Turkipedia
Menü

Kürt Ahmed İzzet Paşa

Kürt Ahmed İzzet Paşa veya Kambur Ahmed İzzet Bey (1871, İstanbul – 5 Ocak 1920), Osmanlı Kürdü vali ve bakandır.[1]Son Dönem Osmanlı Erkan ve Ricali (1839 - 1922) Prosopografik Rehber, Sinan Kuneralp, ISIS Press, İstanbul, ISBN 9784281181, 1999 Kürt Said Paşa'nın üvey kardeşi ve Mehmed Şerif Paşa ile Kürt Fuad Paşa'nın amcası Hüseyin Paşa'nın oğludur.[2]Berber, Engin. Yeni onbinlerin gölgesinde bir sancak: İzmir : 30 Ekim 1918-15 Mayıs 1919. Türkiye Ekonomik ve Toplumsal Tarih Vakfı, 1999, s. 241.

Üsküdar Rüştiye Mektebi'ne ve daha sonra Lisan Mektebi'ne devam etti.[3]Erdeha, Kâmil. Milli Mücadelede vilâyetler ve valiler. Remzi Kitabevi, 1975, s. 388.

Türk milliyetçiliğinin açık sözlü bir muhalifi[4]Küçük, Hülya. The Role of the Bektās̲h̲īs in Turkey's National Struggle. BRILL, 2002, s. 82. ve yeğeninin Mehmed Şerif Paşa'nın Osmanlı Hürriyet ve İtilaf Fırkası'nın bir destekçisidir.[4]Küçük, Hülya. The Role of the Bektās̲h̲īs in Turkey's National Struggle. BRILL, 2002, s. 82. İstanbul'un Kürt nüfusu üzerinde bir miktar nüfuz sahibi oldu,[5]Henning, Barbara. Narratives of the History of the Ottoman-Kurdish Bedirhani Family in Imperial and Post-Imperial Contexts: Continuities and Changes. University of Bamberg Press, 2018, s. 258. 1912'den 1913'e kadar Van Valisi olarak görev yaptı,[5]Henning, Barbara. Narratives of the History of the Ottoman-Kurdish Bedirhani Family in Imperial and Post-Imperial Contexts: Continuities and Changes. University of Bamberg Press, 2018, s. 258. 14 Mart 1919'da Aydın Vilayeti Valisi oldu,[6]İzmir’in İşgali ve bir Osmanlı Valisi: Kambur İzzet Paşa, Kıbrıs Gazetesi, 22 Mayıs 2011[7]Stanford Jay, Shaw. From Empire to Republic: The Turkish War of National Liberation, 1918-1923 : a Documentary Study, Volume 3, Part 1. Turkish Historical Society, 2000, s. 511. ve Evkaf Nazırı[8]Priestland, Jane. Islam: 1918-1919, Volume 3 of Islam: Political Impact, 1908-1972 : British Documentary Sources. Archive Editions, 2004, s. 288. ve 29 Ocak 1919'da geçici Dahiliye Nazırı[9]Review of Armenian Studies, Volume 5, Issues 13-16. ASAM Institute for Armenian Research, s. 145. olarak atandı.

İzmir Rum cemaatine destek olduktan sonra İngiliz elçiliğine sığınmak zorunda kaldı.[7]Stanford Jay, Shaw. From Empire to Republic: The Turkish War of National Liberation, 1918-1923 : a Documentary Study, Volume 3, Part 1. Turkish Historical Society, 2000, s. 511. Yeğeni Mehmed Şerif Paşa'nın talimatıyla Osmanlı birliklerine İtilaf ve Yunan birliklerine karşı direnmemelerini emretti ve 'Zito Venizelos! çok yaşa' diye bağırdı.[10]Çalislar, Ipek. Madam Atatürk: The First Lady of Modern Turkey. Saqi, 2013, s. 89. Ancak İngiliz hükûmetini, Yunan birliklerinin müttefik çıkartmasına karışmasının geri tepeceği ve yarardan çok belaya yol açacağı konusunda uyarmıştı. Kemalistler tarafından İngiliz işbirlikçisi olarak anılmış ve onlar tarafından Kambur lakabı verilmiştir[11]Coşkun, Alev. Ataturk's planning of the Turkish revolution: The unknown 6 months in Istanbul. Ataturk Research Center CT, 2020, s. 42. Müttefikler Arası Soruşturma Komisyonu'nun 1919 tarihli raporu, ırk gözetmeksizin tüm sakinlere tarafsız davrandığını ve bölgede barışa başvurduğunu tespit etti.[12]Erhan, Çağrı. Greek Occupation of Izmir and Adjoining Territories: Report of the Inter-Allied Commission of Inquiry (May-September 1919). SAM, 1999, s. 55.

Somerset Arthur Gough-Calthorpe, İzmir'deki müttefik harekâtına hazırlanırken Kürt Ahmed İzzet Paşa'yı HMS Iron Duke (1912) gemisinde ağırladı.

5 Ocak 1920'de kalp krizinden öldü ve 6 Ocak'ta İzmir'deki Emir Sultan mezarlığına gömüldü. Cenazesine yerel halk, üst düzey askeri yetkililer ve memurlar katıldı.

Aldığı görevler

  • Bab-ı Ali'de Tercüme Odası[13]Öztoprak, İzzet. Ahmed İzzet Bey. Encyclopaedia of Islam, THREE, 2 Mart 2016.

  • Van Valiliği[13]Öztoprak, İzzet. Ahmed İzzet Bey. Encyclopaedia of Islam, THREE, 2 Mart 2016.

  • Evkaf Nazırlığı[13]Öztoprak, İzzet. Ahmed İzzet Bey. Encyclopaedia of Islam, THREE, 2 Mart 2016.

  • Dahiliye Nazırlığı (geçici)[13]Öztoprak, İzzet. Ahmed İzzet Bey. Encyclopaedia of Islam, THREE, 2 Mart 2016.

  • Ahmet Tevfik Paşa'nın iki farklı kabinesinde iki kez Dâhiliye Nazırlığı

  • İzmir Valiliği[13]Öztoprak, İzzet. Ahmed İzzet Bey. Encyclopaedia of Islam, THREE, 2 Mart 2016.

Kaynakça

  1. 1.Son Dönem Osmanlı Erkan ve Ricali (1839 - 1922) Prosopografik Rehber, Sinan Kuneralp, ISIS Press, İstanbul, ISBN 9784281181, 1999
  2. 2.Berber, Engin. Yeni onbinlerin gölgesinde bir sancak: İzmir : 30 Ekim 1918-15 Mayıs 1919. Türkiye Ekonomik ve Toplumsal Tarih Vakfı, 1999, s. 241.
  3. 3.Erdeha, Kâmil. Milli Mücadelede vilâyetler ve valiler. Remzi Kitabevi, 1975, s. 388.
  4. 4.Küçük, Hülya. The Role of the Bektās̲h̲īs in Turkey's National Struggle. BRILL, 2002, s. 82.
  5. 5.Henning, Barbara. Narratives of the History of the Ottoman-Kurdish Bedirhani Family in Imperial and Post-Imperial Contexts: Continuities and Changes. University of Bamberg Press, 2018, s. 258.
  6. 6.İzmir’in İşgali ve bir Osmanlı Valisi: Kambur İzzet Paşa, Kıbrıs Gazetesi, 22 Mayıs 2011 kibrisgazetesi.com
  7. 7.Stanford Jay, Shaw. From Empire to Republic: The Turkish War of National Liberation, 1918-1923 : a Documentary Study, Volume 3, Part 1. Turkish Historical Society, 2000, s. 511.
  8. 8.Priestland, Jane. Islam: 1918-1919, Volume 3 of Islam: Political Impact, 1908-1972 : British Documentary Sources. Archive Editions, 2004, s. 288.
  9. 9.Review of Armenian Studies, Volume 5, Issues 13-16. ASAM Institute for Armenian Research, s. 145.
  10. 10.Çalislar, Ipek. Madam Atatürk: The First Lady of Modern Turkey. Saqi, 2013, s. 89.
  11. 11.Coşkun, Alev. Ataturk's planning of the Turkish revolution: The unknown 6 months in Istanbul. Ataturk Research Center CT, 2020, s. 42.
  12. 12.Erhan, Çağrı. Greek Occupation of Izmir and Adjoining Territories: Report of the Inter-Allied Commission of Inquiry (May-September 1919). SAM, 1999, s. 55.
  13. 13.Öztoprak, İzzet. Ahmed İzzet Bey. Encyclopaedia of Islam, THREE, 2 Mart 2016. referenceworks.brillonline.com