Soğdya

Soğdya (Özbekçe: Sugʻd; Tacikçe: Суғд - Eski Farsça: Suguda; Farsça: سغد; Antik Yunanca: Σογδιανῆ; Eski Türkçe:^{[1]Türk Bitig: Költiğin / Kültiğin.}𐰽𐰆𐰍𐰑𐰴; Karahanlıca:^{[2]Atalay, Besim (2006). Divanü Lügati't - Türk. Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi. ISBN 975-16-0405-2, Cilt I, sayfa 29.} سغداق), Orta Asya'da geniş tarihî ve coğrafi bir alan.

MÖ 6. yüzyılda yazılı olarak belirlenen Soğdiana adı İran halklarından Soğdlar'ın yerleşik oldukları bölgeyi niteler. Behistun yazıtlarında, I. Darius MÖ 552 - 485 yılları arasında İran'ı yönetmiş olan imparator zamanında Soğdlar eski bir İran dini olan Zerdüştlüğe inanırlardı.

Divân-ı Lügati't-Türk'te Soğd: "Balasagun ile Buhara ve Semerkand arasında Türkleşmiş bulunan bir ulus." diye geçer.^{[3]Atalay, Besim (2006). Divanü Lügati't - Türk. Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi. ISBN 975-16-0405-2, Cilt I, sayfa 30, 471}

4. yüzyıldan sonra Soğdlar İpek yolu boyunca doğuya doğru Lop Nur bölgesine, Tarım Havzası'na, Sha Chau, Liangzhou, Ling (Xiazhou'nun güneyinde) şehirlerine hatta Orta(İç) Moğolistan'a kadar kendi ticari koloni, yerleşim birimlerini ve birçok küçük prenslikleri kurdular; böylece İpek Yolu ticaretini kontrol ettiler. Sasaniler zamanında İslam dininin İran ve Orta Asya'da genişlemesi sonucu Soğdlar İslam'a çevrildiler. 10. yüzyıldan itibaren Türk Hanedanlıklarının etkisi ve baskısı altında Türk kültürünü benimsediler.

Kültür

Giyim

Erken Orta Çağ Soğd kostümleri iki döneme ayrılabilir: Ak Hun (5. ve 6. yüzyıllar) ve Türk (7. ve 8. yüzyıl başları). İkincisi Göktürklerin siyasi hâkimiyetinin hemen ardından yaygınlaşmadı, ancak MS 620 yılında, özellikle Batı Türk Kağanı Tong Yabgu'nun reformlarından sonra Soğd Türkleştirildi ve yerel soylular resmi olarak Kağanlığın yönetimine dâhil edildi.^{[4]Yatsenko, Sergey A.. The Late Sogdian Costume (the 5th – 8th centuries). Transoxiana, 2003.}

Her iki cinsiyet için de kıyafetler dardı ve dar bel ve bilekler takdir ediliyordu. Yetişkin erkeklere ve genç kızlara yönelik silüetler geniş omuzları vurguluyor ve bele kadar daralıyordu; kadın aristokratların silüetleri daha karmaşıktı. Soğd kıyafetleri sonraki yüzyıllarda kapsamlı bir İslamlaşma sürecinden geçti ve orijinal unsurların çok azı kaldı. Bunların yerine türbanlar, kaftanlar ve kollu kabanlar yaygınlaştı.^{[4]Yatsenko, Sergey A.. The Late Sogdian Costume (the 5th – 8th centuries). Transoxiana, 2003.}

Dış bağlantılar

• The Peoples of the Red Book - The Yaghnabis