Moda, Kadıköy

Moda, İstanbul ilinin Anadolu yakasında, Kadıköy ilçesinde, tarihî yarımadanın karşısında bulunan semt.

Konum olarak Kadıköy'ün merkezi ile Kurbağalıdere (Yoğurtçu Parkı) arasında kalır. Kadıköy'den kalkan nostaljik tramvayın güzergâhı üzerindedir. Dondurmacıları ve çay bahçeleriyle meşhurdur.

Semtin adını Yusuf Kâmil Paşa sokağında bulunan All Saints Moda Kilisesi'nden aldığı söylense de, Kâtip Çelebi'nin Cihânnümâ adlı eserinde yer alan İstanbul haritasında, buranın adı olarak Moda ismi yer almaktadır. Kilise, Kırım Savaşı sonrasında 1878 yılında inşa edilmiştir.^{[1]Arşivlenmiş kopya.}

Bölge, kıyılarına dolgu alanları yapılmadan önce aktif falezlere sahipti. Bunlar günümüzde ölü falez alanlarıdır.^{[2]Moda-Caddebostan (Kadıköy) Arası Kıyı Alanındaki Değişimin İncelenmesi. DergiPark.}

Ali Müfit Gürtuna'nın İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı döneminde Kadıköy Yoğurtçu Çayırı - Münir Nurettin Selçuk Caddesi Köprü ve Kavşak inşaatı gündeme gelmiştir. Projenin temelinin atılması, Moda sahilinin otoyola dönüşeceği kaygısını beraberinde getirmiştir. Gelen tepkiler ve Koruma Kurulu kararıyla projeden vazgeçilmiştir.^{[3]Moda Sahilinde Otoyol İnşaatı ya da Yerel Yönetimin Önlenemez "İş Yapma" Dürtüsü. Arkitera.}

Moda İskelesi'nin restoran olarak kullanıldığı dönem içerisinde alkol satışına son verilmesi, 2008 yılında semtte protesto eylemlerine neden olmuştur.^{[4]İskelede İşletme Değişti Alkol Yasak Modalılar Eylemde. Bianet.}

İskele, yeniden işlevlendirme projesiyle hem deniz ulaşımı hem de kitap&kafe ve kütüphane işleviyle 19 Ağustos 2022 tarihinde yeniden hizmete açılmıştır. Böylece semte deniz ulaşımı ile erişmek, mümkün hale gelmiştir.^{[5]İBB Moda İskele Kütüphanesi. Atatürk Kitaplığı.}

Toplu ulaşım imkanlarının sınırlı olduğu Moda semti için, belediye uhdesinde ModaBüs isimli bir servis hizmeti tasarlanmıştır. Söz konusu hizmetin 2025 yılı sonunda aktifleştirilmesi ve semt sınırlarındaki 17 ayrı durak üzerinde işletilmesi planlanmaktadır.^{[6]İstanbul, Turist Yoğunluğu ve İklim Sorunlarıyla Birlikte Mücadele Ediyor. The City Fix Türkiye.}

Tarihi ve kültürel yapılar

• Moda İskelesi — 1917 yılında mimar Vedat Tek tarafından tasarlanan tarihi iskele; 2022'de restore edilerek kütüphane olarak hizmete açılmıştır.

• Barış Manço Müzesi (Whittall Köşkü) — 1900 yılında inşa edilen, müzisyen Barış Manço'nun yaşadığı ve günümüzde müze olarak hizmet veren tarihi köşk.

• Mahmut Muhtar Paşa Konağı (Mermer Konak) — 1870'lerde inşa edilen neoklasik köşk; günümüzde İstanbul Kadıköy Lisesi olarak kullanılmaktadır.

• Saint Joseph Fransız Lisesi — 1870 yılında kurulan tarihi eğitim kurumu.

• Kadıköy Süryani Kilisesi — Süryani Ortodoks cemaatine ait kilise.

• All Saints Moda Kilisesi — Anglikan kilisesi.

• Aya Ekaterini Ayazması — 1924'te keşfedilen, Azize Ekaterini'ye adanmış Rum Ortodoks ayazması.

Ünlü mekânları

• Balık lokantaları

• Barış Manço evi

• Çay bahçeleri

• İDEA Kadıköy

• Kadıköy Anadolu Lisesi - Eski adıyla Kadıköy Maarif Koleji.

• Kadıköy Kız Lisesi (yeni adıyla İstanbul Kadıköy Lisesi), 1957'den beri hizmet vermekte olan lise.

• Lozan Plajı - Kıyı şeridinin doldurulması sonucu yok olmuştur.

• Moda Deniz Kulübü

• Moda İskelesi - 2000'li yıllarda sadece yaz gecelerinde Adalar'a Ay ışığı turları için kullanılmaktaydı.

• Moda Plajı - Kıyı şeridinin doldurulması sonucu yok olmuştur.

• Oyun Atölyesi

• Özgen Berkol Doğan Bilimkurgu Kütüphanesi

• Saint Joseph Fransız Lisesi

• Aya Ekaterini Ayazması olarak da bilinen Moda Ayazması ortaya çıkarılmıştır.

• Moda Bostanı - Kent bahçeciliği ve permakültür faaliyetleri yürütülen yeşil alan.^{[7]Moda Bostanı. Kadıköy Belediyesi.} 2025 yılında, çevresindeki muhtarlık, sağlık merkezi, çocuk parkı ve afet toplanma alanı ile beraber imara açılarak, tüm bu araziler üzerinde 84 adet 4+1 dairenin yapılacağı konut projesi ile gündeme gelmiştir.^{[8]Moda’nın son yeşil alanına 4 bloklu konut ihalesi. Gazete Oksijen.[9]Caferağalılar yeşil alanlarını korumakta ısrarlı. Gazete Kadıköy.}