mektup yazıldı.^{[2]Prof. Yaşar Yüce-Prof. Ali Sevim: Türkiye tarihi Cilt III, AKDTYKTTK Yayınları, İstanbul, 1991 p 162-163}

Sonrasında

Fazıl Ahmet Paşa Novigrad'ı (Macarca: Nógrád - Kuzey Macaristan) ele geçirdi. Uyvar ve bölgesi Uyvar Beylerbeyliği oluşturularak beylerbeyine verildi.^{[4]Sadık Müfit Bilge:MACARİSTAN'DA OSMANLI HAKİMEYİTİNİN VE İDARİ TEŞKİLATININ KURULUŞU VE GELİŞMESİ. sf.36.} Sonraki çatışmalar 1663-1664 kışında oldu ve 1664'te Vasvar Barışı ile sonlandı.

Ayrıca bakınız

• 1663-1664 Osmanlı-Avusturya Savaşı

• Saint Gotthard Muharebesi (1664)