Emir Musa

Hacı Sûfi Burhâneddin Musa, Bahaeddin Musa Bey veya Emir Musa (Eski Anadolu Türkçesi: السيد موسى; ö. 1356, Mersin), Karamanoğulları Devleti'nin altıncı hükümdarıdır. İlk olarak 1312 - 1318 yılları arasında, daha sonra 1352'den 1356 yılına kadar toplam 10 yıl boyunca hüküm sürmüştür. Saltanatı sırasında kardeşi I. İbrahim, Memlük Devleti'nin desteğini arkasına alarak kendisine karşı isyan etmiş ve taht mücadelesine girişmiştir. Bu durum devlet içinde ikili bir yönetim şekli ortaya çıkmıştır.^{[1]TDV : Karamanoğulları. Faruk Sümer.}

1312'de babasının yerine geçti.^{[2]Prof. Yaşar Yüce-Prof. Ali Sevim: Türkiye tarihi Cilt I, AKDTYKTTK Yayınları, İstanbul, 1991 p 244} Kardeşi Yahşı'yı Selçuklu başkenti Konya'ya vali olarak atamasına rağmen, Moğol komutanı Emir Çoban, şehri ele geçirdi ve Musa, eski beylik malları ile uğraşmak zorunda kaldı. Ancak saltanatı Mısır Memlûkleri tarafından desteklenen asi kardeşi İbrahim'e kaybetti. Fakat 1352'de beylikteki bir kaos döneminden sonra 1356'ya kadar hüküm sürdüğü Karaman'a davet edildi.

İlk yılları

Musa, Bedreddin Mahmud Bey'in ikinci veya üçüncü oğlu olarak dünyaya gelmiştir. Doğum tarihi, doğum yeri ve annesinin ismi hakkında güvenilir bir bilgi bulunmamaktadır. Muhtemelen küçük yaşlardan itibaren medreselerde iyi bir eğitim almıştır. Musa Bey, dindar ve alim bir kişiliğe sahipti.^{[3]TDV İslam Ansiklopedisi : Karamanoğulları. Faruk Sümer.}

1293 yılında Kıbrıs Kralı II. Henry, deniz yoluyla gelerek Karamanlıların toprağı olan Alanya'yı ele geçirdi. Bunun üzerine vakit kaybetmeden birliklerini hazırlayan Mahmud Bey, Alanya önlerine ulaşarak Kıbrıs Krallığı ordusunu mağlup etti ve Kıbrıs kuvvetlerini şehirden uzaklaştırdı. Mahmud Bey, burada Karamanoğulları'na bağlı Alâiye Beyliği'ni kurarak ailesiyle birlikte Oba Sarayı'na yerleşti. Musa da bu tarihten itibaren Oba Sarayı'nda yaşamaya başladı.^{[4]TDV : Alaiye Beyliği. Erdoğan Merçil.}

Amcası Güneri Bey, 19 Nisan 1300 tarihinde vefat etti. Bunun üzerine babası Emir Mahmud, Karaman'da beyliğin başına geçerek 1308 yılına kadar hüküm sürmüştür. Bu tarihte Kilikya Ermeni Krallığı ile giriştiği savaşta Ermeni kuvvetlerini mağlup etti. Ancak savaş esnasında aldığı yaralar nedeniyle kısa bir süre sonra vefat etti. Böylece yerine kardeşi Yahşı Han geçti.^{[3]TDV İslam Ansiklopedisi : Karamanoğulları. Faruk Sümer.}

Ailesi

Eşleri

1. Fülane Hatun — Tol Medrese'de medfundur.^{[5]Ermenek Karamanoğulları Mezarı. Şerafettin Güç, 2026.} Hakkında başka bir bilgi bulunmamaktadır.

Kız çocukları

Musa'nın en az iki kızı vardı:

1. Bahtışad Hatun (ö. 1416) — Aksaray'da bulunan Üçler Türbesi'nde medfundur. Bir kızı oldu:^{[6]Yörük, Doğan. XVI. Yüzyılda Aksaray Sancağı (1500‐1584). Kültür Bakanlığı Yayınları, Kasım 2019, s. 233, 259.}

2. Hundi Hatun (ö. 1500'den önce) — Aksaray'da kendisi ve evlatları için vakıf kurmuştur. Çardak Mescidi'ni inşa ettirmiştir.^{[6]Yörük, Doğan. XVI. Yüzyılda Aksaray Sancağı (1500‐1584). Kültür Bakanlığı Yayınları, Kasım 2019, s. 233, 259.}

3. ........ Hatun (d. 1342 - ö. ?) — kuzeni Karamanoğlu Sultanı I. Alaeddin Ali ile evlendi. Çok güzel bir kadın olduğu bilinmektedir.^{[7]Ahmet Şikari. Karamanname.[8]Konyalı, İbrahim Hakkı. Abideleri ve Kitabeleri ile Karaman Tarihi. Baha Matbaasi Yayınları, 1967.}