Kerey Han (Kazak Hanı)
İçindekiler3
Kerey Han veya Girey Han, 1465 yılında Kazak Hanlığının kuzeni Janibek Han ile kurucusu ve ilk iki hanından biri. Uruz Han'ın neslindendir. Soyu Uruzhan vasıtasıyla Berke Han'a, Berkehan'ın vasıtasıyla Batu Han'a, Batuhan vasıtasıyla Cuci Han'a ve Cuci Han vasıtasıyla da Cengiz Han'a dayanır. Cengizliler'in Türkleşmiş Töre Hanedanındandır.
Hayatı
Şeybânî kaynağı "Tevârih-i Guzidâ-yi Nüsretnâme"ye göre, Kerey Han Bolat Bey'in oğlu, Toktakiye Han'ın torunu ve Uruzhan'ın büyük torunudur.
1450 yılında özbek hanı Ebilhayr Han'la savaştıktan sonra Janibek ile Moğulistan'a göç etmişti. Moğulistan hanı Yesen Buga Han onları çok iyi karşılamış, onlara yerleşmeleri için toprak vermiştir. Kerey ve Janibek, kendilerine katılmış 200.000 Kazak Türkü ile Çu ve Kozıbaşı etrafına göç etmiştir. Kurultay'da Kerey ile Janibek han seçildi, fakat Kerey daha üstün han sayılırdı. 1468/1474 yılında Kazak-Şeybani savaşı sonucu ölmüştür.
Ailesi
Polat Bey'in oğluydu. Çocukları: Burındık, Hocamuhammed ve Sultanali. Bunlardan sadece Burındık Kerey ile Janibek'in ölümünden sonra han olmuştur (1474-1511).
Popüler kültürdeki yeri
1 Haziran 2010 yılında Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev'in iştiraki ile Astana'da Kazak Hanlığı'nın 550. yıl dönümü münasebeti ile Kerey Han ve Janibek Han'a heykel koyulmuştur (heykelteraş: Renat Abenov)
Kerey Han ve kuzeni Canibeg Han, Kazak Türkü yazar İlyas Yesenberlin'in "Elmas Kılıç" eserinde baş karakterdir.
"''Kazak Hanlığı''" dizisinde ve bu dizinin sinema versiyonları "Kazak Hanlığı: Elmas Kılıç" ve "Kazak Hanlığı 2: Altın Taht" filminde Kayrat Kemalov tarafından canlandırılmıştır.