Söök

Söök (Altayca ve Hakasça сӧӧк söök; Rusça сёок syook), Altaylar, Şorlar ve Hakaslar gibi Sibirya Türk halklarında babayanlı soy birliği ya da sülâledir.

Altay halkı soyadından farklı olarak söök adı verilen çeşitli soylara/sülalelere bölünür. Her Altaylının bir söögü vardır ve her söök iki ya da daha fazla kardeş sööklere ayrılır. Aynı ve yakın soylar arasında sööktiñ karındajı “soy kardeşliği” sebebiyle evlilik olmaz.^{[1]Figen Güner Dilek (2008), Altay Türklerinde akrabalık , Ahmet B. Ercilasun Armağanı, Akçağ Basım Yayım Pazarlama A.Ş., Ankara} Altay Türklerinde aynı söök içinde ya da kardeş (akraba) söökler arasında evlilik yasaktır.^{[2]Altay Türkleri} Altay Türkleri, biriyle karşılaştığında ona önce adını sonra da söögünü yani soyunu sormaktadırlar.^{[3]Figen Güner Dilek, Tehlikedeki diller ve dil ölümü açısından altay Türkçesi ve ağızları}

Sööklerin oluşumu bir Altay efsanesinde şöyle anlatılır: “Tanrının (Tengri) dokuz oğlu varmış, bu oğullar önce kendi kız kardeşleriyle evlenmişler. Diğer bütün söökler de bunlardan türemiş. Bu oğulların adları (ki bu adlar aynı zamanda söök adlarıdır) şunlardır: Kıpçak, Mayman, Todoş, Toñjoon, Komdoş, Cüs, Togus, Küzen, Kerdaş.^{[2]Altay Türkleri}

1897 nüfus sayımında Altaylarda 68 söök kaydedilmiştir. Büyük Altay söökleri içinde Töölös (Тӧӧлӧс, Тӧлӧс), Kıpçak, Mayman (Майман), Todoş, İrkit ve Mundus sayılabilir.

Tıva aymaklar

• Bаy-Kаrа

• Bаrlаñ

• Dеlеg

• Dоngаk

• İrgit

• Kаrа-Sаl

• Kоl

• Kuulаr

• Küjügеt

• Kırgıs

• Mааdı

• Mоñguş

• Оndаr

• Ооrjаk

• Оyun

• Sааya

• Sаlçаk

• Sаt

• Sоyan

• Tumаt

• Hеrtеk

• Hоvаlıg

• Hоmuşku

• Tülüş

• Çооdu

Tuva soybirliği Haritası

• https://pp.vk.me/c616819/v616819292/156fc/-5uJnFueLJs.jpg