Evrenos Bey Hanı

Evrenos Bey Hanı ya da Trajanopolis Hanı (Yunanca: Χάνα της Τραϊανούπολης),^{[1]Prof. Dr. Heath W. Lowry. Osmanlıların Balkanlara Yerleşmesinde İmaretlerin Rolü / The Ottoman Settlement in the Balkans: The Role of Imarets. Διάλεξη Οθωμανολόγου Heath W. Lowry από το Πανεπιστήμιο Princeton στο Fatih Üniversitesi, 12 Mart 2012.} Kuzey Yunanistan'da bulunan ve Balkanlar'daki en eski Osmanlı eserlerinden olan bir kervansaraydır. 1370–1390 yılları arasında Evrenos Bey tarafından Trajanopolis Kaplıcaları'nın yanında inşa ettirilmiştir.^{[2]Η "Χάνα". Ιστοσελίδα Δήμου Τραϊανούπολης.[3]Kate Fleet. History of Turkey Vol 1, Byzantium to Turkey 1071-1453. Cambridge University Press, 2009, s. 161.[4]Μ. Κορτζή - Β. Σιαμέτης. Τραϊανούπολις (βυζαντινή εποχή). Θρακικός Ηλεκτρονικός Θυσαυρός.} Dedeağaç'ın on iki kilometre kuzeydoğusunda yer alan Evrenos Bey Hanı, 39 metre uzunluğunda ve 13 metre genişliğinde dikdörtgen planlı bir yapıdır.^{[2]Η "Χάνα". Ιστοσελίδα Δήμου Τραϊανούπολης.}

Tarih

Trajanopolis, (MS 98–117 yılları arasında hüküm süren) İmparator Trajan tarafından antik Egnatia Yolu üzerinde kurulan önemli bir Roma kentiydi.^{[5]Αρχαιολογικός χώρος Χάνα - Τραϊανούπολη. visitevros.gr - Ιστοσελδία Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης.} Kentte sıcak su kaynakları bulunduğundan bir kaplıca kasabası olarak şekillenmişti. Bizans hakimiyeti sırasında, yedinci ve on dördüncü yüzyıllarda, Trajanopolis'in Rodop eyaletinin dini merkezi olduğu ifade edilmektedir.^{[4]Μ. Κορτζή - Β. Σιαμέτης. Τραϊανούπολις (βυζαντινή εποχή). Θρακικός Ηλεκτρονικός Θυσαυρός.}

Yapı, günümüze on altıncı yüzyıla tarihlenen hali ile ulaşan Osmanlı hamam kompleksinin yanında bir han olarak inşa edilmiştir. Yakın zamanda arkeolojik alan içerisine spa terapisi için modern tesisler inşa edilmiştir.^{[6]Τραϊανούπολη. Σύνδεσμος Δήμων και Κοινοτήων Ιαματικών Πηγών Ελλάδας.} Evrenos Bey Hanı mimari, boyut ve inşaat yöntemleri açısından Bizans dönemi hamamlarından farklılık göstermektedir. Yapının temelinde, erken Hristiyan dönemine tarihlenen bir vaiz kürsüsü tabanı ve levhası kullanılmıştır.^{[4]Μ. Κορτζή - Β. Σιαμέτης. Τραϊανούπολις (βυζαντινή εποχή). Θρακικός Ηλεκτρονικός Θυσαυρός.}

Günümüzde Aya Konstantinos ve Georgios kilisesinin bulunduğu tepede, Osmanlı gezgini Evliya Çelebi tarafından 1668 yılında bahsedilen Nefes Baba Türbesi/Tekkesi bulunmaktaydı.^{[4]Μ. Κορτζή - Β. Σιαμέτης. Τραϊανούπολις (βυζαντινή εποχή). Θρακικός Ηλεκτρονικός Θυσαυρός.[7]Yılmaz, Mehmet Emin. Kiliseye Çevrilen Türk Eserleri. YTB Yayınları, 2023, s. 924-927.}

Ayrıca bakınız

• Feridun Ahmed Bey Hamamı

• Oruç Paşa Hamamı

• Yunus Bey Camii