Haliç Kongre Merkezi

Haliç Kongre Merkezi veya eski ismiyle Karağaç Mezbahası^{[1]Gölcü, Berfin Melikoğlu. Osmanlı Devleti’nde et muayenesi ile ilgili düzenlemeler. 1 Nisan 2011, s. 59-70.} veya Sütlüce Mezbahası, İstanbul'da kesim işlemlerinin hijyenik bir biçimde yapılmasını ve denetlenmesini sağlamak amacıyla 1923 yılında açılmıştır. Mimarı Vedat Tek'tir.

2009 yılından itibaren, Haliç Kongre Merkezi adını alarak kongre ve kültür merkezi olarak kullanılmaya başlanmıştır.^{[2]Fonksiyon Dönüşümü.}

Tarihçe

İstanbul'un çeşitli semtlerindeki özel mezbahalar, Ziraat Nezareti tarafından denetlense de kötü bir haldeydi. Savaş döneminde 147'ye düşürülen mezbaha sayısı, savaştan sonra 22'ye kadar düşmüştür. Denetimleri de Ziraat Nezareti'nden alınarak Şehremaneti'ne verilmiştir.^{[3]SANAYİCİ, GLOBAL. Günümüze uykulukçuları miras bırakan tesis: SÜTLÜCE MEZBAHANESİ.}

Savaş sonrası Cenevre'ye giden Cemil Bey, İstanbul'a döndükten sonra 3 Mayıs 1919 tarihinde Şehremaneti'nin başına getirilmiştir.^{[4]Akan, Erkin. Şehremini Cemil Paşa’nın İstanbul’un Çehresine Katkıları üzerine Bir İnceleme. 25 Haziran 2020, s. 193-220.} Göreve geldikten sonra mezbahalar konusu üzerinde çalışan Cemil Bey, mezbahaların durumları sebebiyle İstanbul İşgal Kuvvetleri Komutanlığı tarafından baskı görmeye başlamıştır.^{[3]SANAYİCİ, GLOBAL. Günümüze uykulukçuları miras bırakan tesis: SÜTLÜCE MEZBAHANESİ.} 17 Temmuz 1919'da, Fransa Olağanüstü Başkomiseri Hariciye Nezâreti'ne protesto mektubu göndermiştir.^{[3]SANAYİCİ, GLOBAL. Günümüze uykulukçuları miras bırakan tesis: SÜTLÜCE MEZBAHANESİ.}

Protesto mektubunun üzerine, 29 Kasım 1919 tarihinde Sütlüce Mezbahası'nın temelleri atılmıştır. İnşaatın maliyeti 396 bin liradır.^{[3]SANAYİCİ, GLOBAL. Günümüze uykulukçuları miras bırakan tesis: SÜTLÜCE MEZBAHANESİ.} 12 Temmuz 1923 tarihinde de mezbahane törenle hizmete başlamıştır.^{[1]Gölcü, Berfin Melikoğlu. Osmanlı Devleti’nde et muayenesi ile ilgili düzenlemeler. 1 Nisan 2011, s. 59-70.} 1928 yılında Karaağaç Müessesatı Meclisi İdaresi adıyla bağımsızlaştırılan mezbaha, 1932 yılında Karaağaç Müesseseleri Müdürlüğü adıyla İstanbul Belediyesi'ne bağlanır.

İstanbul'daki en büyük kesim tesisi olan mezbaha, Haliç'i kirlettiği gerekçesiyle 1985 yılından sonra yalnızca et dağıtım merkezi olarak faaliyet göstermiştir.^{[3]SANAYİCİ, GLOBAL. Günümüze uykulukçuları miras bırakan tesis: SÜTLÜCE MEZBAHANESİ.}

Dönemin İstanbul Büyükşehir Belediye başkanı Bedrettin Dalan, Haliç projesi kapsamında, atıl olarak duran mezbaha tesisinin kültür merkezine dönüştürülmesine karar vermiştir.^{[5]Sanayi Haliç'ten özür diliyor.} Proje kapsamında hazırlanan 3 ayrı proje belirlenmiş, ancak hiçbiri gerçekleşmemiştir. Bedrettin Dalan'dan sonra İstanbul Büyükşehir Belediye başkanı olan Nurettin Sözen döneminde de hiçbir ilerleme kaydedilmemiştir. Atıl duran mezbahanın kültür merkezine dönüştürülmesi için ilk somut adım olan inşaat ihalesi 1997 yılında, dönemin İstanbul Büyükşehir Belediye başkanı olan Recep Tayyip Erdoğan tarafından atılmıştır.^{[2]Fonksiyon Dönüşümü.} 1998 yılında atıl duran mezbaha binaları yıkılarak kültür merkezinin inşasına başlanmıştır.^{[6]5.Bölge_1.Mansiyon_26_69028 by konkuristanbul - Issuu.} Prof. Dr. Cengiz Eruzun tarafından tasarlanan projenin 1999 yılında bitmesi planlanmış ancak 2009 yılının Mart ayında tamamlanarak 5. Dünya Su Konseyi toplantısıyla birlikte açılmıştır.^{[7]Haliç Kongre Merkezi Kurumsal Kimliğini Yeniledi. 7 Ekim 2011.}