Nizamiye Mahkemeleri

Nizamiye Mahkemeleri Tanzimat'tan sonra kurulan ve şer'î hususlar dışındaki davalara bakan mahkemelerdir. Tanzimat'tan sonra oluşturulan yargı kurumlarından biri olan Nizamiye Mahkemeleri, klasik Osmanlı mahkemelerindeki tek kadının aksine birden çok kadıya sahiptir. Nizamiye Mahkemeleri, tüm Osmanlı vatandaşlarının; dini, cemaat ve konsolosluk mahkemelerinin görev alanı dışında kalan bütün ceza ve hukuk davalarına bakmakla görevlidir. Geleneksel yargı teşkilatının yetersiz kalması ve batılı ülkelerin baskıları gibi sebeplerle nizamiye mahkemelerinden tam olarak faydalanılamamıştır.^{[1]Nizamiye Mahkemeleri Üzerine Değerlendirme.}

Nizamiye Mahkemeleri, varlığını Osmanlı'dan sonra bir süre daha devam ettirmiştir. Yetkileri 1920'de bir kanunla Sivas'ta geçici olarak kurulan Temyiz Heyeti'ne devredilmiştir. 1924'te çıkarılan bir kanunla Türkiye adliye teşkilatında köklü değişiklikler yapılmış ve ilga edilmiştir. Böylece nizamiye mahkemelerinin varlığı sona ermiştir.^{[2]NİZÂMİYE MAHKEMELERİ. TDV İslam Ansiklopedisi.[3]Nizamiye, s. 72-78, 99-101, 302-318.[4]A. Haydar, “Mehâkim-i Nizâmiyenin Vezâifinin Takyidi”, Cerîde-i Adliyye, I/1, İstanbul 1325.[5]M. Macit Kenanoğlu, Osmanlı Ticaret Hukuku, Ankara 2005, s. 17-41.[6]E. Buğra Ekinci, Osmanlı Mahkemeleri, İstanbul 2004, s. 125-235.}