Dayı Karaca Paşa

Dayı Karaca Paşa (ö. 20 Temmuz 1456, Belgrad), Osmanlı komutanı ve devlet adamıdır. II. Murad devrinin önemli komutanlarındandır. II. Mehmed tahta geçince Rumeli Beylerbeyi oldu ve İstanbul'un Fethi sırasında önemli görev aldı. Belgrad Kuşatması sırasında öldürüldü. Adı, Bursa'nın Karacabey ilçesine verilmiştir.

Hayatı

Osmanlı Devleti'nin kurucusu Osman Gazi'nin silah arkadaşlarından Emir Karaca Alinin torunu idi. 6. Osmanlı padişahı II. Murad'ın önemli komutanlarındandır. Yaygın görüşe göre, II. Murat'ın oğlu Şehzade Alâattin'in dayısı (annesinin kardeşi) oluşundan dolayı "Dayı" sanı verilmiştir.^{[1]KARACA BEY (PAŞA).} Kimilerine göre ise bu san, "eli açık, cömert" anlamındaki "tâi" kelimesinden gelir.

Amasya valiliği sırasında Şehzade Alâaddin ile birlikte bulundu. II. Murad devrinde 1444'teki Varna Muharebesi sırasındaki tutumuyla zaferin kazanılmasında önemli rol oynadı.^{[1]KARACA BEY (PAŞA).}

II. Mehmed devrinde vezir rütbesiyle Rumeli Beylerbeyi atandı. Rumeli Hisarı'nın burçlarından birini yaptırdı, masrafını kendisi karşıladı. Bizans İmparatorluğu'nun başkenti İstanbul'un kuşatmasına katıldı, Ayvansaray'dan Tekfur Sarayı'na kadar uzanan bölümünün kuşatılmasını üstlendi. İstanbul'un fethinden sonra Trakya'da Bizans'ın elindeki yerlerin ele geçirilmesini sağladı.

1456'daki Belgrad Kuşatması'nda 20 Temmuz 1456 günü çatışma sırasında öldü. Cenazesi ölümünden bir yıl sonra Mihalıç'a getirildi; sağlığında yaptırdığı imaretin yakınında defnedildi. Mezarı, vasiyeti üzerine ailesi tarafından yaptırılan İmaret Camisi adlı ibadethanenin son cemaat yerindeki batı kubbesinin altındadır.^[2]Mihalic.

15. ve 16. yüzyıl kayıtlarına göre Karaca Bey'in vakıfları arasında Bursa'da Karacabey Hanı adlı bir kervansaray (günümüze gelememiştir), beş dükkân, İnegöl ve Yenişehir'in köylerinde üç değirmen, Ebeköy'de bir zaviye, Ortaköy'de bir kervansaray ve çeşitli tarlalar bulunur.^{[1]KARACA BEY (PAŞA).}

Dayı Karaca Bey'in mezarının bulunduğu yer olmasından ötürü Mihaliç'in adı, Meşrutiyet'in ilânından sonra, 1910 yılında bir mebusun girişimi ile Karacabey'e çevrilmiştir.^{[3]Demircan, Ahmet. Evliya Çelebi Seyahatnamesi'ndeki Simav Kaplıcaları ve Hamamları. Ocak 2013.}