Haseki, Fatih

Haseki (semt), İstanbul ilinin Fatih ilçesindeki eski semtlerinden biridir. Fındıkzade ve Aksaray semtleri arasında yer alır. 16. yüzyılın ortalarına kadar bu semt kadınlar için kurulan bir pazar dolayısıyla Avrat Pazarı adıyla biliniyordu. 1550 yılında Kanuni Sultan Süleyman'ın eşi Hürrem Sultan tarafından bu semtte yapılan Haseki Darüşşifası (Haseki Hastanesi), Haseki Sultan Camii ve Haseki Külliyesi nedeniyle semtin ismi Haseki haline geldi. 1957 yılında genişletilen Millet Caddesi Haseki semtine ulaşımı kolaylaştırdı.

Tarihçe

Şu anda Haseki semtinin bulunduğu yer daha önceden Arkadios Forumu daha sonradan ise Avrat Pazarı olarak isimlendiriliyordu. Bizans döneminde halkın buluştuğu, ürünlerin satıldığı bir pazar yeri olarak da kullanılıyordu. İstanbul'un Fethi'nin ardından bölge Osmanlıların egemenliği altına girmiş, Arkadios Forumu'nun bulunduğu bölge de ise kadınların kendi el işlerini, meyve ve sebzelerinin satıldığı, alıcıların da satıcıların da kadınlar olduğu pazarlar kurulmaya başlamıştır. Bu nedenle bu bölgeye zamanla Avrat Pazarı adı verildi. Avrat Pazarı'nın kurulması Arkadios Forumu'nun ticari özelliğini korumaya yardımcı oldu.

Hürrem Sultan'ın Avrat Pazarı'nın bulunduğu bölgede külliye ve camii inşa ettirmesinden sonra bölge Haseki olarak isimlendirilmeye başladı.^{[1]Hürrem Sultan. Eylül 2019, s. 198.} Bazı yabancı tarihçiler ve elçiler tarafından Avrat Pazarı'nın köle kadın pazarı olarak tarafından betimlense bile bunların kanıtlayacak herhangi bir kanıt bulunmaktadır. Köle pazarı olarak bilinen kadın eserlerin satıldığı pazar, Çemberlitaş yakınlarında eskiden Tavukpazarı olarak bilinen bir hanın içerisindedir.^{[2]KENTSEL ALANIN İŞLEVSEL SÜREKLİLİĞİ BAĞLAMINDA ARKADİOS FORUMU'NUN AVRAT PAZARI'NA DÖNÜŞÜMÜ. İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, 22 Mart 2013.} Bu bölge 20. yüzyılda bile Esir Kadın Sokağı olarak isimlendirilmiştir.^{[3]International Academic Studies on Social and Education Sciences. 2020.}