Boğarık Hatun

Boğarık Hatun (kaynaklarda Boareks, Voa veya Boa olarak da geçer),^{[1]Studies on the Peoples and Cultures of the Eurasian Steppes. 2011, s. 147.} Sabar Türklerinin lideriydi. Tarihçi Malalas'ın aktardığına göre Boğarık Hatun, kocası Balak Han'ın (Vlach veya Balaq diye de anılır) ölümünden sonra idareyi eline aldı. Kaynaklara göre iki tane küçük oğlu bulunmaktaydı. Bizanslı tarihçiler ondan "Regina", yani kraliçe olarak bahsetmişlerdir.^{[2]Matthew Spinka. The Chronicle of John Malalas Books VIII-XVIII, s. 138-139.} Boğarık Hatun'un isminin tam olarak ne anlama geldiği bilinmemektedir.^{[1]Studies on the Peoples and Cultures of the Eurasian Steppes. 2011, s. 147.}

, birden fazla boy ve kabileden oluşan bir birliktelikti.^{[1]Studies on the Peoples and Cultures of the Eurasian Steppes. 2011, s. 147.} MS 503-578 yılları arasında Kafkaslara yayıldılar ve orada hüküm sürdüler.^{[1]Studies on the Peoples and Cultures of the Eurasian Steppes. 2011, s. 147.} Sabarlar; batıda Bizans İmparatorluğu, doğuda ise Sasani İmparatorluğu arasında bir tampon bölge konumundaydı. Boğarık Hatun, yönetiminde Bizanslılarla ittifak kurmayı tercih etmiştir.

Malalas, Boğarık Hatun'u şöyle tanımlamıştır: "Sabarların kraliçesi, barbar (yabancı) bir kadındı; nicelik (tebaasının ve ordusunun sayısı) bakımından güçlüydü ve zekiydi."^{[2]Matthew Spinka. The Chronicle of John Malalas Books VIII-XVIII, s. 138-139.}

İktidarı

Bizans İmparatoru Büyük Justinianus (h.527-565), Boğarık Hatun'a inciler, gümüş tabaklar, altınlar ve başka değerli hediyeler göndermiş, ayrıca ittifak kurma teklifinde bulunmuştur. Boğarık Hatun da bu teklifi kabul ederek Bizans ile barış yapmıştır. Boğarık Hatun, 100.000 kişilik bir tebaaya ve büyük bir orduya (kadınlar dahil yaklaşık 20.000 civarı) sahipti;^{[3]Studies on the Peoples and Cultures of the Eurasian Steppes. 2011, s. 91.} bu yüzden Bizans için kritik bir önem taşıyordu. Ancak bütün Hun beyleri bu ittifakı kabul etmedi. Dönemin Sasani Şahı I. Kavad'ın (h.488-531) tarafını tutan Styrax ve Glon adındaki iki Hun beyi, Bizans topraklarına saldırmak için 20.000 kişilik bir ordu topladılar ve MS 528 civarında Bizans topraklarına girmeye çalıştılar.^{[2]Matthew Spinka. The Chronicle of John Malalas Books VIII-XVIII, s. 138-139.[3]Studies on the Peoples and Cultures of the Eurasian Steppes. 2011, s. 91.[4]Theophanes the Confessor, Chronography.}

Boğarık Hatun ordusuyla onların yolunu kesti ve bir savaş yaşandı. Savaşı Boğarık Hatun kazandı ve düşman ordusunu imha etti; bunun sonucunda Glon öldürüldü, Styrax ise esir alındı. Boğarık Hatun Styrax'ı zincirleyip Konstantinopolis'e gönderdi. Styrax, burada Altın Boynuz (Haliç) kıyısındaki Blachernae'de bulunan Aziz Conon Kilisesi yakınlarında asılarak idam edildi.^{[2]Matthew Spinka. The Chronicle of John Malalas Books VIII-XVIII, s. 138-139.[4]Theophanes the Confessor, Chronography.[5]Martindale, J. R.. The Prosopography of the Later Roman Empire 2 Part Set: Volume 3, AD 527-641. Cambridge University Press, 15 Ekim 1992, s. 1346.}

Mirası

Boğarık Hatun'un ölümünden sonra Sabarlar giderek zayıflamış ve 568 yılında Avarlardan aldıkları büyük darbe ile fiilen tarih sahnesinden çekilmişlerdir.^{[1]Studies on the Peoples and Cultures of the Eurasian Steppes. 2011, s. 147.}