Nilüfer (mayın döşeme gemisi)

Nilüfer ya da diğer adıyla SS Frederica, 1890 yılında İskoçya'da LSWR için inşa edilmiş bir yolcu gemisiydi.^{[1]Duckworth, Christian Leslie Dyce. Railway and other Steamers. T. Stephenson and Sons, 1968.} 1912 yılında Osmanlı'ya satıldı ve adı Nilüfer olarak değiştirildi. 1914 yılında Osmanlı donanması tarafından mayın döşeme gemisi olarak kullanıldı. 1914'te bir mayına çarparak battı.

İnşası

1890 yılında merkezi Clydebank'ta bulunan John Brown & Company şirketi, Southampton ile Manş Adaları arasındaki güzergahta LSWR'nin hızlı posta taşıma servisinde ve yolcu taşıma hizmetinde kullanılması için üç adet kardeş gemi inşa etti. İnşa edilen gemilerin isimleri Frederica, Lydia ve Stelladır. Frederica, bu üçlü arasında ilk inşa edilen gemidir. 5 Haziran 1890 tarihinde denize indirilmiştir.^{[2]The London and South Western Company. 14 Haziran 1890.[3]clydeships.}

Frederica'nın uzunluğu 77.1, kemeresi 10.7 ve derinliği de 4.5 metreydi. Tonajı ise 1,059 GRT ve 193 NRT idi.^{[4]Lloyd's Register Foundation, Heritage & Education Centre. Lloyd's Register of Shipping 1898 Steamers. 1898.} İki adet pervanesi mevcuttu. Üç adet silindire sahip üçlü deniz buhar motoruyla çalışıyordu. İki motorunun toplam gücü 360 NHP idi.^{[4]Lloyd's Register Foundation, Heritage & Education Centre. Lloyd's Register of Shipping 1898 Steamers. 1898.}

LSWR, Frederica'yı Southampton şehrinde tescil ettirdi. Birleşik Krallık resmi kayıt numarası 97212'ydi. Kodu da LTSV idi.^{[4]Lloyd's Register Foundation, Heritage & Education Centre. Lloyd's Register of Shipping 1898 Steamers. 1898.}

Hizmet geçmişi

Frederica, 26 Temmuz 1890'da Kraliçe Victoria tarafından gerçekleştirilen yeni derin su rıhtımının açılışı için süslenmiş bir hâlde Southampton'a getirildi.^{[5]The Queen at Southampton. 28 Temmuz 1890.} Geminin 31 Temmuz 1890 tarihinde saat sabah 06.23'te Guernsey'e varışı birçok izleyici tarafından takip edilmiş; ardından saat 07.00'de adadan ayrılarak Jersey'e geçmiş ve saat 08.33'teki varışı rıhtımdaki bin kişi tarafından izlenmiştir.^{[6]The London and South-Western new steamer Frederica. 31 Temmuz 1890.} 4 Eylül 1890'da, Guernsey'den saat 10.15'te hareket edip 15.30'da Southampton Rıhtımı'na vararak bu rotayı 5 saat 15 dakikada tamamlamış ve en hızlı geçiş rekorunu kırmıştır.^{[7]Fastest Passage across the Channel. 6 Eylül 1890.} Ekim 1890'da ise aynı yolculuğu 5 saat 8 dakikada gerçekleştirmiştir.^{[8]A Quick Passage. 21 Ekim 1890.}

1911 yılında İstanbul'da, Osmanlı İmparatorluğu'na bağlı İdare-i Mahsusa'ya satıldı. Geminin mülkiyeti; 1912 yılında, adını Nilüfer olarak değiştiren ve İstanbul limanına tescil ettiren Osmanlı Seyr-i Sefain İdaresi'ne geçti. Osmanlı İmparatorluğu'nun 1914 yılının Ekim ayının sonunda Birinci Dünya Savaşı'na girmesinin ardından Osmanlı Donanması tarafından devralınan gemi, Hasan Murad komutasında mayın döşeme gemisi olarak görevlendirildi.^{[9]Gömleksiz, Eda Gülşen. Nilüfer Mayın Gemisi. 1 Ocak 2020, s. 65-84.} 22 Kasım 1914 tarihinde Karadeniz'de Bulgaristan'ın Rila mevkii yakınlarında bir Bulgar mayınına çarparak battı.^{[10]Frederica. Caledonian Maritime Research Trust.[11]Turkish Mine-Layer Blown up in the Black Sea. 27 Kasım 1914.}