Turkipedia
Menü

Selman Reis

16. yüzyılda Hint Okyanusu'ndaki Osmanlı donanması.
16. yüzyılda Hint Okyanusu'ndaki Osmanlı donanması.Matrakçı Nasuh, 16th century, Kamu malı, Wikimedia Commons

Selman Reis, 16. yüzyılın ilk yarısında ilk başta Memluk Donanmasında ve daha sonra Osmanlı Donanmasında görev yapan bir Osmanlı amirali ve eski korsandı. Selman Reis aslen Ege'deki Midilli adasındandı.[1][ The Ottoman Age of Exploration Giancarlo Casale p.39]

Memluk Devleti dönemi

Selman Reis, Memlüklerin hizmetine girdi ve 2.000 silahlı Leventten oluşan bir gruba önderlik etti.[2][ The Ottoman Age of Exploration Giancarlo Casale p.32]

Memlükler ve Hindistan arasındaki baharat ticaretinin Portekizliler tarafından kesintiye uğratılmasından sonra 1515'te 19 gemilik bir Memlük filosu ile Hint Okyanusu'na açıldı. 30 Eylül 1515'te filonun başında Süveyş'ten ayrıldı.[3][ An Economic and Social History of the Ottoman Empire, Volume 1" by Halil İnalcik p.321ff] Filoda ayrıca 1.300'ü Türk askeri olmak üzere 3.000 erkek vardı.[3][ An Economic and Social History of the Ottoman Empire, Volume 1" by Halil İnalcik p.321ff] Filo Kamaran'da bir kale inşa etti ancak 1516'da Yemen ve Aden'i almak için yaptığı seferde başarılı olamadı.[3][ An Economic and Social History of the Ottoman Empire, Volume 1" by Halil İnalcik p.321ff]

Selman Reis 1517'de Cidde'yi Portekiz saldırısına karşı savundu.
Selman Reis 1517'de Cidde'yi Portekiz saldırısına karşı savundu.Yazarı bilinmiyor, Kamu malı, Wikimedia Commons

1517 yılında Portekizlilerin yaptığı Cidde Kuşatması'nın savunmasını yaptı. Bu olaydan kısa süre sonra Memlükler yıkılmıştı.[1][ The Ottoman Age of Exploration Giancarlo Casale p.39]

Selman Reis, İstanbul'a gönderildi ve sadakatsizlik nedeniyle 1520 yılına kadar hapsedildi.[1][ The Ottoman Age of Exploration Giancarlo Casale p.39]

Osmanlı amirali olduğu dönem

Pargalı İbrahim'in 1524'te Mısır'a gelişiyle birlikte Selman Reis tekrar göze girdi.[1][ The Ottoman Age of Exploration Giancarlo Casale p.39] Hint Okyanusu'nun durumu hakkında ayrıntılı bir rapor hazırladı. Etiyopya, Yemen ve Swahili Sahili'nin işgal edilmesini ve Portekizlilerin Hürmüz, Goa ve Malacca'dan tahliye edilmesini önerdi.[1][ The Ottoman Age of Exploration Giancarlo Casale p.39] 1525'te Portekizliler Kızıldeniz'e baskın düzenleyerek filoları ile Mısır'da tehdit oluşturmaya başladı.[4]Giancarlo Casale

1525'te Selman Reis, 18 gemi ve 299 toptan oluşan bir Osmanlı filosunun başına amiral olarak getirildi. Gemiler terkedilmiş Cidde filosundan alınıp Süveyş'te yenilenmişti.[3][ An Economic and Social History of the Ottoman Empire, Volume 1" by Halil İnalcik p.321ff][4]Giancarlo Casale Yaklaşık 4.000 piyadeye liderlik eden Hayreddin el-Rumi ile işbirliği halindeydi.[4]Giancarlo Casale 1526'da Süveyş'ten ayrıldılar ve ilk başta Cidde'de düzeni geri kurdular.[4]Giancarlo Casale Ocak 1527'de Muha'ya indikten sonra bölgeyi kontrol altına almak için Yemen içlerine doğru bir sefer düzenledir. Seferde başarılı olup Mustafa Bey'in kafasını kestiler.[4]Giancarlo Casale Aden bağımsız olarak kaldı ancak Osmanlı hakimiyetini tanıdı.[4]Giancarlo Casale Filo daha sonra Kamaran'da bir deniz üssü kurmak için ayrıldı.[4]Giancarlo Casale Bu, Osmanlıların Kızıldeniz'in kontrolünü yeniden ele geçirmesine önayak oldu ve Portekizliler ilk kez 1527'de Kızıldeniz'e bir donanma gönderemez hale geldiler.[4]Giancarlo Casale

Bu başarının ardından, Hint Okyanusu'ndaki çeşitli hükümdarlar Portekizlilere karşı Osmanlı'dan yardım istedi: Hürmüz'ün Veziri ve Kozhikode'nin Zamorin'i bunlardan bazılarıydı.[4]Giancarlo Casale

1528'de Osmanlı paralı askerleri Endonezya'da bulunan Sumatra bölgesindeki İslami gemilerde de yer alıyordu.[4]Giancarlo Casale

Ancak bu süreden sonra Selman Reis'in Hayreddin el-Rumi ile bir anlaşmazlığa düşmesi bu çabaları büyük ölçüde zayıflattı.[4]Giancarlo Casale

Selman Reis daha sonraki zamanlarda Hindistan'daki Müslüman mülklerini Portekiz ve onların Hindu müttefiklerine karşı savunmakla meşgul oldu. 1538'deki Diu Kuşatmasına kadar Diu'da, Osmanlı yanlısı kuvvetleri, bu bölgede görev yapan Hoca Sefer'in emri altına yerleştirmeye devam etti.[5]An Economic and Social History of the Ottoman Empire, s. 324ff.

Kaynakça

  1. 1.[ The Ottoman Age of Exploration Giancarlo Casale p.39]
  2. 2.[ The Ottoman Age of Exploration Giancarlo Casale p.32]
  3. 3.[ An Economic and Social History of the Ottoman Empire, Volume 1" by Halil İnalcik p.321ff]
  4. 4.Giancarlo Casale
  5. 5.An Economic and Social History of the Ottoman Empire, s. 324ff.