Bahri Dede

Bahri Dede veya Bahri Baba (ö. 1566, Bursa), 16. yüzyılda Bursa'da yaşamış bir mutasavvıf ve şair.

Devrin divan şairlerinden Hayalî'nin "Bilmezler” redifli gazelinin matla beyti olan ve Türk edebiyatının en çok bilinen beyitleri arasında yer alan şu meşhur beyiti söyleyip Hayali'ye hediye eden kişi olarak bilinir: "Cihân-ârâ cihân içindedir ârâyı bilmezler / Şu mâhîler ki deryâ içredir deryâyı bilmezler"

Yaşamı

Doğum tarihi bilinmez; doğum yeri kimi kaynaklarda Edirne, kimilerinde Bursa olarak belirtilmiştir.^{[1]Kılıç, Filiz. BAHRÎ, Şeyh Bahrî Dede.} Zamanın alimlerinden ilim öğrendi. Melami meşrep bir Nakşibendi idi.^{[2]Yiğiterol, Ömer Faruk. Türk tasavvuf şiirinde Nakşî gelenek. 2023.} İlk olarak Koğacı (Kovacı) Dede Dergâhı'nda vaaz etti. Daha sonra Bursa'daki Muradiye tekkesine tayin edildi, 1566'da ölümüne kadar bu görevi sürdürdü. Nevizâde'ye göre "duası makbul bir mutasavvıf" idi.^{[3]Güleç, İsmail. Ârâyı Bilmek mi Arayabilmek mi?. 23 Aralık 2022, s. 25-40.}

Bahrî mahlası ile şiirler yazdı. Kaynaklarda eserlerinden söz edilmemiştir.^{[2]Yiğiterol, Ömer Faruk. Türk tasavvuf şiirinde Nakşî gelenek. 2023.} Devrin divan şairlerinden Hayalî Bey'in kendisini ziyaret ettiği, ziyaret esnasında Hayâlî'nin arzusu üzerine şu beyiti söyleyip Hayâlî Bey'e verdiği, onun da bu beyti beş beyitlik gazele dönüştürdüğünü anlatılır:^{[3]Güleç, İsmail. Ârâyı Bilmek mi Arayabilmek mi?. 23 Aralık 2022, s. 25-40.}

"Cihân-ârâ cihân içindedir ârâyı bilmezler / Şu mâhîler ki deryâ içredir deryâyı bilmezler"

Kanuni Sultan Süleyman'ın Zigetvar seferine çıkmadan önce Bahri Dede'nin de duasını isteyip, orduya davet ettiği ve kendisine bir kese altın hediye ettiği anlatılır.^{[4]Bahri Dede.} Bu davete uyup sefere katılan Bahri Dede, rivayete göre kalenin fethedileceğini müjdelemiş ve zafer için çok dua etmiştir. Kalenin fethi ile sonuçlanan bu seferde padişah hastalanıp öldü. Seferden sonra Bursa'ya dönen Bahri Baba'nın altınları iade ettiği anlatılır. Bahri Dede, seferden hemen sonra 1566'da Bursa'da ölmüş ve tekkesinin yakınında defnedilmiştir.