Celâlzâde Mustafa Çelebi

Celâlzâde Mustafa Çelebi (d. Tosya - ö. 1567; İstanbul), Osmanlı Devleti döneminde yaşamış olan Türk devlet adamı, tarihçi. I. Süleyman'ın padişahlık yaptığı zamanlarda, devletin önemli tarihçileri arasında gösterilen Mustafa Çelebi, Tosyalı Kadı Celâl'in oğludur.^{[1]Celâlzâde Mustafa Çelebi, sf. 7}

Hayatı

Tosya'da dünyaya gelen Mustafa Çelebi, ilk öğrenimini burada yaptıktan sonra tahsilini İstanbul'da tamamladı.^{[1]Celâlzâde Mustafa Çelebi, sf. 7} Genç yaşında devlette çalışmaya başladı ve 1519 yılında Divan Kâtibi oldu. 1534'teki Irakeyn Seferi'nde, Nişancı Seydi Bey'in ölümü üzerine Nişancılık pozisyonuna getirildi. 1557'ye kadar görevi sürdüren Celâlzâde Mustafa Çelebi, dönemin sadrazamı Damat Rüstem Paşa'nın ısrarıyla görevinden ayrıldı ve "Müteferrika başılık" rütbesinin sahibi oldu.

1566'daki Zigetvar Muharebesi esnasında ölen Nişancı Eğri Abdizâde Mehmet Bey'in ardından ikinci kez Nişancı olarak tayin edildi. Padişah Süleyman'ın muharebedeki vefatı üzerine yerine gelen II. Selim döneminde, yaklaşık 13 ay boyunca görevini sürdürdü. 1567 yılında, 75 ila 80 yaşlarında öldü.^{[2]Celâlzâde Mustafa Çelebi, sf. 8} Cenazesi, Eyyûb Sultan Nişancası'nda yaptırdığı Nişancı Mustafa Paşa Cami bahçesine, kardeşi Celâlzâde Salih Çelebi'nin mezarının yakınına defnedildi.^{[2]Celâlzâde Mustafa Çelebi, sf. 8}

Eserleri

Celâlzâde Mustafa Çelebi'nin aşağıdaki eserlerinin yanında Nişânî mahlasını kullanarak yazdığı bir Dîvânı da bulunmaktadır.^{[3]Celâlzâde Mustafa Çelebi, sf. 10}

• Tabakâtü'l-Memâlik ve Derecâtü'l-Mesâlik, I. Süleyman ve I. Selim dönemlerini anlatır.

• Me'aricü'n-Nübüvve, Horasanlı Mu'inü'l-Miskin'in peygamberler tarihiyle ilgili eserinin Türkçeye tercümesidir.

• Mevâhibü'l-Hallâk fî Merâtibi'l-Ahlâk, İslâm ahlâkı hakkındadır.

• Enîsü's-Selâtîn ve Celîsü'l-Havâkîn, 54 bölümden meydana gelmektedir.

• Selimnâme, I. Selim'in din ve devlete olan hizmetlerini anlatmaktadır.