Canbolatzâde Mustafa Paşa

Canbolatzâde Mustafa Paşa (ö. 1636), Kürt asıllı Osmanlı komutanı ve devlet adamıdır.

Celâlî isyanlarının liderlerinden Canbolatoğlu Ali Paşa'nın yeğenidir. Ali Paşa bağlılığını bildirmek üzere İstanbul yolundayken affedildiğini öğrendi ve derhal şehre girerek Padişah I. Ahmed'in huzuruna çıktı. Beraberinde getirdi yeğeni Mustafa ise henüz küçük yaşta olduğu için saray hizmetine alındı.^{[1]İslam Ansiklopedisi, "Canbolatoğulları" maddesi, Türk Diyanet Vakfı, İstanbul (1993), c.7, s.145.}

Enderûn'da eğitim aldıktan sonra 1630 yılında Silahtarlığa, ardından Kaptan-ı deryalığa getirildi. 1631 yılında 48 kadırgalık Osmanlı donanmasıyla Kıbrıs civarına^{[2]"Naval wars in the Levant, 1559-1853", R.C. Anderson, Princeton University Press (1952), s.114} yaptığı ilk seferinde iki İspanyol gemisini ele geçirdi.^{[3]"Harîta-i Kapudânân-ı Deryâ", Râmizpaşazâde Mehmed İzzet Bey, (haz. Cemil Sağlam), İstanbul (2021), s.48} Bu sefer dönüşünde uğradığı Pire Limanının girişine yeni bir kale inşasına girişti.^{[4]"Evliya Çelebi ve Pire'deki Mermer Aslan", Gunnar Jarring, Fornwännen, Pire (1978), çev. Mihin Lugal, s.778}

1631 ve 1632'de Osmanlı donanması Karadeniz'e açılarak Kazaklara karşı kıyı emniyeti görevini icra etti. Mustafa Paşa Kaptan-ı deryalıkta başarılarından ötürü 1633 yılında Rumeli beylerbeyliğine atandı.

1635 yılında IV. Murad'ın Revan Seferi’ne katılan Mustafa Paşa davranışları nedeniyle gözden düştü ve azledildi. Vezir olarak Erzurum’a döndüğünde 1636 yılında idam edildi.^{[5]"İstanbul’un 100 Denizcisi - İstanbul’un yüzleri serisi", İdris Bostan, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kültür A.Ş. Yayınları, İstanbul (2014), s.99}