Kumul İsyanı

Kumul İsyanı (; "Hami İsyanı"), 1931-1934 yılları arasında Sincan'da Kumul Uygurları tarafından başlatılan bir isyandı. İsyan, Sincan valisi Jin Shuren'i devirmek isteyen Hui General Ma Zhongying tarafından çıkarıldı.

Kumul Uygurları, Kumul Hanlığı'na sadıktılar ve varisini hanlığa geri getirmek ve Jin'i devirmek istiyorlardı. Kuomintang yönetimi, Sovyetler Birliği ile olan bağları nedeniyle Jin'in görevden alınmasını istemekteydi, bu yüzden Jin'i vali olarak tanıyormuş gibi yaparken bu operasyonu onayladı. İsyan daha sonra güney Sincan'daki Hotan Uygur isyancıları, Kırgız isyancılarla işbirliği içinde bağımsızlık için ayrı bir isyan başlatırken büyük çaplı çatışmaya dönüştü. Çeşitli gruplar isyan etti ve birleşmediler ve hatta bazıları birbirleriyle savaştı. Savaşın ana kısmı Ma Zhongying tarafından Sincan hükûmetine karşı yapıldı. Ma'nın Sincan'ı ele geçirmesine gizlice izin veren Çin başbakanı Çan Kay-şek tarafından da desteklendi.^{[1]Andrew D. W. Forbes. Warlords and Muslims in Chinese Central Asia: A Political History of Republican Sinkiang 1911-1949. 1986, s. 335.}