Turgut Reis Camii (Trablus)

Turgut Reis Camii (جامع درغوت باشا), Libya'nın başkenti Trablus'ta bulunan bir camidir. Cami, 15. yüzyılın ortalarında bir Hospitalier kilisesi olarak inşa edilmiş olup Turgut Reis tarafından camiye çevrilmiştir.

Cami, II. Dünya Savaşı sırasında hasar görmüş, daha sonra onarılmış, ancak orijinal tasarımına tam olarak sadık kalınmamıştır.

Tarihçe

Turgut Reis Camii, 1551'de Trablus'un Hospitalier Şövalyeleri'nden geri alınmasından kısa bir süre sonra, yaklaşık 1560'ta Osmanlı beylerbeyi Turgut Reis tarafından inşa edildi. Caminin bulunduğu yer eskiden Hospitaller kilisesi veya şapeli tarafından işgal edilmişti. Kilise 1551 kuşatmasından sağ kurtulmuştu ve Turgut Reis camisini inşa etmek için bizzat burayı seçmişti. Yerel geleneğe göre, kilise binası olduğu gibi korundu ve camiye dahil edildi.^{[1]Mallia, David. The survival of the Knights' Church in Tripoli. Proceedings of History Week, 2011, s. 29-45.} Turgut Reis, 1565'te Malta Kuşatması sırasında Hospitaller'e saldırırken hayatını kaybettikten sonra, naaşı Trablus'a götürüldü ve camiye gömüldü.^{[2]Abun-Nasr, Jamil M.. A History of the Maghrib in the Islamic Period. Cambridge University Press, 1987, s. 191.}

1600'lerin başında İskender Paşa tarafından camide bir dizi değişiklik yapıldı; bunlar arasında minarenin yeniden düzenlenmesi ve bir hamamın inşası (ya da en azından mevcut bir hamamın yenilenmesi) bulunmaktaydı.^{[1]Mallia, David. The survival of the Knights' Church in Tripoli. Proceedings of History Week, 2011, s. 29-45.[3]Micara, Ludovico. The City in the Islamic World. Brill Publishers, 2008, s. 389-390.}

Anıtlar ve Kazılar Müdürlüğü 1921'de sitenin doğru bir araştırmasını yaptı. Bina 1920'lerde restore edildi, ancak II. Dünya Savaşı sırasında bombalandı ve binanın merkezi kısmı (kilise olan) ciddi şekilde hasar gördü. Yeniden inşa çalışmaları Ali Muhammed Ebu Zayan tarafından üstlenildi ve yeniden inşa edilen cami, orijinal binadan birçok farklılık içermektedir.^{[1]Mallia, David. The survival of the Knights' Church in Tripoli. Proceedings of History Week, 2011, s. 29-45.}

2014'teki Libya çatışmaları sırasında cami silahlı güçler tarafından birkaç kez tahrip etmeye çalıştı ve püskürtüldüler.^{[4]Update on violations of international human rights and humanitarian law during the ongoing violence in Libya (revised*). United Nations Support Mission in Libya / Office of the United Nations High Commissioner for Human Rights, 23 Aralık 2014.}

Mimarisi

Turgut Reis Camii, Trablus'ta inşa edilen ilk Osmanlı tarzı camidir. Cami, Anadolu'da bulunan camilere benzer bir plana sahip T şeklinde bir ibadethaneye sahiptir. Hospitaller Kilisesi, düz bir çatıyı destekleyen ahşap kirişlere sahip küçük bir dikdörtgen binaydı ve camiye dönüştürüldüğünde orijinal binanın her iki tarafına yeni kanatlar eklendi.^{[1]Mallia, David. The survival of the Knights' Church in Tripoli. Proceedings of History Week, 2011, s. 29-45.} Cami, mezarlık da dahil olmak üzere diğer tesisleri içeren yamuk bir muhafazanın içine yerleştirilmiştir.^{[5]Bloom, Jonathan M.. Architecture of the Islamic West: North Africa and the Iberian Peninsula, 700–1800. Yale University Press, 2020, s. 218-219.}

Namazhane, başlangıçta 27 küçük kubbeden (savaş sonrası yeniden yapılanmadan sonra 32) oluşan bir çatıya sahiptir. Bu unsur, geleneksel Libya mimarisinin tipik bir örneğidir ve daha sonra bölgede inşa edilen camilerde yaygın bir unsur haline gelmiştir. Camide iki mihrap bulunur ve bunlardan birinin yakınında Dragut ve ailesine ait mezarlar da dahil olmak üzere çok sayıda mezar bulunur. Camide ayrıca abdest almak için bir çeşme (midha olarak bilinir) ve 1602'de İskender Paşa tarafından yeniden modellenen bir minare bulunur.^{[1]Mallia, David. The survival of the Knights' Church in Tripoli. Proceedings of History Week, 2011, s. 29-45.}