Ester Handali

Ester Handali ya da Ester Kira (ö. 1590) önce Hürrem Sultan'ın sonra da Nurbanu Sultan'nın kirası olan Yahudi bir kadındı. Bu sultanların saray dışı meselelerini ve sultanlara mücevher sağlama işini üstlenmiştir. Ebelik konusundaki uzmanlığı sayesinde Kanuni Sultan Süleyman döneminde^{[1]Rosanes'e göre 1556'da} hareme kabul edilmeye başlandı.^{[2]Naim A. Güleryüz, Bizans'tan 20. Yüzyıla - Türk Yahudileri, s.78; ISBN 978-9944-994-54-5}

Ester Handali ve kocası Eliya Handali Osmanlı haremindeki kadınlara mücevher, kozmetik ve pahalı giyecekler sağlama görevini üstlenmişlerdi. Kocasının ölümünden sonra Ester bu görevi tek başına yürüttü.^{[3]Lamdan, Ruth. Jewish Women as Providers in the Generations Following the Expulsion from Spain. Nashim: a Journal of Jewish Women's Studies and Gender Issues, 2007, s. 49-67.} Önce Hürrem Sultan'ın sonra da Nurbanu Sultan'ın sırdaşı ve sekreteri görevini yaptı.Kanuni, II. Selim ve III. Murat zamanında yaşayan Ester, özellikle III. Murat döneminde İtalya Krallıkları ve Venedik ile ilişkilerde önemli rol oynadı.^{[4]Naim A. Güleryüz, Bizans'tan 20. Yüzyıla - Türk Yahudileri, s.78-79; ISBN 978-9944-994-54-5}

Ölümü

1600 yılında kapıkulu süvarileri, kendilerine verilmiş olan ayarı bozuk gümüş akçaların, gümrükleri elinde tutan Kira tarafından hazineye geçmiş olduğunu öne sürerek ayaklandılar, onu ve oğullarından birini öldürdüler. Mallarına el konan Kira'nın yalnız hazır nakit parası ve ticari malları 50 milyon akça (yaklaşık 400.000 altın düka) tutuyordu. Bununla birlikte 42 yerde emlaki, gemilerde ticaret malı ve yatırılmış sermayesi bulunuyordu. Kira'nın büyük sermayesi askere maaş olarak dağıtılmıştır.^{[5]İnalcık, Halil. Devlet-i Aliyye Osmanlı İmparatorluğu Üzerine Araştırmalar -I. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2021, s. 284.[6]Olson, Robert W.. Jews in the Ottoman Empire in Light of New Documents. 1979, s. 75-88.}