Hüsrev ü Şirin (Kutb)

Hüsrev ü Şirin mesnevisi, 14. yüzyılda Harezm Türkçesiyle yazılan bir yapıttır.

Kutb mahlaslı bir ozan tarafından Nizami'nin aynı addaki mesnevisinin Türkçe'ye çevirisi olup tek yazma nüshası Fransa'nın başkenti Paris'te Bibliothéque Nationale'de bulunmaktadır.

Bu nüsha Kutb tarafından çıkarılışından 42 yıl sonra 1385 yılında Berke Fakih adlı Kıpçak bir fıkıh bilgini tarafından İskenderiye'de Altın Boga adına el yazısıyla kopyalama yapılmıştır. Ozan Kutb 'un bu yapıtı Altın Orda hükûmdarı Tini Bek Han ile karısı Melike Hatun adına 1341 yılında çeviri yapılmıştır.

Yapıt 4370 beyitten oluşmaktadır. Kutb yapıtına yer yer kendi çevresinden de katkılar yapmıştır. Kutb'un Hüsrev ü Şirin'i Türk yazınında yazıldığı belirlenen 21 Hüsrev ü Şirin ya da Ferhat ü Şirin mesnevisinin ilki olup bu değerli yapıtın yazarı Kutb hakkında yeterli bilgiye sahip değiliz. 14. yüzyılda Kutb'un bu yapıtı Türkçe'ye çevirmesi önemli bir hadisedir.

Çünkü böyle bir aşk mesnevisini Türkçe anlatmakla o dönem Türkçesinin tüm olanaklarını ortaya koyan Kutb dil hazinesinde bulunup da yazı diline geçmemiş birçok Türkçe sözcüğü de Türk yazınına kazandırmıştır. Kutb'un Hüsrev ü Şirin adlı yapıtı zengin bir Türkçe sözcükler sözlüğüne sahiptir.