Humus Sancağı

Humus Sancağı veya Hıms Sancağı^{[1]Ahmet Akgündüz. Osmanlı devleti'nde belediye teșkilâtı ve belediye kanunları. 2005, s. 352.} (Osmanlıca: سنجاق حمص Sancak-ı Hıms), ilk başta, 1516'daki, Mercidabık Muharebesi sonucu Suriye ve civarındaki toprakların Memlükler'den alınmasıyla beraber 1517'de kurulan Şam Eyaleti'nin bir sancağı olmuştur.^{[2]H. 933-934 (M. 1527-1528) Malî Yılına Ait Bir Bütçe Örneği. İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Mecmuası, 1953-54, s. sf. 303.} Daha sonra, 1522'de, ayrı sancaklar olan, Hama ve Humus sancakları birbirine bağlanarak Hama ve Humus Sancağı kurulmuştur.^{[3]Kanun-nâme-i Sultan Süleyman Han, s. varak 121.} 1550lere kadar böyle devam eden sistem, o yıllarda ayrılarak, Hama sancağı Şam Eyaleti'nde kalmış, Humus Sancağı ise, yeni kurulan, Halep Eyaleti'ne bağlanmıştır. 1565'te tekrar Şam Eyaleti'ne bağlanan Humus Sancağı, 14 yıl sonra, nihayet, yeni teşkil edilen Trablusşam Eyaleti'ne bağlanmış ve Osmanlı Eyalet Dönemi'nin sonuna kadar, Trablusşam Eyaleti'ne bağlı 5 sancaktan birisi olarak kalmıştır.^{[4]Çakar, Enver. Tahrir Defterlerine Göre 16. Yüzyıl'da Humus Şehri. Fırat Üniversitesi, 2003, s. 376.[5]Çakar, Enver. Tahrir Defterlerine Göre 16. Yüzyıl'da Humus Şehri. Fırat Üniversitesi, 2003, s. 377.}

Alt İdari Birimleri

Humus Sancağı'nın, Kanuni Dönemi'ndeki raporlara göre alt birimleri, 2 kaza, 3 nahiye ve bu nahiyeler içinde bulunan birçok karyeden oluşmuştur. Bu alt birimler, Kanuni Dönemi raporlarına ait olmasına rağmen, sancağın neredeyse tüm dönemlerinde aynen kaldığı sanılmaktadır.^{[4]Çakar, Enver. Tahrir Defterlerine Göre 16. Yüzyıl'da Humus Şehri. Fırat Üniversitesi, 2003, s. 376.[5]Çakar, Enver. Tahrir Defterlerine Göre 16. Yüzyıl'da Humus Şehri. Fırat Üniversitesi, 2003, s. 377.}

Kazaları

Humus Sancağı'nın, tüm dönemlerinde 2 kazadan (ilçeden) oluştuğu sanılmaktadır.^{[4]Çakar, Enver. Tahrir Defterlerine Göre 16. Yüzyıl'da Humus Şehri. Fırat Üniversitesi, 2003, s. 376.}

• Humus Kazası (Humus ve civarında yer alan nahiyelerden (bucaklardan) oluşmuştur.)

• Hısnü'l-Ekrâd Kazası (Krak des Chevaliers Kalesi ve civarında yer alan nahiyelerden (bucaklardan) oluşmuştur.)

Nahiyeleri

Humus Sancağı'nın, tüm dönemlerinde 3 nahiyeden (bucaktan) oluştuğu sanılmaktadır.^{[4]Çakar, Enver. Tahrir Defterlerine Göre 16. Yüzyıl'da Humus Şehri. Fırat Üniversitesi, 2003, s. 376.}

• Humus Nahiyesi (Humus ve civarında yer alan karyelerden (köylerden) oluşmuştur.)

• Hısnü'l Ekrâd Nahiyesi (Krak des Chevaliers Kalesi ve civarında yer alan karyelerden (köylerden) oluşmuştur.)

• Menâsif Nahiyesi (Sancağın, Akdeniz'e yakın olan şehirlerinden ve karyelerinden (köylerinden) oluşmuştur.)