Lala Şahin Paşa

Lala Şahin Paşa (ö. 1389), Kıpçak veya Moğol asıllı Osmanlı komutanı ve devlet adamıdır. Osmanlı Beyliği'nin kuruluşunda hizmetleri geçmiştir.

Vakfiyesi ve kökeni

1393 tarihli vakfiye de “Şahin Lala bin İzzeddin” kaydı tutulmuştur, 1348 tarihli bir vakfiye de ise "Abdu’l-Mûin" yani ihtida ifadesi geçmektedir. Bolu Sancağı Evkâf tahrir defterinde ise "Umur Bey oğlu Şahin Bey" kaydı görülmektedir. Umur Bey olarak geçen kişinin sonradan Müslüman olmuş Kıpçak veya Moğol Emir Cakü olduğu ve Müslüman adının İzzeddin olduğu iddia edilmektedir.^{[1]Turgut, Vedat. Vakıf Belgeleri Işığında Umur Bey ve Lala Şahin Paşa’nın Menşei ve Osmanlılar İle İttifakı’na Dair. 1 Nisan 2016, s. 1-38.} Lakin bu "Cakü" Zeki Velidi Toganın yanlış çevirisi olabilir, Paul Wittek Umurhan olarak okumuş. El Ömeride Göynükhisarı hakimi olarak "Umur Bey" olarak geçmekte^{[2]El-Ömerî, Şihabeddin b Fazlullah. Türkler Hakkinda Gördüklerim ve Duyduklarim. Selenge Yayinlari, 2015.} Bir diğer iddiaya göre babası Umur Beyin Yavlak Arslan'ın ikinci oğlu Ali Bey olup kardeşi Mahmud Bey Candaroğlu Süleymanın tarafından öldürülmesinden sonra Osmanlıya katıldığı ve Umur olarak anıldığıdır.^{[3]KASTAMONUR.COM. 14 Aralık 2018.}

I. Murad ve Lala Şahin Paşa

Lala Şahin Paşa, şehzadeliğinde Sultan I. Murad'a lalalık ettiğinden dolayı bu isimle ün kazanmıştır.

Rumeli'nin fethi

Orhan Gazi'nin büyük oğlu Süleyman Paşa'nın vefatı üzerine Rumeli'ye gönderilen şehzade Murad ile beraber fetihlere devam eden Lala Şahin Paşa, Orhan'ın da vefatıyla Sultan Murad'ın hükümdar olması üzerine, beylerbeyi yani ordu komutanı olarak atanmış, Edirne'yi ve daha sonra Filibe ile Zağra'yı almıştır.

Haçlılar ve Lala

Birinci Murâd Hanın İzmit ve Bursa sancak beyliklerinde maiyyetinde bulunan Lala Şâhin, Rumeli'de fetihlerin başlaması üzerine Süleymân Paşanın emrinde vazîfe aldı. Çorlu ve Lüleburgaz’ın fetihlerinde bulundu. Birinci Murâd Hanın, sultan olmasıyla kendisine beylerbeyilik verildi. Bundan sonra, ordu kumandanı olarak vazife yaptı. 1361'de Edirne’nin fethine Rumeli Beylerbeyi olarak katıldı ve Zağra'yı fethetti. 1361'de kurulan yeniçeri ocağı fikrinin öncülüğünde bulundu. 1364'te müttefik Balkan Haçlı ordusuna karşı Sırpsındığı Harbini mahiyetindeki Hacı İlbey kazanmıştır. 1366'da Kuzeybatı Balkanlara karşı başlatılan harekâta kumandanlık edip, Bulgaristan'daki Samaku ve İhtiman'a akın yaptı. Kırk kilise (bugünkü Kırklareli), Vize, Samaku, İhtiman feth edildi. Lala Şâhin Paşa, 1368'de Çandarlı Halil Paşanın vezîr-i âzam olmasıyla, vezirliğe getirildi. Sırp-Bulgar ordularının saldırısı üzerine 1371'de Samaku Meydan Muhârebesi'ne yine aynı târihte Haçlı ordularına karşı Çirmen'de kazanılan harpte bulundu. 1372'de Rumeli'ndeki Firecik ve havâlisinin fethine memur edilince, Bizans'ın içine girecek kadar harekâtlar yaptı. 1373'te ilk Makedonya fütuhâtına katıldı. Bu seferde, İskeçe, Drama, Korala, Zihne, Serez, Avrethisarı, Vardar Yenicesi ve Kararfirye kasabaları ve şehirleri fethedildi. 1382 veya 1385'te Sofya Kuşatması'nda Sofya'yı fethetti. 1388'de Bileća Muharebesi'nde Bosna Krallığı'na karşı yenilmiştir. 1389'da öldüğü düşünülmektedir. Mezarı Bursa'nın Mustafakemalpaşa ilçesindedir.^{[4]Lalaşahin Paşa Türbesi.}

Eserleri

Orhan Gazi zamanında, 1348 tarihinde, Bursa'da medrese, Kirmasti'da (Mustafakemalpaşa) cami ve zaviye vakfetmiştir.

İsmi günümüzde Edirne'nin Lalapaşa ilçesinin ismi ile yaşamaktadır. Ayrıca, Yunanistan'ın İskeçe ilinde Şahin adlı bir köy ve Bursa'nın Mustafakemalpaşa ilçesinde Lalaşahin adında bir mahalle bulunur. Bu mahalle ve köyün ismi de Lala Şahin Paşa'ya ithafen verilmiştir.