Turkipedia
Menü

Kamil Şamun

İçindekiler8
  1. Erken dönem ve eğitim
  2. Kariyer ve faaliyetler
  3. Fransız Lübnanı
  4. Bağımsızlık sonrası
  5. "Beyaz Devrim" ve 1952 başkanlık seçimi
  6. Başkanlık
  7. Yönetim
  8. İç politika
  9. Dış politika
  10. 1958 Krizi
  11. Başkanlık sonrası
  12. İç Savaş
  13. Yolsuzluk iddiaları
  14. Kişisel hayat
  15. Ölümü
  16. Mirası
  17. Kaynakça

Kamil Nimr Şamun LN, USN (Kamīl Nimr Shamʿūn, 3 Nisan 1900 7 Ağustos 1987) 1952'den 1958'e kadar Lübnan'ın 2. cumhurbaşkanı olarak görev yapmış Lübnanlı bir siyasetçi ve devlet adamıdır.[1]R. Hrair Dekmejian. Patterns of Political Leadership: Egypt, Israel, Lebanon. SUNY Press, 1975, s. 34. Lübnan İç Savaşı'nın büyük bir bölümünde ülkenin başlıca Hristiyan liderlerinden biriydi ve Lübnan'da bir za'im (siyasi hegemon) olarak kabul ediliyordu.

Deyrü'l-Kamer'de Maruni Şamun ailesine mensup olarak doğan Şamun, Lübnan Başbakanı Ogüst Edib Paşa'nın yeğenidir. Saint Joseph Üniversitesi'nde eğitim gördü ve başlangıçta hukuk ve gazetecilik alanlarında kariyer yaptıktan sonra Lübnan Parlamentosu'na seçildi. 1938'de maliye bakanı, ardından 1943-1944 yılları arasında Lübnan'ın bağımsızlık sonrası ilk hükümetinde içişleri bakanı ve telgraf ve posta bakanı olarak görev yaptı. Chamoun, 1952'de Lübnan cumhurbaşkanlığına seçildi.

Başkanlığı sırasında Lübnan, Şamun'un bankacılık ve turizm sektörlerini desteklemesi ve Arap komşuları ve Amerika Birleşik Devletleri ile ticaret anlaşmaları yapmasıyla ekonomik bir patlama yaşadı. Başlangıçta Batı ve Arap devletleriyle ilişkileri dengelemeye çalıştı, ancak yönetimi sırasında mezhepsel ayrılıklar arttı ve gücü başkanlık etrafında yoğunlaştırdı. Anayasaya aykırı bir şekilde ikinci bir dönem için aday olmaya çalıştı; bu da Şamun'un destekçileri ile Müslümanların çoğunlukta olduğu Nâsırcılar arasında 1958 Lübnan krizine yol açtı ve bu kriz sırasında Şamun Amerikan askeri müdahalesini sağladı. Amerikan arabuluculuğu krizi sona erdirdi ve Şamun görev süresini tamamlayarak yerine General Fouad Chehab geçti.

Cumhurbaşkanlığı sona erdikten sonra da siyasi olarak aktif kalan Şamun, Ulusal Liberal Parti'yi kurdu ve parlamentoda ve çeşitli gelecek hükümetlerde görev yapmaya devam etti. Lübnan İç Savaşı sırasında ülkenin önde gelen Hristiyan liderlerinden biriydi ve Lübnan Cephesi'nin kurulmasına ve yönetilmesine yardımcı oldu. Başlangıçta Lübnan'ın Suriye işgalini destekledi, ancak daha sonra İsrail ile taktiksel bir ittifakı desteklemeye başladı. Savaş sırasında birçok suikast girişiminden kurtuldu ve sonunda 1987'de Beyrut'ta kalp krizi geçirerek öldü. Oğulları Dory ve Dany'nin yanı sıra torunları Camille ve Tracy'yi de içeren bir siyasi hanedan kurdu.

Erken dönem ve eğitim

Kamil Nimr Şamun, 3 Nisan 1900'de Deyrü'l-Kamer'de doğdu.[2]El Khoury, Yara. Camille Chamoun : des jeunes années à la présidence de la République. Les clés du Moyen-Orient, 23 Temmuz 2011. Devlet memuru Nimr Şamun'un ve Antoinette Edib'in oğluydu; babası Deir al-Qamar'da köylü bir aileden geliyordu, annesi ise Fransız Mandası döneminde Lübnan başbakanı olarak görev yapan ve modern Lübnan devletinin kurucularından biri olan Ogüst Edib Paşa'nın küçük kız kardeşiydi. Şamun ailesi Maroni Hristiyan ve orta sınıftı.

Şamun önce Aziz Joseph Rahibeleri okulunda, sonra Marist Kardeşler okulunda ve daha sonra Beyrut'taki Hristiyan Okulları Kardeşleri Kutsal Kalp Koleji'nde eğitim gördü. Tüm okullar Fransız misyonerler tarafından yönetildiğinden, I. Dünya Savaşı'nın başlamasıyla kapandılar ve böylece Şamun eğitimine Baabda'daki Saint-Antoine okulunda devam etti.[2]El Khoury, Yara. Camille Chamoun : des jeunes années à la présidence de la République. Les clés du Moyen-Orient, 23 Temmuz 2011.

Nimr Şamun, Fransız yanlısı sempatileri nedeniyle 1916'da Osmanlı İmparatorluğu tarafından Ankara yakınlarındaki Anadolu'da bir köye sürüldü. 1919'da Şamun ailesinin Lübnan'a dönmesine izin verildi. Şamun, 1920'de Saint Joseph Üniversitesi'ne kabul edilmeden önce kısa bir süre Düyûn-ı Umûmiye'de çalıştı.[2]El Khoury, Yara. Camille Chamoun : des jeunes années à la présidence de la République. Les clés du Moyen-Orient, 23 Temmuz 2011. 1923'te hukuk diploması aldı.[3]Foreign News: SPLIT PERSONALITIES. Time, 6 Temmuz 1958. Şamun, Lübnan Ulusal Kütüphanesi'nde çalıştı, ancak 1924'te Beyrut barosuna kabul edildiğinde ayrıldı.[2]El Khoury, Yara. Camille Chamoun : des jeunes années à la présidence de la République. Les clés du Moyen-Orient, 23 Temmuz 2011. Émile Eddé'nin hukuk bürosunda eğitim aldıktan sonra kendi bürosunu açtı. Ayrıca bu sıralarda Le Reveil gazetesine katkıda bulunmaya başladı ve hukuk ve gazetecilik onun siyasete girişini sağladı. Şamun önemli müşteriler edindi ve babasının ve amcasının ortaklarıyla siyasi bağlantılar kurdu.

Kariyer ve faaliyetler

Fransız Lübnanı

1926'da Fransız Mandası altında Lübnan Cumhuriyeti ilan edildi. 1929'da Şamun yasama seçimlerine katıldı ve ilk seçim zaferini elde etti.[2]El Khoury, Yara. Camille Chamoun : des jeunes années à la présidence de la République. Les clés du Moyen-Orient, 23 Temmuz 2011. Şamun, 1934'te Lübnan Parlamentosuna ilk kez seçildi[4]Encyclopedia.com. www.encyclopedia.com. ve 1937 ve 1943'te yeniden seçildi. Şamun, Lübnan milliyetçiydi ve Lübnan'ın Fransız yönetiminin devam etmesine karşıydı. Eylül 1934'te, siyasetçi arkadaşı Bişara Huri ve diğerleriyle birlikte, anayasal yönetimi kurmayı ve Fransız Mandasını sona erdirmeyi amaçlayan Anayasal Blok'un kurulmasına yardımcı oldu.

Şamun, 21 Mart - 1 Kasım 1938 tarihleri arasında Başbakan Halid Şebab'ın kabinesinde maliye bakanı olarak görev yaptı.[5]الدور التشريعي الرابع. Lebanese University. 1943 parlamento seçimlerinde Şamun, ilk turda kazanan tek önde gelen Maroni liderdi. Yine 1943'te, Maroni Huri ve Sünni siyasetçi Riyad es-Sulhi Lübnan'daki Hristiyan ve Müslümanların gücünü dengeleyen Ulusal Pakt olarak bilinen sözlü bir anlaşma imzaladılar. Pakt uyarınca, parlamentoda Hristiyanların Müslümanlara oranı 6:5 olacaktı ve cumhurbaşkanı Maroni, başbakan Sünni ve parlamento başkanı Şii olacaktı. Pakt ayrıca, Müslümanların diğer Arap devletleriyle birleşmeye çalışmamalarını ve Hristiyanların söz konusu devletlerle işbirliği yapmalarını ve Fransa ile ittifak kurmamalarını şart koşuyordu.

1943 başkanlık seçimlerinde iki aday Huri ve Eddé idi. Eddé kazanamayacağını anlayınca, İngiliz Levant elçisi Edward Spears'a Şamun'u aday olarak önerdi. Huri bunu kabul etti ve kısa bir süreliğine seçimden çekildi, ancak Fransızlar Şamun'dan korkarak Huri'yi desteklediler. 21 Eylül'de yapılan seçimleri kazandı, başkan oldu ve ardından müttefiki Sami es-Sulh'u başbakanlık görevine atadı. Şamun daha sonra 25 Eylül'de es-Sulh'un kabinesinde içişleri bakanı ve telgraf ve posta bakanı oldu.[6]الدور التشريعي الخامس. Lebanese University.[7]دولة الرئيس رياض الصلح (1). Government of Lebanon, 25 Eylül 1943.

Lübnan hükümetinin Fransız Mandası'nı sona erdirmek için Lübnan Anayasası'nda yaptığı değişiklik sonucunda, 11 Kasım'da Fransız yetkililer Şamun, Cumhurbaşkanı Huri, Başbakan es- Sulh ve diğer bakanları tutukladı. Onlar on bir gün boyunca Raşaya kalesinde hapsedildiler. Büyük halk protestoları ve Arap monarşileri ile İngilizlerin dış baskısı, 22 Kasım'da serbest bırakılmalarına yol açtı ve Fransızlar resmen mandanın sona erdiğini ilan etti. 22 Kasım o zamandan beri Lübnan Bağımsızlık Günü olarak kutlanmaktadır.[8]Moubayed, Sami. Five presidents in 1943: Lebanon on its 80th Independence Day. Al Majalla, 23 Kasım 2023.

Bağımsızlık sonrası

Şamun, bağımsızlığın ardından parlamentoda görev yapmaya devam etti ve es-Sulh'un kabinesindeki görevi 3 Temmuz 1944'te sona erdi.[6]الدور التشريعي الخامس. Lebanese University.[7]دولة الرئيس رياض الصلح (1). Government of Lebanon, 25 Eylül 1943. Ülkenin Birleşik Krallık'taki ilk büyükelçisi olmak için görevinden ayrıldı. Bu görevde, Lübnan büyükelçiliğini, Arap delegelerin İngiliz Mandası Filistin'deki gelişen olayları tartıştığı yer haline getirdi. Kasım 1944'te Chicago'da düzenlenen Uluslararası Sivil Havacılık Konferansı'na katıldı ve Kasım 1945'te Londra'da UNESCO'nun kuruluşunda Lübnan'ı temsil etti.[2]El Khoury, Yara. Camille Chamoun : des jeunes années à la présidence de la République. Les clés du Moyen-Orient, 23 Temmuz 2011. 1946'da Lübnan'a döndü ve 14 Aralık 1946'dan 7 Haziran 1947'ye kadar[9]Former Ministers. 18 Aralık 2019. ve daha sonra 26 Temmuz 1948'e kadar es-Sulh'un hükümeti altında maliye bakanı ve ardından sağlık bakanı olarak görev yaptı.[10]Ministers of Health. Ministry of Public Health.

Şamun, 1947 ve 1948 oturumlarında Birleşmiş Milletler'de (BM) büyükelçiydi. 1947 oturumunda, Filistinlilerin tüm bölgeyi kontrol etmesi gerektiğini savunarak BM'nin Filistin için Bölme Planını reddetti.[2]El Khoury, Yara. Camille Chamoun : des jeunes années à la présidence de la République. Les clés du Moyen-Orient, 23 Temmuz 2011. Şamun, Ocak 1948'de BM'de Filistin davasını savunurken kalp krizi geçirdi.[11]السياسي الصيّاد. لمركز الاتحاد للأخبار, 29 Haziran 2011. Bu, ona "Arapçılığın şanlı genç adamı" (فتى العروبة الأغر) lakabını kazandırdı ve Araplar, Amerikalılar ve İngilizler arasında itibarını artırdı.[12]شومان, توفيق. كميل شمعون.. عندما ذهب بعيداً في عروبته!. 180POST, 23 Haziran 2022.[13]Sreih, Bariaa. Khattar Hadati tells Camille and Zelpha Chamoun. Prestige, Eylül 1997. Şamun'un diplomatik çabaları, yurtdışındaki Arap milliyetçileri arasında profilini yükseltti ve ülke dışında geçirdiği süre, Huri'nin yönetimindeki yolsuzluktan uzaklaşmasına olanak sağladı.

"Beyaz Devrim" ve 1952 başkanlık seçimi

Şamun, 1947'de parlamentoya yeniden seçildi. Huri, es-Sulh'un desteğiyle, 1948'de yeniden seçilmesine izin vermek için anayasayı değiştirdi. Mayıs sonlarında, anayasa değişikliğinin ardından Şamun muhalefete katıldı. 1950'nin başlarında, Şamun, Kemal Canbolat'ın İlerici Sosyalist Partisi, Raymond Eddé'nin Ulusal Blok'u, Pierre Gemayel'in Ketaib Partisi, Najjadeh Partisi, Lübnan'daki Suriye Sosyal Milliyetçi Partisi ve Lübnan Komünist Partisi de dahil olmak üzere çeşitli muhalif güçler, Vatansever Sosyalist Cephe'yi (PSF) kurdu. Şamun ve Canbolat koalisyonun liderleriydi.

Şamun 1951'de yeniden seçildi, ancak bu seçim muhalefete sadece sekiz sandalye bıraktı. 16 Mayıs 1952'de PSF, diğer reformların yanı sıra bağımsız bir yargı ve solcu bir ekonomi politikası çağrısında bulunan ve Şamun tarafından imzalanan solcu bir programı benimsedi. PSF, 17 Ağustos'ta Şamun'un memleketinde büyük bir miting düzenledi ve burada Canbolat, parlamento için mezhepsel kotaların kaldırılmasını istedi. Eylül ayında PSF, Huri'nin istifasını zorlamak için genel grev ilan etti. Lübnan Silahlı Kuvvetleri Başkomutanı General Fuad Şehab grevi bastırmayı reddetti, bu nedenle 18 Eylül'de Huri istifa etti. Huri'nin devrilmesi, Canbolat gibi destekçileri tarafından kan dökülmemesi ve halk desteğinin seferber edilmesi nedeniyle "beyaz" veya "şanlı" bir devrim olarak tanımlandı.

Şehab, 23 Eylül'de yeni bir seçim yapılana kadar geçici olarak hükümete başkanlık etti.[14]Dagher, Layal. Presidential vacancy: four precedents in Lebanon’s history. L'Orient Today, 3 Temmuz 2023. Seçimde iki önde gelen aday Şamun ve eski dışişleri bakanı Hamid Frenciye idi. Şamun, Lübnan'ın Müslüman milletvekillerinin çoğunluğunun, İngilizlerin, Suriye lideri Edib Çiçekli'nin ve Irak başbakanı Nuri Said Paşa'nın desteğine sahipken, Frenciye Fransızların ve birçok Hristiyan milletvekilinin desteğini aldı. Ahmed Abdel Latif Asaad, 16 üyeli parlamento bloğunun Şamun'u destekleyeceğini belirttiğinde Frenciye yarıştan çekildi. Tek turda yapılan oylamada Şamun 74 oyla kazandı; Abdullah El-Haj'a bir karşı oy verildi, bir oy boş kaldı ve bir milletvekili yoktu.[15]Election of the Presidents of the Lebanese Republic. The Monthly, 9 Temmuz 2014.

Başkanlık

Yönetim

Şamun, 1953'te USS Franklin D. Roosevelt gemisinde.
Şamun, 1953'te USS Franklin D. Roosevelt gemisinde.National Museum of the U.S. Navy, Kamu malı, Wikimedia Commons

Şamun, seçimle aynı gün olan 23 Eylül 1952'de cumhurbaşkanı oldu.[16]El Khoury, Yara. Le mandat du président Camille Chamoun (1952-1958) : Le Liban dans la tourmente des relations internationales (1/2). Les clés du Moyen-Orient, 4 Temmuz 2011. Açılış konuşmasında Şamun, reformu uygulama arzusunu dile getirdi, ancak PSF üyelerini kabineye dahil etmek konusunda tereddütlüydü ve Şamun'un eleştirmeni haline gelen Canbolat ile hızla yollarını ayırdı. Parlamentodaki reformcular ve gelenekçiler arasındaki bölünmeler nedeniyle Şamun, Ulusal birlik hükûmeti kurmakta başarısız oldu. 30 Eylül'de Şamun, 30 Nisan 1953'e kadar görev yapan Halid Şebab'ı başbakan olarak atadı.[17]دولة الرئيس خالد شهاب. Lübnan başbakanı. Kabine dört parlamenter olmayan kişiden oluşuyordu.

Şebab'ın yerine 16 Ağustos 1953'e kadar görev yapan Saib Selam geçti.[18]دولة الرئيس صائب سلام. Lübnan başbakanı. Selam'ın yerine 16 Eylül 1954'e kadar görev yapan Abdullah El-Yafi geçti.[19]دولة الرئيس عبدالله اليافي. Lübnan başbakanı. Riad es-Sulh'un kuzeni Sami Sulh, El-Yafi'nin yerine geçti ve 19 Eylül 1955'e kadar görev yaptı,[20]دولة الرئيس سامي الصلح. Lübnan başbakanı. ardından yerine 19 Mart 1956'ya kadar başbakanlık yapan Reşid Kerami geçti.[21]دولة الرئيس رشيد كرامي. Lübnan başbakanı. Daha sonra El-Yafi, 18 Kasım'a kadar tekrar başbakanlık yaptı.[19]دولة الرئيس عبدالله اليافي. Lübnan başbakanı. Ardından Sulh tekrar başbakanlığı üstlendi ve 24 Eylül 1958'e kadar görev yaptı.[20]دولة الرئيس سامي الصلح. Lübnan başbakanı. Şamun'un başkanlığı sırasında toplam 13 kabine kuruldu ve ortalama görev süreleri altı ila sekiz ay arasındaydı. Fawwaz Traboulsi'ye göre Şamun, iktidarı kendi elinde toplayarak demokrasi ve otokrasi arasındaki sınırları bulanıklaştırdı.

İç politika

Şamun hükümet reformlarını uygulamaya koydu. 6 Kasım 1952'de hükümet, bazı kadınlara oy hakkı veren, zorunlu oy kullanmayı uygulayan, seçim bölgelerinin büyüklüğünü tek üyeli seçim bölgelerine indiren ancak parlamento sandalye sayısını 77'den 44'e düşüren yeni bir seçim yasası yayınladı[16]El Khoury, Yara. Le mandat du président Camille Chamoun (1952-1958) : Le Liban dans la tourmente des relations internationales (1/2). Les clés du Moyen-Orient, 4 Temmuz 2011. 15 Şubat 1953'te Şamun yönetimi, daha önceki okuryazarlık şartını kaldırarak kadınlara genel oy hakkının uygulanacağını duyurdu.[22]Haddad, Jaimee Lee. Lebanese women's voting rights. L'Orient Today, 8 Mart 2024. Hükümet ayrıca Huri yönetiminin uyguladığı basın sansürünü gevşetti ve Şamun'a göre amacı ülkeye bağımsız bir yargı sistemi kazandırmak olan bir Yüksek Yargı Konseyi kurdu.[16]El Khoury, Yara. Le mandat du président Camille Chamoun (1952-1958) : Le Liban dans la tourmente des relations internationales (1/2). Les clés du Moyen-Orient, 4 Temmuz 2011.

Şamun'un başkanlığı sırasında Lübnan, özellikle inşaat, bankacılık ve turizm sektörlerinde ekonomik bir patlama yaşadı. 1954'te anonim şirketlerin kurulmasına ilişkin bir yasa ve 1956'da bankacılık gizliliğine ilişkin bir yasa yürürlüğe koydu. Şamun, Lübnan'da büyüyen turizm endüstrisini bizzat destekledi ve özellikle Baalbek Uluslararası Festivali'nin kurulmasını teşvik etti. 1957'de Şamun ve Başbakan Sami Sulh, Lübnan ve Orta Doğu'daki ilk televizyon istasyonunun (Télé Liban'a ait) temel taşını attılar.[23]El Amine, Yehia. Tele Liban looks to continue a long, prestigious history. An-Nahar, 30 Ağustos 2016.

Dış politika

Şamun, Brezilya Devlet Başkanı Getúlio Vargas ile birlikte, 1954, Brezilya
Şamun, Brezilya Devlet Başkanı Getúlio Vargas ile birlikte, 1954, BrezilyaYazarı bilinmiyor, Kamu malı, Wikimedia Commons

Şamun'un görev süresi boyunca ilk yurt dışı ziyaretleri, petrol zenginliğiyle birlikte Lübnan ürünlerine olan pazarları artan Mısır ve diğer Arap devletlerine oldu. 1953'te Mısır, Irak, Ürdün ve Suriye ile bir ticaret anlaşması imzaladı. Şamun yönetimi Lübnan'ı Amerika Birleşik Devletleri'ne doğru yönlendirdi ve daha büyük Arap devletlerinin rekabetlerine karışmaktan kaçınmaya çalıştı. Nisan 1955'te Şamun Türkiye'yi ziyaret etti ve Haziran ayında Cumhurbaşkanı Celâl Bayar Lübnan'ı ziyaret etti.

1953'te Şamun hükümeti Amerika Birleşik Devletleri'nden 6 milyon dolar değerinde silah ve ekonomik yardım aldı. 1954'te Şamun, ABD Hava Kuvvetleri'nin keşif görevleri için Lübnan hava sahasını kullanmasına izin verdi. 1955'te Şamun, Lübnan için elverişli olan ve uzun zamandır arzulanan bir ticaret anlaşmasını Amerika Birleşik Devletleri ile imzaladı.

1954 yılında Şamun, büyük bir Lübnan diasporasının bulunduğu Brezilya'yı ziyaret etti ve Başkan Getúlio Vargas ile görüştü. Bu, Şamun'u Güney Amerika'yı ziyaret eden ilk Orta Doğu devlet başkanı yaptı. Daha sonra, önemli Lübnan topluluklarına sahip olan Uruguay ve Arjantin'i de ziyaret etti.[24]BRAZIL: Visitor from Lebanon. Time, 24 Mayıs 1954.

Lübnan, antikomünist Bağdat Paktı'na resmen katılmadı, ancak onu destekledi ve daha sonra Bağdat Paktı'na karşılık olarak Mısır, Suudi Arabistan ve Suriye arasında 1955'te imzalanan bir savunma paktına katılmayı reddetti.

1958 Krizi

Görev süresinin sonlarına doğru, Cemal Abdünnâsır'ın desteklediği Pan-Arabistler ve diğer gruplar, Lübnan'daki Müslüman (özellikle Sünni) topluluğunda önemli bir destekle, Şamun'un anayasaya aykırı olarak bir dönem daha cumhurbaşkanlığı için aday olmaya çalışmasının ardından Haziran 1958'de Şamun hükümetini devirmeye çalıştılar. Bu ruh hali, Sünni politikacıların Şamun'un siyasetiyle olan bağlarını seçmenlerine ve halk nezdindeki güç tabanına her zaman haklı çıkaramamaları nedeniyle, Şamun'un altı yıllık başkanlığı döneminde dokuz başbakanın kabine kurmasının bir göstergesi olabilir. Bu durum, Sayda'daki El-Bizri siyasi tabanının karşılaştığı baskılarda açıkça görülüyordu ve uzun süredir parlamenter olan Nazih El-Bizri, Şamun'un görev süresi boyunca kabine bakanı olarak görev yaptı. Ülkedeki huzursuzlukla, protestoların başlangıcında Sayda'da merkezlenen olaylarla karşı karşıya kalan Şamun, sonunda yeni Eisenhower Doktrini kapsamında Amerika Birleşik Devletleri'nden yardım istedi ve Amerikan Deniz Piyadeleri Beyrut'a çıktı. Dahası, yakın arkadaşı ve siyasi müttefiki Naim Moghabghab, Şamun'un konumunu güçlendirmek için bir askeri grup kurdu ve yönetti. Özellikle Beyrut ve Şuf bölgesinde birçok çatışma yaşandı; Naim Moghabghab ile Kemal Canbolat'ın adamları arasındaki çatışmalar kanlı kavgalara yol açtı. İsyan bastırıldı, ancak Müslümanların öfkesini yatıştırmak için, Müslüman topluluğunda önemli bir popülariteye sahip olduğunu iddia eden ve Hristiyan olduğunu söyleyen General Fuad Şehab, Şamun'un yerine seçildi. ABD Başkanı Dwight D. Eisenhower'ın kişisel temsilcisi olarak Lübnan'a gönderilen Amerikalı diplomat Robert D. Murphy, Şamun'un görev süresini normal şekilde tamamlamasına ve Şehab'ın anayasal prosedürlere göre seçilmesine izin verilmesinde önemli bir rol oynadı.

Başkanlık sonrası

Cumhurbaşkanlığından emekli olduktan sonra Şamun, Ulusal Liberal Parti'yi (el-Ahrar) kurdu. Lideri olarak Şamun, Chehab'ın büyük şaşkınlığına rağmen 1960'ta tekrar Ulusal Meclis'e seçildi. 1964'te, seçim bölgesinin sınırlarında yapılan değişiklikler nedeniyle yenildi; kendisi ve destekçileri bunu kasıtlı seçim bölgesi manipülasyonu olarak protesto ettiler. Ancak 1968'de ve 1972'de, hayatı boyunca Lübnan'ın son parlamento seçimlerinde tekrar Ulusal Meclis'e seçildi. 1968 seçimlerinden sonra Ulusal Liberal Parti, 99 sandalyeden 11'ini elinde bulundurarak, oldukça parçalanmış Ulusal Meclis'teki en büyük tek parti oldu. Lübnan'ın tüm büyük dini mezheplerinden temsilci seçen tek siyasi partiydi .

İç Savaş

Lübnan İç Savaşı sırasında Bachir Gemayel ile birlikte yaşlı bir Chamuun.
Lübnan İç Savaşı sırasında Bachir Gemayel ile birlikte yaşlı bir Chamuun.Georges Hayek, CC BY 3.0, Wikimedia Commons

1970'ler ve 1980'lerde Şamun, içişleri bakanlığı da dahil olmak üzere kabinede çeşitli görevlerde bulundu.[25]Eric Rouleau. Crisis in Lebanon. Journal of Palestine Studies, 1975–1976, s. 233-243. Bu, Şamun ve partisinin, parti milisleri olan Kaplanlar (Arapçada nimr kaplan anlamına gelir) aracılığıyla katıldığı Lübnan İç Savaşı (1975-1990) sırasındaydı. Savaşın ilk aşamalarında, çoğunlukla Hristiyan politikacılar ve partilerden oluşan bir koalisyon olan Lübnan Cephesi'nin kurulmasına yardımcı oldu.[26]Itamar Rabinovich. The War for Lebanon, 1970-1985. Cornell University Press, 1985, s. 8. Ketaib Partisi'nin hakimiyetindeki birleşik milisleri, Lübnan Kuvvetleri (LF) olarak bilindi. Şamun, 1976'dan 1978'e kadar Lübnan Cephesi'nin başkanlığını yaptı. 1976'da Reşid Kerami'nin kabinesinde savunma bakanıydı.[27]الوزراء المتعاقبون على وزارة الدفاع الوطني. Government of Lebanon.

1976'da Beyrut'tan gönderilen bir diplomatik telgrafta, ABD'nin özel temsilcisi L. Dean Brown şunları belirtmiştir: "Frenciye, Şamun ve Gemayel ile yaptığım görüşmeden başka hiçbir şey öğrenmediysem bile, Hristiyanların canını kurtarmak için en büyük umutlarının Suriye olduğuna dair açık, kesin ve şüphe götürmez inançlarını anladım. Sanki Esad, Haçlıların son enkarnasyonu gibi konuşuyorlar."[28]Cable: 1976BEIRUT 02937.

Başlangıçta Suriye ile aynı safta yer alan ve 1976'da solcu Lübnan Ulusal Hareketi (LNM) ve Filistinli müttefiklerine karşı Suriye ordusunun müdahalesini savunan Şamun, daha sonra Suriyelilerin varlığına karşıt bir tutum benimsedi.

12 Mart 1980'de, Lübnan Dağı'ndaki Dora'da, Camille Şamun'un arabasının yakınında uzaktan kumandalı bir bomba patladı. Bir koruma öldü, Şamun, şoförü, diğer bir koruma ve yoldan geçen bir kişi ise hafif yaralandı.[29]Lebanon Historical Conflict Mapping and Analysis. Civil Society Knowledge Centre.

1980'de, Ulusal Liberal Parti'nin Kaplanlar milis gücü, Şamun'un Hristiyan rakibi Beşir Cümeyyil'in sürpriz saldırısıyla neredeyse tamamen yok edildi. İsrail'in Lübnan'ı işgalinden sonra Şamun, Lübnan'daki Suriye işgaline karşı koymak için İsrail ile taktiksel işbirliğine girmeye karar verdi.

Gemayel, Ağustos 1982'de cumhurbaşkanlığına seçildi, ancak göreve başlamadan önce suikasta kurban gitti. Şamun adaylığını açıkladı, ancak Amerika Birleşik Devletleri'nin Amine Gemayel'i desteklemesinin ardından seçimden bir gün önce adaylıktan çekildi. Şamun, adaylıktan çekildiğini şu sözlerle açıkladı: "Ey Lübnanlılar, benim çekilmemin ardında cumhurbaşkanlığı koltuğuna oturacak kişiye tek taraflı bir barış [yani İsrail] dayatacak olanın olması tesadüf değildir."[30]War of the Mountain: Israelis, Christians and Druze in the 1983 Mount Lebanon Conflict Through the Eyes of a Lebanese Forces Fighter Book by Paul Andary.

1985 yılında, Beyrut'taki Aziz George Manastırı'nda Hristiyan partiler arasında yapılan bir toplantı sırasında, savaşın Hristiyan fraksiyonlarının beş ana liderini hedef alan bir intihar saldırısında 5 kişi öldü ve 23 kişi yaralandı. Saldırıdan "Arap Hristiyanların Öncüsü" adlı bir Hristiyan grubun sorumlu olduğu belirtildi.[31]Hijazi, Ihsan A.. 5 Die in Lebanon Suicide Bomb Attack. The New York Times, 13 Kasım 1985. 7 Ocak 1987'de, Şamun'un sabah saatlerinde Doğu Beyrut'tan geçerken 165 poundluk patlayıcının infilak ettirilmesiyle 6 kişinin öldüğü ve 40 kişinin yaralandığı bir başka suikast girişimi daha yaşandı.[32]The Telegraph - Google News Archive Search. The Telegraph.[33]Lebanon's Chamoun hurt in assassination attempt Washingtonpost.com[34]Chamoun Wounded by Car Bomb, Three Bodyguards Killed. AP NEWS.

Yolsuzluk iddiaları

As'ad AbuKhalil'e göre, 1975 tarihli bir Amerikan belgesi, Şamun'un İçişleri Bakanı iken cam ithal ederken Kaplanlar milislerinden cam anlaşmalarını güvence altına almak için "cepheleri ateşe vermelerini" istediğini ortaya koymuştur.[35]AbuKhalil, As'ad. سيرة الحكم في لبنان في سيرة صائب سلام [14]. Al Akhbar, 5 Kasım 2022.

Kişisel hayat

1930'da, zengin bir siyasi aileden gelen, anne tarafından İngiliz kökenli Protestan Zelpha (veya Zalfa) Tabet ile evlendi. İki oğlu oldu, Dany ve Dory, ikisi de Ulusal Liberal Parti'de siyasetçi oldu.[26]Itamar Rabinovich. The War for Lebanon, 1970-1985. Cornell University Press, 1985, s. 8. Dany, ikinci eşi ve iki oğlu, 21 Ekim 1990'da Beyrut'taki dairelerinde vurularak öldürüldü.[36]"Lebanese Ex-Warlord Sentenced in Rival's Slaying : Mideast: Christian is the first militia chief convicted of civil war crimes. Many received amnesty. Eleven associates are also sentenced." , Los Angeles Times, 25 June 1995. Retrieved on 22 October 2016.

1984'te Şamun, Ulusal Birlik hükümetine başbakan yardımcısı olarak katılmayı kabul etti. 7 Ağustos 1987'de 87 yaşında ölümüne kadar bu görevi sürdürdü.

Ölümü

Beyrut'taki Saint George Hastanesi'nde kalp krizi sonucu hayatını kaybetti. Son aylarını çoğunlukla himayesindeki Aida Yahchouchi ve kocası Joseph Wehbe'nin bakımında geçirdi. Kendisi, başlıca Hristiyan milliyetçi liderlerinden biri ve Lübnan'ın savaş öncesi siyasetçi kuşağının son önemli isimlerinden biri olarak hatırlanmaktadır; siyasi etkisi savaş sırasında genç milis komutanlarının etkisi tarafından gölgede bırakılmıştır.[37]Camille Nimr Chamoun Famous Death. Khoolood, 15 Ekim 2014.

Mirası

Şamun'un başkanlığının ilk yılları, ekonomik başarısı ve basın özgürlüğü nedeniyle Lübnan tarihinin "altın çağı" olarak görülmüştür.[38]Harkous, Omar. Lebanon.. A past that feels like a collective exile. The Beiruter, 28 Kasım 2025. Ancak 1958 krizi zamanına gelindiğinde, popülaritesi giderek azalmıştı. Traboulsi, Şamun'un başkanlığını otoriter ve Lübnan'daki mezhepsel ayrılıkları şiddetlendiren bir yönetim olarak eleştirdi. Akademisyen Adnan Iskander, Şamun'un Lübnan siyasetini reforme etmeye istekli olduğunu, ancak bunun "yüzeysel ve başarısız olduğunu ve genel olarak önemli değişikliklere yol açmadığını" savundu. Thomas Collelo, Şamun'u "belki de [Lübnan'ın] tüm Hristiyan liderlerinin en karizmatik olanı" olarak tanımladı. Beyrut'taki Kamil Şamun Spor Şehri Stadyumu, Şamun'un onuruna adlandırılmıştır.

Kaynakça

  1. 1.R. Hrair Dekmejian. Patterns of Political Leadership: Egypt, Israel, Lebanon. SUNY Press, 1975, s. 34. books.google.com
  2. 2.El Khoury, Yara. Camille Chamoun : des jeunes années à la présidence de la République. Les clés du Moyen-Orient, 23 Temmuz 2011. lesclesdumoyenorient.com
  3. 3.Foreign News: SPLIT PERSONALITIES. Time, 6 Temmuz 1958. time.com
  4. 4.Encyclopedia.com. www.encyclopedia.com. encyclopedia.com
  5. 5.الدور التشريعي الرابع. Lebanese University. legallaw.ul.edu.lb
  6. 6.الدور التشريعي الخامس. Lebanese University. legallaw.ul.edu.lb
  7. 7.دولة الرئيس رياض الصلح (1). Government of Lebanon, 25 Eylül 1943. pcm.gov.lb
  8. 8.Moubayed, Sami. Five presidents in 1943: Lebanon on its 80th Independence Day. Al Majalla, 23 Kasım 2023. en.majalla.com
  9. 9.Former Ministers. 18 Aralık 2019. finance.gov.lb
  10. 10.Ministers of Health. Ministry of Public Health. moph.gov.lb
  11. 11.السياسي الصيّاد. لمركز الاتحاد للأخبار, 29 Haziran 2011. aletihad.ae
  12. 12.شومان, توفيق. كميل شمعون.. عندما ذهب بعيداً في عروبته!. 180POST, 23 Haziran 2022. 180post.com
  13. 13.Sreih, Bariaa. Khattar Hadati tells Camille and Zelpha Chamoun. Prestige, Eylül 1997. prestigemag.co
  14. 14.Dagher, Layal. Presidential vacancy: four precedents in Lebanon’s history. L'Orient Today, 3 Temmuz 2023. today.lorientlejour.com
  15. 15.Election of the Presidents of the Lebanese Republic. The Monthly, 9 Temmuz 2014. monthlymagazine.com
  16. 16.El Khoury, Yara. Le mandat du président Camille Chamoun (1952-1958) : Le Liban dans la tourmente des relations internationales (1/2). Les clés du Moyen-Orient, 4 Temmuz 2011. lesclesdumoyenorient.com
  17. 17.دولة الرئيس خالد شهاب. Lübnan başbakanı. pcm.gov.lb
  18. 18.دولة الرئيس صائب سلام. Lübnan başbakanı. pcm.gov.lb
  19. 19.دولة الرئيس عبدالله اليافي. Lübnan başbakanı. pcm.gov.lb
  20. 20.دولة الرئيس سامي الصلح. Lübnan başbakanı. pcm.gov.lb
  21. 21.دولة الرئيس رشيد كرامي. Lübnan başbakanı. pcm.gov.lb
  22. 22.Haddad, Jaimee Lee. Lebanese women's voting rights. L'Orient Today, 8 Mart 2024. today.lorientlejour.com
  23. 23.El Amine, Yehia. Tele Liban looks to continue a long, prestigious history. An-Nahar, 30 Ağustos 2016. en.annahar.com
  24. 24.BRAZIL: Visitor from Lebanon. Time, 24 Mayıs 1954. content.time.com
  25. 25.Eric Rouleau. Crisis in Lebanon. Journal of Palestine Studies, 1975–1976, s. 233-243. archive.org
  26. 26.Itamar Rabinovich. The War for Lebanon, 1970-1985. Cornell University Press, 1985, s. 8. books.google.com
  27. 27.الوزراء المتعاقبون على وزارة الدفاع الوطني. Government of Lebanon. pcm.gov.lb
  28. 28.Cable: 1976BEIRUT 02937. aad.archives.gov
  29. 29.Lebanon Historical Conflict Mapping and Analysis. Civil Society Knowledge Centre. civilsociety-centre.org
  30. 30.War of the Mountain: Israelis, Christians and Druze in the 1983 Mount Lebanon Conflict Through the Eyes of a Lebanese Forces Fighter Book by Paul Andary.
  31. 31.Hijazi, Ihsan A.. 5 Die in Lebanon Suicide Bomb Attack. The New York Times, 13 Kasım 1985. nytimes.com
  32. 32.The Telegraph - Google News Archive Search. The Telegraph. news.google.com
  33. 33.Lebanon's Chamoun hurt in assassination attempt Washingtonpost.com washingtonpost.com
  34. 34.Chamoun Wounded by Car Bomb, Three Bodyguards Killed. AP NEWS. apnews.com
  35. 35.AbuKhalil, As'ad. سيرة الحكم في لبنان في سيرة صائب سلام [14]. Al Akhbar, 5 Kasım 2022. al-akhbar.com
  36. 36."Lebanese Ex-Warlord Sentenced in Rival's Slaying : Mideast: Christian is the first militia chief convicted of civil war crimes. Many received amnesty. Eleven associates are also sentenced." , Los Angeles Times, 25 June 1995. Retrieved on 22 October 2016. latimes.com
  37. 37.Camille Nimr Chamoun Famous Death. Khoolood, 15 Ekim 2014. khoolood.com
  38. 38.Harkous, Omar. Lebanon.. A past that feels like a collective exile. The Beiruter, 28 Kasım 2025. thebeiruter.com