Turkipedia
Menü

Safevî Şirvan

Şirvan vilayeti (Velāyat-e Shirvān) 1501 ile 1736 yılları arasında Safevîler tarafından modern Azerbaycan ve Rusya (Dağıstan) topraklarında kurulan ve başkenti Şamahı kasabası olan bir vilayettir.[1]Khalilli, Fariz. ŞAMAXI TARİX-DİYARŞÜNASLIQ MUZEYİ. ANAS, 2009, s. 103.

Vilayetin, Alpa'ur, Arash - Şeki, Bakü, Chemeshgazak - Ağdaş, Derbent, Kuba - Qolhan ve Salyan olmak üzere altı idari yargı bölgesi vardı.[2]Nasiri, Ali Naqi. Titles and Emoluments in Safavid Iran: A Third Manual of Safavid Administration. Mage Publishers, 2008, s. 284. Başkent Şamahı'nın ayrı bir valisi vardı, ancak o dönemin tarihçileri ve coğrafyacıları tarafından ayrı bir idari yargı bölgesi oluşturduğu belirtilmemiştir.[2]Nasiri, Ali Naqi. Titles and Emoluments in Safavid Iran: A Third Manual of Safavid Administration. Mage Publishers, 2008, s. 284.

Şirvan'ın fethinden itibaren (birkaç kısa Osmanlı dönemi hariç) Şirvan üzerindeki kontrol, Safevîlerin elinde sıkı bir şekilde tutulmuş, nihayetinde İran'ın Afşar hükümdarı Nadir Şah, bölge üzerinde sağlam bir egemenlik kurmuştur. Ölümünden sonra, bölge çeşitli alt hanlıklara bölünmüş, daha sonra 19. yüzyılda Kaçar Devleti'nden Rus İmparatorluğu tarafından alınmıştır.[3]Afandiyev, O. A.. Azərbaycan Səfəvilər dövləti. 1993, s. 57.

Tarih

1538'de Şirvanşahların yönetimini sona erdiren I. Tahmasb, Şirvan'ı imparatorluğun idari bir birimi olarak kurmuştur. 16. yüzyılın sonlarında, Osmanlı Lala Mustafa Paşa, Osmanlı-Safevî Savaşı (1578-1590) sırasında Şirvan'ı kısa süreliğine ele geçirmiş ve Özdemiroğlu Osman Paşa'yı kurulan yeni eyalete vali olarak atamıştır. 1607'de Şah I. Abbas, Şirvan'ı tekrar işgal etmiş ve vilayet üzerinde Kızılbaş yönetimini kurmuştur. Birkaç devletlerarası savaştan sonra, Şirvan nihayet 1734'te Nadir Şah tarafından ele geçirilmiş ve eyalet üzerinde tekrar Safevi yönetimi kurulmuştur.[1]Khalilli, Fariz. ŞAMAXI TARİX-DİYARŞÜNASLIQ MUZEYİ. ANAS, 2009, s. 103.[4]Fleischer, Cornell H.. Mustafa Ali and the Politics of Cultural Despair. Cambridge University Press, 1989.

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. 1.Khalilli, Fariz. ŞAMAXI TARİX-DİYARŞÜNASLIQ MUZEYİ. ANAS, 2009, s. 103. scribd.com
  2. 2.Nasiri, Ali Naqi. Titles and Emoluments in Safavid Iran: A Third Manual of Safavid Administration. Mage Publishers, 2008, s. 284.
  3. 3.Afandiyev, O. A.. Azərbaycan Səfəvilər dövləti. 1993, s. 57.
  4. 4.Fleischer, Cornell H.. Mustafa Ali and the Politics of Cultural Despair. Cambridge University Press, 1989.