Kaffariye Kümbeti (Meraga)

Kaffariye Kümbeti ya da Gaffariye Kümbeti, Meraga şehrinin kuzeybatısında, Sufiçay'ın kıyısında yer alan bir tarihi anıttır. Anıt, İlhanlılar Devleti'nin 9. hükümdarı Sultan Ebu Said Bahadır Han tarafından yaptırılmıştır.^{[1]آشنایی با گنبد غفاریه - آذربایجان شرقی.}

Mimari özellikleri

Kaffariye Kümbeti, Meraga'daki diğer anıtsal yapılara benzer bir şekilde, kripta katını barındıran taş bir kaide üzerine kare planlı bir şekilde inşa edilmiştir. Yapının dört cephesinde, yüzeyleri eşkenar dörtgen biçimli geometrik motiflerle bezenmiş gömme sütunlar yer almaktadır. Kuzey cephesindeki ana girişin her iki yanında ikiz kemer yer alırken, girişin üst kısmında bir kitabe bulunmaktadır.

Yapının siyah, beyaz ve açık mavi çinilerle işlenmiş cephesi, mimari üslup açısından özel bir öneme sahip olmakla birlikte, yapıya benzersiz bir görünüm kazandırmaktadır.

Portalın üzerinde yer alan kitabeye göre, yapın İlhanlı hükümdarıSultan Ebu Said Bahadır Han'ın (H. 716–736) hükümdarlığı döneminde inşa edilmiştir.

Açıklama

Tarihi kaynaklara göre, Uzun Hasan döneminde yaşamış olan Nizameddin Ahmed bin Hüseyin el-Kaffari adlı bir âlim, hac ziyaretinden döndükten sonra bu kümbetin yakınına bir anıt ve bir bahçe yaptırmış, ayrıca bu yapıyı diğer mülkleriyle birlikte vakıf olarak bağışlamıştır. Bu sebeple, söz konusu anıt, ona ait diğer yapılar ve Kaffariye Kümbeti zamanla bu kişinin adıyla anılmaya başlamıştır.^{[2]گنبد غفاريه. sid.ir.}

Binanın üzerindeki tüm yazılar Reyhani hattı yazılmıştır. Kümbet üzerinde bir kitabe yer almasına karşın, bu yazıt zamanla büyük ölçüde okunamaz hale gelmiştir. Buna rağmen, bu kitabenin yapının banisin dair kimlik bilgilerini ihtiva ettiği tespit edilmiştir.