Süleyman Paşa (Orhan Gazi'nin oğlu)

Süleyman Paşa veya Gazi Süleyman Paşa (1306 (?) - 1357/1360 arası),^{[1]Pay, Salih. Rumeli Fatihi Osmanlı Şehzadesi: Gazi Süleyman Paşa. Uludağ Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi Dergisi, Cilt: 18, Sayı: 1, s. 279-297. 2012-08-28. URL:http://home.uludag.edu.tr/users/ucmaz/PDF/ilh/2009-18(1)/M13.pdf . Accessed: 2012-08-28. (Archived by WebCite® at http://www.webcitation.org/6AG1FzObu)[2]Edirne'nin Fethi (1361), s. sf. 140-141.} Osmanlı Padişahı Orhan Gazi'nin büyük oğludur.^{[3]Peirce, Leslie Penn. The imperial harem: women and sovereignty in the Ottoman Empire. Oxford university press, 1993, s. 34-35.} Osmanlı Devleti'nin Rumeli'ye, başka bir deyişle Avrupa'ya geçişinin öncüsü ve sembolü olan şahsiyettir ve Rumeli Fatihi olarak bilinir.

İlk defa Gerede'de yönetici olarak hizmete başlamıştır. İzmit, Göynük ve Mudurnu civarı kendisine tımar olarak verilmiştir.^{[1]Pay, Salih. Rumeli Fatihi Osmanlı Şehzadesi: Gazi Süleyman Paşa. Uludağ Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi Dergisi, Cilt: 18, Sayı: 1, s. 279-297. 2012-08-28. URL:http://home.uludag.edu.tr/users/ucmaz/PDF/ilh/2009-18(1)/M13.pdf . Accessed: 2012-08-28. (Archived by WebCite® at http://www.webcitation.org/6AG1FzObu)} İznik (1331) ve İzmit (1337) fetihlerine katılmış, fethinde büyük rol oynadığı Karesioğulları Beyliği'ne bey tayin edilmiştir (1335). Sırplara karşı, Bizans'a yardıma giden Osmanlı kuvvetlerine kumanda etmiştir. Rumeli'ye geçerek Selanik'i Sırplardan almış ve Bizanslılara vermiştir (1349). Rumeli'ye ikinci geçişinde (1352), Bulgarları ve Sırpları Dimetoka Muharebesi'nde yenmiştir. Bu harekâtlarında Çimpe Kalesi, kendisine üs olarak verilmiştir. Gelibolu başta olmak üzere Marmara 'nın batı kıyısındaki şehirleri ele geçirdiyse de, Bizanslılarla yapılan antlaşma icabı, buraları daha sonra boşaltmıştır. Eretna Beyliği beyi Alaeddin Eretna'nın ölümünden sonra bölgede doğan karışıklıktan istifade ederek Ankara'yı zaptetmiştir (1354). Bizans'ta imparator değişikliği üzerine, dikkatini yeniden Trakya'ya yöneltmiştir.

Üçüncü geçişinde, Biga'da topladığı ordularını Çardak limanında gemileri yan yana koyarak Çanakkale Boğazı'ndan geçirmiş ve Bolayır'ı kendisine üs edinerek, artık Osmanlı'nın Rumeli'de yerleşmesine dönük bir politika izlemiştir. Anadolu'dan getirttiği Türkmen ailelerini Rumeli'de kurduğu köylere yerleştirmeye başlamıştır. Daha önceki harekâtlarda yapılan keşifler ve edinilen bilgilerin de yardımıyla Gelibolu Yarımadası'nın kısa bir sürede Osmanlı yönetimine katılması sağlanmış, daha sonraki fetihler için hareket noktası oluşturulmuştur.

Vefatı

Ölüm tarihi konusunda farklı görüşler mevcuttur. Bir görüşe göre 1360'ta, Bolayır ile Seydikavağı arasında doğanla avlanırken atından düşerek ölmüş, cenazesi vasiyeti doğrultusunda Bolayır'da imareti civarında yaptırmış olduğu türbeye defnedilmiştir.^{[1]Pay, Salih. Rumeli Fatihi Osmanlı Şehzadesi: Gazi Süleyman Paşa. Uludağ Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi Dergisi, Cilt: 18, Sayı: 1, s. 279-297. 2012-08-28. URL:http://home.uludag.edu.tr/users/ucmaz/PDF/ilh/2009-18(1)/M13.pdf . Accessed: 2012-08-28. (Archived by WebCite® at http://www.webcitation.org/6AG1FzObu)} Kendisi için daha önce yaptırdığı türbe boş olarak Yenişehir, Bursa'da bulunmaktadır. Âşıkpaşazâde Tarihi ölüm tarihini 1356 olarak verirken, Anonimler ve Oruc Tarihi 1357 olarak vermektedir.^{[2]Edirne'nin Fethi (1361), s. sf. 140-141.} Ruhî, Süleyman Paşa'nın Rumeli'de altı yıl boyunca mücadele verdikten sonra öldüğünü söyler. Kendisinin 1352 yılında Cinbi'yi aldığı göz önünde bulundurulursa, Ruhî'nin verdiği yıl 1356 civarına tekabül etmektedir.^{[2]Edirne'nin Fethi (1361), s. sf. 140-141.} Takvimlerden biri, Orhan Gazi'nin Süleyman Paşa'dan beş yıl sonra öldüğünü kaydeder ki Orhan Gazi'nin 1362 Mart'ında öldüğü bilindiğinden, takvimin verdiği tarih 1356 civarına denk gelmektedir.^{[2]Edirne'nin Fethi (1361), s. sf. 140-141.} Bizanslı tarihçi Nikiforos Grigoras ise Süleyman Gazi'nin ölümünün, kardeşi Şehzade Halil'in esir edildiği 1357 yılından kısa bir süre sonra gerçekleştirdiğini yazmaktadır.^{[2]Edirne'nin Fethi (1361), s. sf. 140-141.}

Hayır İşleri ve Eserleri

Bursa, Yenişehir, Göynük, Geyve, Akyazı, İzmit, İznik ve Gelibolu'da imaret, cami medrese, kervansaray, mektep ve mescit gibi eserler inşa ettirmiştir.

Ailesi

Eşleri

1. Selçuk Hatun- Seyyid Hüseyin Çelebi'nin kızı.^{[4]Demirci, Tuğba. Sosyal Ve Politik Bir Vaka Olarak Osmanlı Devleti’nde Şehzade Ölümleri.}

2. Gülbahar(?) Hatun- Kötürüm Bayezid'in kızı.^{[4]Demirci, Tuğba. Sosyal Ve Politik Bir Vaka Olarak Osmanlı Devleti’nde Şehzade Ölümleri.}

Erkek çocukları

1. Melik Nasır Bey- Geleneksel rivayetlere göre Bolayır civarındaki Akça Liman seferi sırasında denizde boğulmuştur ancak bazı tarihçiler amcası Sultan Murad emriyle 1365 yılında idam edilmiş olabileceğini iddia eder.^{[5]Uzunçarşılı, İsmail Hakkı. Osmanlı Devletinin Saray Teşkilatı. TTK, 1984, s. 118.[6]Alderson, A.D.. Osmanlı Hanedanının Yapısı. İz Yayıncılık, 1956, s. 165.}

2. İshak Bey- Rumeli'de akıncı beyi olarak görev yapmıştır.

3. İsmail Bey- Rumeli'de akıncı beyi olarak görev yapmıştır.

Kız çocukları

1. Sultan Hatun -Candaroğlu Süleyman Paşa ile evlendirilmiştir. Haziran 1395'te vefat etmiş; Sinop’ta "Sultan Hatun" veya "Aynalı Kadın" adı verilen türbeye defnedilmiştir.^{[7]Aynalı Kadın Sultan Hatun Türbesi. Kültür Portalı.}

2. Eftendize Hatun- Temmuz 1397'de Akşehir'de ölmüş, İmaret Camii haziresine defnedilmiştir.^{[1]Pay, Salih. Rumeli Fatihi Osmanlı Şehzadesi: Gazi Süleyman Paşa. Uludağ Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi Dergisi, Cilt: 18, Sayı: 1, s. 279-297. 2012-08-28. URL:http://home.uludag.edu.tr/users/ucmaz/PDF/ilh/2009-18(1)/M13.pdf . Accessed: 2012-08-28. (Archived by WebCite® at http://www.webcitation.org/6AG1FzObu)}

Hatırası

Süleyman Paşa'nın adı Tekirdağ'ın merkez ilçesi olan Süleymanpaşa'ya verilmiştir.

Popüler kültürdeki yeri

2025 yılında yayınlanan Kuruluş Orhan dizisinde çocukluğunu Mert İnce canlandırmıştır.