Tacizade Cafer Çelebi

Tacizade Cafer Çelebi (d. 1452 veya 1459- ö. 1515), 15. yüzyılın Amasyalı divan edebiyatı şair ve yazarı, devlet adamı.

Daha ziyade nesirleriyle tanınan Tacizade'nin; Türkçe, Farsça kaside ve gazelleri de vardır. Daha çok İstanbul ve güzelliklerini anlattığı Hevesname adlı mesnevisi ile tanınmaktadır. Ayrıca II. Bayezid ve I. Selim zamanlarında nişancılık ve kazaskerlik gibi idari görevler de üstlenmiştir. 1514'te İran Seferi'ne katılmış savaştan sonra ise Şah İsmail'in karısı Taçlı Begüm ile evlendirilmiştir. Sefer dönüşünde ise Sultan Selim tarafından, askeri itaatsizliğe sevk etmekten suçlu bulunmuş ve idam edilmiştir.^{[1]Grolier İnternational Americana Encyclopedia. Medya Holding A.Ş, 1993.}

Cafer Çelebi, divan şiirini 16. yüzyılda orijinal tasvir ve hayalleriyle milli bir mecraya sevk etmiştir. Kendinden önceki büyük şairlerden Şeyhi ve Ahmed Paşa'yı sert bir dille tenkit ederek, onları İran taklitçiliği ve tercümecilikle suçlamıştır. Gerçek şairliğin taklit ve tercümeden arınmış ve o zamana kadar söylenmemiş sözler söylemekle olabileceğini ifade etmiştir. Eserlerinin en önemli özelliği yaşadığı devrin gündelik hayatını yansıtan zengin malzemeyle dolu olmasıdır.^{[2]Şentürk, Ahmet Atilla. Osmanlı Şiiri Antolojisi. Yapı Kredi Yayınları, Mart 2019, s. 114-115.}

Eserleri

• Hevesname

• Mahrusa-i İstanbul Fetihnamesi

• Münşeat

• Türkçe ve Farsça şiirlerini topladığı divanı

Enisü'l-Arifin (Farsçadan tercüme) Kus-name (Bugüne ulaşan hiçbir nüshası yok.)

Konuyla ilgili yayınlar

A. Çağrı Başkurt, Kaan Doğan, Tâcîzâde Cafer Çelebi ve Mahrûse-i İstanbul Fetihnâmesi, Libra Kitap, 2020