Esterâbâd Muharebesi (1759)

Esterâbâd Muharebesi, 14 Şubat 1759 tarihinde Şeyh Ali Han Zend komutasındaki Kerim Han Zend kuvvetleri ile Muhammed Hasan Han Kaçar arasında Esterâbâd şehrinin dışında gerçekleşmiştir. Savaş Kaçarların kesin yenilgisiyle sonuçlandı ve Muhammed Hasan Han Kaçar'ın ölümüne neden oldu.^{[1]Fisher, William Bayne. The Cambridge History of Iran, 7. Cilt. Cambridge Üniversitesi Basını, 1968, s. 138.} Ağa Muhammed Han Kaçar'ın fetihlerine kadar Zend hanedanına yönelik Kaçar tehdidi sona erdi.

Arkaplan

1758'de başarısızlıkla sonuçlanan Şiraz kuşatmasının ardından Kaçarlar kuzeye çekildi. Aceleyle geri çekilmeleri sırasında Kaçarlar, Feth Ali Han Afşar ve Şahbaz Han Donbali ile diğer yüksek rütbeli Kaçar subaylarının bir dizi isyanı nedeniyle daha önce ele geçirdikleri toprakları ellerinde tutmayı başaramadılar.^{[2]Perry, John. Kerim Han Zend. Oneworld Yayıncılık, 1979, s. 42.} Siyasi açıdan önemli İsfahan şehri de Hüseyn Han Develi komutasındaki Kaçar kuvvetleri tarafından terk edilirken, Muhammed Hasan Han Kaçar'ın kendisi de III. İsmail ile birlikte Esterâbâd'a geri çekilmeye çalıştı. Kerim Han Zend hızla kuzeye yürüdü ve Tahran'ı ele geçirdi.^{[2]Perry, John. Kerim Han Zend. Oneworld Yayıncılık, 1979, s. 42.} Şeyh Ali Han Zend, Mâzenderan'daki Kaçar kalelerine saldırmaya başladı. Kaçar hatlarını aşamayan Şeyh Ali Han Zend, Esterâbâd'a yürüyerek Muhammed Hasan Han Kaçar'ı burayı savunmak için hazırlık yapmaya zorladı.^{[2]Perry, John. Kerim Han Zend. Oneworld Yayıncılık, 1979, s. 42.}

Muharebe

Muhammed Hasan Han Kaçar, Şeyh Ali Han Zend'in Tahran'da ikamet eden Kerim Han Zend tarafından takviye edilmesinden önce bir savaşa zorlamaya karar verdi.^{[3]Fisher, William Bayne. The Cambridge History of Iran, 7. Cilt. Cambridge Üniversitesi Basını, 1968, s. 112.} İki ordu Esterâbâd'ın dışında karşılaştı ve 14 Şubat 1759'da Zendlerin kesin zaferiyle sonuçlanan bir savaşa girişti. Muhammed Hasan Han Kaçar, Hüseyn Han Develi komutasındaki Kürt birlikleri tarafından öldürüldü.^{[2]Perry, John. Kerim Han Zend. Oneworld Yayıncılık, 1979, s. 42.}

Sonrası

Esterâbâd, Zendlerin şehri ele geçirmesiyle Zendlere büyük bir servet sağladı. III. İsmail de Zendler tarafından kurtarıldı ve bu da Kerim Han Zend'ın kendisini Vekil olarak meşrulaştırmasını sağladı.^{[4]Perry, John. Kerim Han Zend. 1979, Ekim 2006, s. 43.} Hüseyin Han Develi, bölgenin kontrolünü sağlamak için Kerim Han Zend tarafından Beylerbeyi olarak atandı.^{[3]Fisher, William Bayne. The Cambridge History of Iran, 7. Cilt. Cambridge Üniversitesi Basını, 1968, s. 112.} Ağa Muhammed Han Kaçar daha sonra Zendler tarafından yakalanacak ve rehine olarak Şiraz'a gönderilecektir. Muhammed Hasan Han Kaçar'ın aile üyelerinin Kerim Han Zend tarafından insanca muamele gördüğü bildirilmektedir.^{[3]Fisher, William Bayne. The Cambridge History of Iran, 7. Cilt. Cambridge Üniversitesi Basını, 1968, s. 112.}