Tanburi Büyük Osman Bey

Tanburi Büyük Osman Bey (1816, İstanbul – 1885, İstanbul), Osmanlı bestecisi ve tanbur ustası. Klasik Türk müziği tarihindeki en önemli peşrev bestecilerinden biri olarak kabul edilir.

Hayatı

Tanburi Büyük Osman Bey, 1816 yılında İstanbul'un Tophane semtinde dünyaya geldi. Hayatına dair bilinenlerin çoğu, öğrencileri ve kendisini tanıyanlar arasındaki sözlü geleneğe dayanmaktadır. Babası Zeki Mehmed Ağa ile büyükbabası Tanburi Numan Ağa tanınmış müzisyenlerdi. Sekiz yaşında Enderun-i Hümayun'a kabul edildi; burada dönemin önde gelen Klasik Türk müziği ustalarından ders alarak sağlam bir teorik temel edindi. Tanburla tanışması da bu yıllara dayanmaktadır. Babası Zeki Mehmed Ağa'nın tanbur icrasına dair bildiklerini oğluna aktarmaktan kaçındığı söylendiğinden, enstrümanındaki gelişiminin büyük kısmını kendi çabalarına borçludur. Dönemin Rifat Bey ve Haşim Bey gibi tanınmış isimleriyle fasıllara katılarak ses tekniğini geliştirdiği de rivayet edilmektedir. Babasının ölümünün ardından şarkı söylemeyi bırakarak tamamen enstrümanına odaklandı ve Sultan Abdülaziz Han sarayında icra edilen incesaz fasıllarında yer aldı. Eserlerinin çoğunu bu dönemde bestelediği belirtilmektedir. Mevlana Celâleddin-i Rûmî'ye olan hayranlığı nedeniyle birçok mevlevihaneyi, özellikle de Cuma günleri Kulekapı Mevlevihanesi'ni sıkça ziyaret ederdi. Ayrıca titiz ve zaman zaman hırçın bir mizaca sahip olduğu; uşşak peşrevinin son bölümüne geçilirken yanlış nota basan bir kanuncu üzerine yürümeye yeltendiği de söylenmektedir. 1885 yılında uzun süredir muzdarip olduğu akciğer rahatsızlığı sebebiyle vefat etmiş ve İstanbul'daki Yahya Efendi Dergâhı mezarlığına defnedilmiştir. Üç oğlu ve bir kızı bulunmaktaydı.