Turkipedia
Menü

Surre-i Hümâyûn

İçindekiler4
  1. Hac yolu güzergâhındaki konak yerleri
  2. Seyrüsefer
  3. Gereksinimler
  4. Hicaz Demiryolu
  5. Ayrıca bakınız
  6. Dış bağlantılar
  7. Kaynakça
17 Şubat 1898 tarihli Servet-i Fünun dergisinde Mahmil-i Şerif
17 Şubat 1898 tarihli Servet-i Fünun dergisinde Mahmil-i ŞerifServet-i Fünun Dergisi, Kamu malı, Wikimedia Commons

Surre-i Hümâyûn Alayı veya Surre Alayı, Osmanlı İmparatorluğu'nda Surre Emîni adıyla bilinen bir kurumun İstanbul'dan Mekke ve Medine'ye yardım ve armağanlarını götürmüş olan topluluktur. Surre-i Hümâyûn Alayı, İstanbul'dan törenle uğurlanılırdı.

Arapça surre hükümdar tarafından Mekke’ye gönderilen paralar ve armağanlar ve Farsça kutlu veya padişah ile ilgili[1]Prof. Dr. Mehmet Kanar, Osmanlı Türkçesi Sözlüğü. anlamındadır.

Hac yolu güzergâhındaki konak yerleri

"Kartal'dan hareket eden Surre Alayı, Şam'a kadar at, katır, veya merkeplerle giderler, orada (Şam'da) deveye binerlerdi. İstanbul Mekke arasındaki yol, yayalar ve binek hayvanları için henüz bir güzergâh (hat) halinde idi."[2]Victor Berrad, Le Sultan, L'hlam et Les Puissances (Constantinople - La Mecgue - Bağdad). Paris, 1907, s. 98. Kartal'dan hareket eden Surre Alayı'nın, bir başka deyişle Hacc Kervanı'nın Mekke'ye gidişte, şu güzergâhı izledikleri görülmektedir:

Seyrüsefer

Kartal-Gekbûze (Gebze)-İznikmîd (İznik)-Sabanca-Akhisar-Lefke (Osmaneli)-Vezirhan-Söğüd-Eskişehir-Seyyidgâzi-Hüsrev Paşa Hanı-Bayat-Bolavadin-İshaklu-Akşehir-Ilgun-Lâdik-Konya-Şevmere-İsmil-Karapınar-Ereğli-Ulukışla-Çiftehan-Nîkhan-Çiftehan-Gülek Boğazı-Kuzulu Hanı-Kütüklü-Adana-Misis-kurt Kulağı-Payas-Balan (Belen)-Antakya Hacı Paşa Mezra'ası-Şuğul (Cisr-i Şuğûr)[3]Jisr ash Shughur, Syria Page-Madik Kal'ası[4]Mardikh, Syria Page-Hama-Hums-İki Kapulu Han-Nebk[5]An Nabk, Syria Page (Benik veya al-Nabk)-Kudeyfe[6]Al Qutayfah, Syria Page-Şâm-ı Şerîf-Muzayrib[7]Muzayrib, Syria Page-Ma'an[8]Ma'an, Jordan Page-Âsî Hurma[9]"Evsâf-ı menzil-i kal'a-i Âsi Hurma", Âsi Hurma kalesi Şam-Mekke yolunun tam yarısında ve Ma'an'dan 8 günlük uzaklıkta ve güneyindedir.[10]Oriental explorations and studies, Sayı 1, s. 320'de (Mehmed Edip, Nehcet'ül-Menâzil, İstanbul H. 1232, s. 73) Tebûk'e Âsî Hurma denildiğini yazmıştır.[11]Kal'a-i Tebük (Âsî Hurma): Kâ'-i Sağîr'e on üç saat uzaklıkta Nureddin Şehit tarafından yaptırılmış küçük bir kaleydi.Journal of Ottoman studies , Volumes 19-20, Enderun Kitabevi, 1999.-Berke-i Mu'azzama[12]Mehmef Edîb, "Nehcet el Menâzil", Bulak - Kâhire H.1250, s. 76 >Qaal’at Al-Muazzam veya Qal'at el Mua'ssam, eski Osmanlı kalesi.-Valide Kuyusu-Fahleteyn-Hediyye Eşmesi-Medîne-i Münevvere-Cudeyre[13]Judayrah, Saudi Arabia Page-Bedr-i Huneyn[14]Badr Hunayn, Saudi Arabia Page-Râbiğ[15]Rabigh, Saudi Arabia Page ve Mekk-i Mükerreme.[16]Mehmed Emin, Mezâzil-i Hacc-ı Şerif, 1762-63, Türkçe 38 yk. (Bkz.: TSMK, Türkçe Yazmalar Katalogu, Cilt I, s. 464. Dönüşte de aynı güzergâha, Hân-ı Kusayra, Hân-ı Karamut, İskenderun, Ramazanoğlu Yaylası[17]Kamil Şahin, Adana bir Numaralı Seriye Sicil Defteri üzerine araştırma. ve Tahta Köprü gibi beş menzil daha eklenmiştir.

Surre-i Hümâyûn Alayı, Mekke'ye kadar 54 menzilde konaklamış, bunların altısında İznikmîd, Konya, Adana ve Antakya'da ikişer, Şam'da Ramazan ayını orada geçirmek için 31, Mekke'de Haccın edası için gerekli 19 gün kalınmıştır. Ayrıca, dönüşte oturulan, gecelenen yerlerde ve günlerde değişiklik olmuş ve Medine'de 3, Şam'da 17, Hama, Antakya, Adana, Ereğli, Eskişehir ve İznikmid'de ikişer gün kalınmıştır. Hacca gidiş ve dönüşte menzillerde kalınan gün sayısı, gidişte 58 gün ve dönüşte 32 gün olmak üzere toplam 90 günü bulmaktadır.

Gereksinimler

Hac kafilesi için menzillerde, beksimed, beygir, hediyelik boğcalar, bulgur, çizme, erz (erüz: pirinç), ferace (kadınların çarşaftan önce sokakta giydikleri üstlük), hatab (odun), kandil, katran, şeker, kömür, lahm (et), mahfe levâzimâtı, mercimek, mes pâbuş, nân (ekmek), nohud, pabûş, revgan (yağ), revgan-ı (sâde, zeyt), saman, serzevât (sebze), soğan, su tulumu, şa'îr (arpa) tulum levâzimâtı gibi yiyecek ve zarurî ihtiyaç maddeleri, hayvan yemi, hediyelik eşya, hil'at (kaftan) ve kürk satın alınmıştır.

Hicaz Demiryolu

II. Abdülhamid tarafından 1900-1908 yıllarında Şam ile Medine arasında Hicaz Demiryolu'nun yapımından sonra, Hac zamanında günde beş yolcu treni hacı adaylarını taşımıştır.

Ayrıca bakınız

Dış bağlantılar

Kaynakça

  1. 1.Prof. Dr. Mehmet Kanar, Osmanlı Türkçesi Sözlüğü.
  2. 2.Victor Berrad, Le Sultan, L'hlam et Les Puissances (Constantinople - La Mecgue - Bağdad). Paris, 1907, s. 98.
  3. 3.Jisr ash Shughur, Syria Page fallingrain.com
  4. 4.Mardikh, Syria Page fallingrain.com
  5. 5.An Nabk, Syria Page fallingrain.com
  6. 6.Al Qutayfah, Syria Page fallingrain.com
  7. 7.Muzayrib, Syria Page fallingrain.com
  8. 8.Ma'an, Jordan Page fallingrain.com
  9. 9."Evsâf-ı menzil-i kal'a-i Âsi Hurma", Âsi Hurma kalesi Şam-Mekke yolunun tam yarısında ve Ma'an'dan 8 günlük uzaklıkta ve güneyindedir.
  10. 10.Oriental explorations and studies, Sayı 1, s. 320'de (Mehmed Edip, Nehcet'ül-Menâzil, İstanbul H. 1232, s. 73) Tebûk'e Âsî Hurma denildiğini yazmıştır. books.google.de
  11. 11.Kal'a-i Tebük (Âsî Hurma): Kâ'-i Sağîr'e on üç saat uzaklıkta Nureddin Şehit tarafından yaptırılmış küçük bir kaleydi.Journal of Ottoman studies , Volumes 19-20, Enderun Kitabevi, 1999. books.google.de
  12. 12.Mehmef Edîb, "Nehcet el Menâzil", Bulak - Kâhire H.1250, s. 76 >Qaal’at Al-Muazzam veya Qal'at el Mua'ssam, eski Osmanlı kalesi.
  13. 13.Judayrah, Saudi Arabia Page fallingrain.com
  14. 14.Badr Hunayn, Saudi Arabia Page fallingrain.com
  15. 15.Rabigh, Saudi Arabia Page fallingrain.com
  16. 16.Mehmed Emin, Mezâzil-i Hacc-ı Şerif, 1762-63, Türkçe 38 yk. (Bkz.: TSMK, Türkçe Yazmalar Katalogu, Cilt I, s. 464.
  17. 17.Kamil Şahin, Adana bir Numaralı Seriye Sicil Defteri üzerine araştırma. turkoloji.cu.edu.tr