Maan Albuz Bey

Albuz/Albus/Elbus Bey (1832, Khuap – 1914, Mekke), Abhaz asıllı Osmanlı miralayıdır. Kırım Savaşı’nda yararlılıkları görülen ve Osmanlı Devleti tarafından paşalık ile taltif edilen Hacı Katz Bey'in çocuklarından Ömer Bey'in oğluydu. Albuz Bey, 1877'de Ruslara karşı verdiği mücadelede mağlup olunca Anadolu'ya göç etti. Düzce'ye bağlı, günümüzde Aksu olarak bilinen yerde kendi adını taşıyan bir köy kurdu. Bu köyde, kendi memleketinden getirdiği geleneklere bağlı bir hayat sürdürmeye devam etti. Resmî ünvanı Baron'dur.

Usta bir binici olduğu bilinen Albuz Bey, mert karakteri ile tanınmış ve çevresinde saygı uyandırmıştır. Uzun boyu ve dik duruşu ile heybetli bir görünüme sahipti. Ayrıca, Beynevit'te ahşap bir câmi inşa ettirmiş olması da kayda değer hizmetlerindendir.^{[1]Ekinci, Prof. Dr. Ekrem Buğra. Sultan Abdülhamid'in Son Zevcesi Behice Sultan'la Altı Ay. Timaş Yayınları, 2017, s. 20.} İki karısı bulunan Albuz Bey'in Hacı Kuç Paşa’nın kızı olan ilk eşi, baba tarafından Abhazların Kuçba koluna, anne tarafından da Marşanlara mensup Nazlı Hanım'dı. Öteki hanımı da soyu hakkında pek bir bilgi bulunmayan, ancak fakir bir aileden geldiği tahmin edilen Kevser Hanım'dır. Albus Bey Kevser Hanımı rastladığı bir düğün alayı esnasında beğenip evlenmesine mani olarak kendi haremine almıştır.^{[2]Elbus Maan.}

Albuz Bey dış görünüş itibarıyla saçları kızıl renkte, kalpak giyen, uzun boylu, sakallı ve cüsseli bir şahıstı. Kızı ve II. Abdülhamid'in eşlerinden biri olan Behice Hanım’a göre bir gece rüyasında Muhammed'i kendisini yanına çağırdığını gördüğü için hacca gitme kararı aldı. Farizasını yerine getirdikten sonra 1914 yılının ilk aylarında Mekke’de öldü. Cennet'ül Muallâ kabristanına defnedildi.