Kırşehirli Âşık Said
Âşık Said ya da Kırşehirli Âşık Said (1835, Toklumen, Kırşehir - 1910, Toklumen), 19. yüzyılda yaşamış bir Türk halk ozanıdır. "Said" mahlasının yanı sıra "İlhami" mahlasını da kullanmıştır.
Yaşam öyküsü
Âşık Said, 1835 yılında Kırşehir'e bağlı Toklumen köyünde doğmuştur, Değirmencioğulları ailesine mensuptur.[1]Duman, Mustafa. Said, Kırşehirli. Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Okuma ve yazmayı köy hocasından öğrenen Said, 18 yaşında Kayseri'ye göçüp medresede 2 buçuk yıl eğitim görmüştür.[2]Tural, Sadık K.. Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi. Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları, 2002. Askerlik hizmetini Yemen'de ve Balkanlarda yapmıştır. Küçük yaşlarda kendi başına saz çalmayı öğrenmiş, yirmili yaşlarda türkülerini icra etmeye başlamış, 45 yaşından sonrasında ise saz çalmayı ve türkü söylemeyi bırakmıştır.[1]Duman, Mustafa. Said, Kırşehirli. Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Üç kez evlenmiş, birçok çocuğu olmuştur. Çocuklarından biri de 1968 yılında ölmüş halk ozanı Âşık Seyfullah'tır.[3]Cahit Obruk. Kırşehirli Âşık Said. Ulus Matbaası, 1983, s. 11-12. Âşık Said 75 yaşında ölmüştür, Toklumen'de adına dikilmiş bir anıt bulunmaktadır.
Sanatı
Âşık Said; Âşık Musa, Dadaloğlu ve Karacaoğlan'dan etkilenmiştir. Türkü ve bozlakları kendi üslubuyla ve açık bir şekilde söylemiştir. Eserlerinde aşk, hasret, vatan, gurbet, doğa gibi çeşitli konuları işlemiştir. Söylediklerinde dinî unsurlar içeren sözcük ve tamlamalar mevcuttur ve durak kaygısı gütmemiştir.
Destan-ı İlhamî adlı üç başlıktan oluşan destan türündeki eserinde Osmanlı İmparatorluğu'nun buhranlı yıllarından, 93 Harbi'nden, taht değişimlerinden bahsetmiş ve ülkenin içinde bulunduğu sıkıntılı durumu eleştirmiştir.
Kaynakça
- 1.Duman, Mustafa. Said, Kırşehirli. Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. teis.yesevi.edu.tr
- 2.Tural, Sadık K.. Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi. Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları, 2002. google.com.tr
- 3.Cahit Obruk. Kırşehirli Âşık Said. Ulus Matbaası, 1983, s. 11-12.