Hulusi Fuad Tugay

Ahmed Hulûsi Fuad Tugay (1890, İstanbul - 21 Mayıs 1967, İstanbul), Müşîr Deli Fuad Paşa'nın oğlu olan Çerkes asıllı Türk tıp doktoru, asker ve diplomat.

Yaşamı

1890 yılında İstanbul'da doğdu. Tam ismi Ahmed Hulûsi Fuad Tugay'dır. Müşir Deli Fuad Paşa'nın oğludur.^{[1]Ottoman Imperial Diplomacy, p.139.} I. Dünya Savaşı yıllarında Galiçya Cephesi'nde çarpışan Osmanlı ordusu askerlerinin sağlık ve haberleşme ile ilgili sorunlarını halletmek ve durumu organize etmek için Genelkurmay Başkanlığı tarafından Viyana'da müfettiş olarak gönderildi.^{[2]Birinci Dünya Savaşında Osmanlı Ordularının Galiçya Cephesi'ne Gönderilmesi ve Cephe Gerisinde Yaşananlar.} Bu cepheseki sorunlar ve Osmanlı askerlerinin durumu hakkında bir rapor hazırladı.

Mısır Kralı I. Faruk'un kuzeni olan ve ilk Türk kadın ressamlarından Emine Düriye Hanım ile 1921 yılında evlenmiştir.^{[3]'Mısır'da darbe' denince Fuad Tugay'ı hatırlayalım!.}

Diplomasi kariyeri

Hariciye'de çalıştığı yıllarda Kopenhag, Tokyo, Nanking, Tiran, Madrid, Lizbon, Çunking, Bükreş ve Kahire gibi şehirlerde vazifesini elçi ve büyükelçi olarak görev yaptı. 1925 yılında Japonya nezdindeki ilk Türk temsilci ve 1929 yılına kadar görevde kaldı.^{[4]Türkiye Cumhuriyeti Tokyo Büyükelçiliği.} Son görev yeri olan Mısır'a da hem ailesinin bağlantısı hem de Bükreş'teki diplomatik misyonda övgüdeğer bir dönem geçirmiş olması etkili oldu. 1952 yılındaki Mısır Devrimi sonrası Hür Subaylar Hareketi ile mesafeli bir iletişim kurdu. Cemal Abdül Nâsır ile yaşadığı ve Tugay Olayı olarak bilinen olay neticesinde Mısır'da persona non grata ilan edilmiştir.^{[5]Kahire'deki unutulmuş skandal.} Bu olay neticesinde Türkiye Cumhuriyeti tarihinde persona non grata ilan edilen ilk diplomat olmuştur.

Hakkında

1972 yılında Prof. Dr. Bedii Nuri Şehsuvaroğlu'nun yazdığı biyografik eser olan "Hekim bir siyasimizin portresi Büyükelçi Dr. A. Hulusi Fuad Tugay" başlıklı bir kitap hazırlanmıştır.