Silahdar Yusuf Paşa

Silahdar Yusuf Paşa ya da Musâhib Yusuf Paşa (1604, Vrana – 22 Ocak 1646, İstanbul), Hırvat asıllı Osmanlı devlet adamı ve kaptan-ı deryâsıdır.

Hayatı

Gençliği

1604 yılında Hırvatistan'ın Vrana şehrinde doğdu. Asıl adı Josef Mašković olup bir Hırvat aileye mensuptu. Fakat ana-babası o küçük yaşlarındayken ölmüş ve o zamanlar bölgede hüküm süren Osmanlı sancakbeyinin ahırında görev yapan Hristiyan bir çocuktu. Buradan başkent İstanbul'a götürülen çocuk devşirme ocağına alınır ve Müslüman yapılarak Yusuf adı verilir. Burada yetenekleri görülen Yusuf sarayda silahdarlık görevine kadar yükselir. Ayrıca musâhib-i pâdişâhî görevinde bulundu. 1644'te kaptan-ı derya olur.

Girit Serdârlığı

Girit adasında yerleşik Venediklilerin Osmanlı kalyonlarını tehdit etmesi üzerine buraya bir sefer düzenlenmesine karar verildi. Girit Serdarlığına ise Yusuf Paşa atandı. 27 Haziran-22 Ağustos 1645 arasında 56 gün süren kuşatma sonucunda adanın en önemli kalesi olan Hanya Osmanlı hâkimiyetine girdi.

Ölümü

Hanya'nın fethi üzerine Sultan İbrâhim İstanbul’da üç gün üç gece süren şenlikler yaptırdı. Hanya’yı alan Yusuf Paşa İstanbul’a döndü. Onun bu muzafferiyeti, makamından endişe duyan Sadrazam Sultanzade Mehmed Paşa’nın hoşuna gitmedi ve aleyhine birtakım tertiplere girişti. Önce padişahı etkileyerek Yusuf Paşa'yı Mısır Beylerbeyliğiyle uzaklaştırmak istediyse de bunda başarılı olamadı. Zira Yusuf Paşa, padişahın hocası Cinci Karabaşzade Hüseyin Efendi ve annesi Kösem Sultan tarafından desteklenmekteydi. Bir zamanlar padişahın yakın adamları arasında yer alan Yusuf Paşa da Sadrazam Sultanzâde Mehmed Paşa aleyhine ithamlarda bulunarak onun, Girit seferine çıkılmaması için Venedik elçisinden aldığı 60.000 filori ödeme vaadi karşılığı muhalefette bulunduğunu söyledi. Bunun üzerine Sultan İbrahim bu ikiliyi huzurunda yüzleştirerek her ikisinin birbiri aleyhindeki ithamlarını dinledi ve önce Sadrazam Mehmed Paşa'yı azletti (17 Aralık 1645). Bir süre sonra da Silâhdar Yûsuf Paşa’yı idam ettirdi (22 Ocak 1646).^{[1]İslam Ansiklopedisi "İbrahim" maddesi, Türkiye Diyanet Vakfı, İstanbul (2000), c.21, s.276.}

Ahmed Bey adında bir oğlu vardı. Sicill-i Osmânî'ye göre Yusuf Paşa, "genç yasına rağmen sadârete lâyık, tedbirli ve akranına üstün olup dindar ve sâlihdi".^{[2]Süreyya, Mehmed. Sicill-i Osmânî. Tarih Vakfı Yurt Yayınları, Ağustos 1996, s. 1699.}