Kırgızistan bayrağı

Kırgızistan bayrağı (Kırgızca: Кыргыз Республикасынын Мамлекеттик Туусу, latin harfleriyle: Kyrgyz Respublikasynyn Mamlekettik Tuusu), Kırgızistan'ın SSCB'den ayrıldıktan sonra 3 Mart 1992'de onayladığı ulusal bayraktır.

Kızıl bayrağın üzerinde sarı bir güneş vardır. Güneşin 40 ışını, 40 Kırgız boyunu belgiler. Güneşin içindeki yolların kesişimi, geleneksel Kırgız çadırının üstten görünümünü belgiler. Kızıl tüs (renk) ise barışı ve dürüstlüğü simgelemektedir.

Tarihçe

Kırgız isyancılar, 1898 Andican ayaklanması sırasında ("Ulusal Kurtuluşun Beyaz Bayrağı" adı verilen) beyaz bayraklar taşıdılar.^{[1]Sokol, Edward Dennis. The revolt of 1916 in Russian Central Asia. Johns Hopkins University Press, 2016.} Daha sonra 1916 Orta Asya Ayaklanması sırasında, Cizzak'taki^{[1]Sokol, Edward Dennis. The revolt of 1916 in Russian Central Asia. Johns Hopkins University Press, 2016.} ayaklanmada ve Prebechakenska'ya yapılan saldırı sırasında tekrar kullanıldı.^{[2]Ghostarchive.}

Sovyet yönetimi altında, günümüz Kırgızistan'ıyla aynı adı taşıyan Birlik Cumhuriyeti, Sovyetler Birliği bayrağından türetilen ve Komünizmi temsil eden ve 1953'te kabul edilen bir bayrak kullandı.^{[3]Britannica.} Sovyetler Birliği'nin dağılmasından yaklaşık dört ay önce, 31 Ağustos 1991'de Kırgızistan bağımsızlığını ilan etti. Bununla birlikte Sovyetler Birliği dönemindeki bayrak, bağımsızlığın ilanından sonraki yedi ay boyunca ulusal bayrak statüsünü korudu.^{[3]Britannica.} Kırgızistan'ın diğer yedi Sovyet sonrası devletle birlikte Birleşmiş Milletler'e kabul edilmesinden bir gün sonra, 3 Mart 1992'de 2023 yılına kadar kullanılan bayrak kullanıldı.^{[4]Complete Flags of the World. Dorling Kindersley Limited, 3 Kasım 2008.}

2023'ün sonlarında, Cogorku Keneş'te (Kırgızistan parlamentosu) dalgalı güneş ışınlarının, Kırgız kültüründe "kararsız ve köle bir kişi" anlamına gelebilen ayçiçeğine benzerliği nedeniyle dalgalı güneş ışınlarını düzeltmeye yönelik bir tartışma başladı.^{[5]Спикер Жогорку Кенеша заявил, что флаг Кыргызстана будет изменен. 31 Ekim 2023.[6]Три варианта. Что хотят изменить во флаге Кыргызстана?. 26 Ekim 2023.} Tasarının ilk okuması 29 Kasım'da, ikinci ve üçüncü okumaları ise 20 Aralık'ta yapıldı.^{[7]Kyrgyzstan moves to rid national flag of likeness to 'fickle' sunflower. Reuters, 29 Kasım 2023.[8]Парламент Киргизии одобрил изменение солнца на государственном флаге. 20 Aralık 2023.} Tasarı 22 Aralık'ta Cumhurbaşkanı Sadır Caparov tarafından imzalanarak yasalaştı^{[9]Osmonalieva, Baktygul. President signs law on new flag of Kyrgyzstan. 24.kg, 23 Aralık 2023.} ve kanun 26 Aralık'ta resmen yayımlanarak yürürlüğe girdi.^{[10]Закон об изменении флага вступил в силу в Кыргызстане. Kazinform, 26 Aralık 2023.}

Tasarım

Bayrakta kullanılan renk tonları aşağıda verilmiştir.

Sembolizm

Bayrağın renkleri ve sembolleri kültürel, politik ve bölgesel anlamlar taşır. Kırmızı alan "cesaret ve yiğitlik" anlamına gelir^{[11]Arşivlenmiş kopya.} ve Kırgızistan'ın ulusal kahramanı Manas tarafından kaldırıldığı iddia edilen amblemi ima eder.^{[12]Meaning, History & Symbol.[13]World and Its Peoples.} Güneş, barışı ve refahı temsil eder,^{[11]Arşivlenmiş kopya.} 40 ışın Manas tarafından Moğollara karşı savaşmak için birleştirilen boyların sayısını,^{[13]World and Its Peoples.[14]Nationalism and Identity Construction in Central Asia.} ve sahip olduğu takipçilerin sayısını gösterir.^{[12]Meaning, History & Symbol.[15]Complete Flags of the World.}

Güneşin merkezi, içeriden bakıldığında geleneksel bir Kırgız çadırının (yurt) tepesindeki çatının (tunduk) stilize edilmiş bir çizimini gösteriyor.^{[12]Meaning, History & Symbol.[15]Complete Flags of the World.[16]Peoples of Western Asia.} Bu çadırlar günümüzde daha az kullanılsa da^{[12]Meaning, History & Symbol.} bayrağa dahil edilmesi, "yaşamın kökenini", "zaman ve mekanın birliğini" ve aynı zamanda insanların " ocağı ve evi" ve onların tarihini sembolize eder.^{[12]Meaning, History & Symbol.[15]Complete Flags of the World.}

Değişiklik teklifi

2023'ün sonlarında, Cogorku Keneş'te (Kırgızistan parlamentosu) dalgalı güneş ışınlarının, Kırgız kültüründe "kararsız ve köle bir kişi" anlamına gelebilen ayçiçeğine benzerliği nedeniyle dalgalı güneş ışınlarını düzeltmeye yönelik bir tartışma başladı.^{[5]Спикер Жогорку Кенеша заявил, что флаг Кыргызстана будет изменен. 31 Ekim 2023.[6]Три варианта. Что хотят изменить во флаге Кыргызстана?. 26 Ekim 2023.} Tasarının ilk okuması 29 Kasım'da, ikinci ve üçüncü okumaları ise 20 Aralık'ta yapıldı.^{[7]Kyrgyzstan moves to rid national flag of likeness to 'fickle' sunflower. Reuters, 29 Kasım 2023.[8]Парламент Киргизии одобрил изменение солнца на государственном флаге. 20 Aralık 2023.}

Bayrağın kırmızı rengi de pek çok eleştirinin kaynağı olmuştur. Bazıları bunun ülkenin çalkantılı tarihini çağrıştırdığını düşünürken diğerleri bunun ülkede komünizmin kalıcı bir kalıntısı olduğu görüşünde.^{[17]https://www.washingtontimes.com, The Washington Times. Fight rages over Kyrgyzstan’s flag.}

Ayrıca bakınız

• Kırgızistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti bayrağı

• Kırgızistan arması