Ogüst Edib Paşa

Ogüst Edib Paşa (أوغست أديب باشا (2 Ağustos 1859 - 9 Temmuz 1936) o dönemde Büyük Lübnan olarak Fransız mandası altında bulunan Lübnan'ın ilk Başbakanıdır. 1926 ve 1932 yılları arasında iki kez bu görevi üstlenmiştir.

Hayat

Ogüst Edib Paşa, İbrahim Edib ve Maddalena Veronica Collaro'nun çocuğu olarak İstanbul'da doğmuştur. Babası Lübnan dağlarından gelen bir Maruni ailesine, annesi ise İstanbul'da yaşayan bir İtalyan ailesine mensuptu.^{[1]"Joseph and Adonis Naama Library" http://www.adonisnehme.info/nehmefamily/?id=3&lang=2#} İlk olarak Gazir'deki Deir Mar Maroun Cizvit Okulu'nda eğitim görmüş, ardından eğitimini tamamladıktan sonra Beyrut'taki Aziz Joseph Üniversitesi'ne gitmiştir.^{[2]Asher Kaufman. (2004) Reviving Phoenicia: in search of identity in Lebanon, S. 62, I.B. Tauris publishers} 1885'te Mısır'a taşındı ve burada yerel yönetimde çalışmıştır.

1908'de Kahire'de kurulan Lübnan İttifakı'nın kurucu babalarından birisidir. Bu parti, Osmanlı İmparatorluğu'ndaki diğer Arap grupları gibi, imparatorluğun Arap bölgelerine bağımsızlık verilmesini talep etmiştir. Aynı zamanda, Lübnanlı Hristiyanlar için Büyük Lübnan adında Hristiyanların egemen olduğu bir devlet kurmayı hedeflemiştir. Hristiyanların egemen olduğu bir devlet arzusu, Edib ve arkadaşlarını Orta Doğu Arapları arasında bağımsızlık yanlısı diğer grupların Pan-Arap fikirlerinden ayırmıştır.

Birinci Dünya Savaşı'ndan sonra, yirmi beş yılını Mısır'da geçirdikten sonra 1920'de Lübnan'a dönmüştür. Osmanlı İmparatorluğu'nun çöküşüyle Ortadoğu'daki Arap nüfuslu bölgeleri Osmanlı egemenliği yok olmuştu ve bu da onun dönüşüne neden olmuştu. 1926'da Fransız sömürgeciler, eski manda bölgesi Suriye ve Lübnan'ı bölerek Lübnan Devleti'ni kurdular. Charles Debbas ilk Cumhurbaşkanı, Auguste Edib ise 31 Mayıs 1926'da göreve başlayan ilk başbakan oldu. Aralık 1926'da Edib, Osmanlı İmparatorluğu'nun haleflerine bıraktığı borcun çözümüyle ilgili bir konferansa katılmak üzere Paris'e gitti. Bu sırada Lübnan'da, hem Émile Eddé hem de Bişara Huri onun yerine geçmek için bir iktidar mücadelesi veriyordu. Edib bu baskıya dayanamadı ve 5 Mayıs 1927'de istifa etti.^{[3]Meir Zamir. (2000). Lebanon's quest: the search for a national identity, 1926-1939, S. 48, I.B. Tauris publishers} Birkaç yıl sonra, 25 Mart 1930'da tekrar Başbakan oldu. Bu sefer 9 Mart 1932'ye kadar bu görevi sürdürdü. Başka bazı önemli kişilerle akrabalığı vardı; bunların en önde gelenlerinden biri, sonunda cumhurbaşkanı olacak olan yeğeni Kamil Şamun'du.^{[4]Caroline Attie. (2004). Struggle in the Levant: Lebanon in the 1950s S. 43 I.B. Tauris Publishers}

Ölüm

9 Temmuz 1936'da, öğlen saatlerinde, Auguste Adib, Paris'te 29 rue de l'Arcade adresindeki, son birkaç yıldır kiraladığı bir otel odasındaydı. Yanlış bir hareket sonucu halının üzerindeki yanan bir lambayı devirdi. Giysileri alev aldı ve vücudunun her yerinde ciddi yanıklar oluştu. Alarm verici bir durumda Beaujon hastanesine kaldırıldı ve daha sonra orada hayatını kaybetti.^{[5]Retronews, Journal des débats politiques et littéraires, July 10, 1936.}