Hunsular

Hunsular (Latince: Chionitae; Pehlevice: Xiyōn ya da Hiyōn; Avestaca: Xiiaona; Soğdca: xwn), tarihte ilk kez M.S. 356'da kaydedilmiş 4. ve 5. yüzyıllarda Orta Asya'nın güneyinde yaşamış, İran ve Mezopotamya coğrafyasında etkin Hun kavmidir.^{[1]Gedikli, Yusuf. HUN TÜRKÇESİ ÜZERİNE ARAŞTIRMA VE İNCELEMELER 25: HUNSULARA AİT GORGÂN YER ADI, GÖKTÜRKLERE AİT KORGAN ~ KURGAN, GÖKTÜRK VE UYGURLARA AİT KOORG VE KORDAN SÖZLERİNİN KÖKEN VE ANLAMLARI. 25 Nisan 2019, s. 251-282.}

Etimoloji

Yusuf Gedikli'nin çalışmasında Hunsu, Hun'a benzeyen anlamında Türkçeye çevrilmiştir. Tarihi kayıtlardaki terimler, Hiung-nu ve Hun terimlerinin de mirasçısı olduğu aynı kökenden gelmektedir.^{[1]Gedikli, Yusuf. HUN TÜRKÇESİ ÜZERİNE ARAŞTIRMA VE İNCELEMELER 25: HUNSULARA AİT GORGÂN YER ADI, GÖKTÜRKLERE AİT KORGAN ~ KURGAN, GÖKTÜRK VE UYGURLARA AİT KOORG VE KORDAN SÖZLERİNİN KÖKEN VE ANLAMLARI. 25 Nisan 2019, s. 251-282.}

Etnik ve dilsel kökenleri

Arkeolojik çalışmalar Hunlardan geldiklerini desteklemektedir. Ardılları tartışmalıdır. Bazı araştırmacılara göre Ak Hunlar'ın öncülüdür ve Eftalitler ile ilişkilidir. Bazılarına göre Kidareteler ile de bağlantılıdır. Hem Türk dili hem de İranî dil konuştukları düşünülür.^{[2]Savaş, Müslüme Melis. T.C. ANKARA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TARİH (GENEL TÜRK TARİHİ) ANABİLİM DALI AK HUNLAR TARİHİ ÜZERİNE TÜRKİYE VE DÜNYADA YAPILAN ÇALIŞMALARIN DEĞERLENDİRİLMESİ.}

Tarih

Sasani şehinşahı II. Şâpûr'a karşı 10 yıl direniş gösterdikten sonra Hunsular, II. Şâpûr ile 357'de ittifak anlaşması imzalamıştı. Böylece Sasani egemenliğine girmişlerdir. 359 yılında Sasani müttefiki olarak Diyarbakır kuşatmasında bulundular^{[1]Gedikli, Yusuf. HUN TÜRKÇESİ ÜZERİNE ARAŞTIRMA VE İNCELEMELER 25: HUNSULARA AİT GORGÂN YER ADI, GÖKTÜRKLERE AİT KORGAN ~ KURGAN, GÖKTÜRK VE UYGURLARA AİT KOORG VE KORDAN SÖZLERİNİN KÖKEN VE ANLAMLARI. 25 Nisan 2019, s. 251-282.} ve bu kuşatma sırasında Hunsu hükümdarı oğlunu kaybetti.^{[3]Avrupa Hunları ve Avrupa Hun Türkçesi, s. 53.}